IV SA 1239/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek, Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Grażyna Dalba, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2004 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie Zwolnienia z opłat za konserwację urządzeń melioracyjnych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz A. L. 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego – A. L. - uchyliło decyzję Starosty Z. z dnia [...] września 2002 r. Nr [...], nie wyrażającą zgody na zwolnienie z opłaty na konserwacją urządzeń melioracji szczegółowej z działek Nr [...] i Nr [...], położonych w miejscowości P., gmina Z. - i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, iż przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115 z 2001 r., poz.1229, z późn.zm.) nie przewidują możliwości zobowiązania członków spółki wodnej do uiszczania opłaty na konserwację urządzeń melioracji wodnej, lecz ustanawiają możliwość zobowiązania do wnoszenia składek członkowskich i innych świadczeń. Oznacza to, iż decyzja organu 1 instancji została zredagowana wadliwie, gdyż posłużono się w niej terminem nie przewidzianym przez ustawodawcę i dlatego musi być uchylona. Jednocześnie w ocenie SKO organ orzekający w I instancji nie udokumentował następstwa prawnego skarżącego w odniesieniu do członkostwa w spółce wodnej. SKO stwierdziło, iż w konsekwencji powyższego rozstrzygnięcie sprawy podniesionej we wniosku skarżącego będzie mogło nastąpić dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego. W uzasadnieniu decyzji podniesiono także, iż niektóre czynności w sprawie zostały dokonane bez udziału wnioskodawcy, co stanowi naruszenie art.lO§l k.p.a. W skardze na powyższą decyzję A. L. podniósł, iż organ odwoławczy uchylił się od rozstrzygnięcia kwestii podstawowej, jaką jest ustalenie, że skarżący bezpodstawnie traktowany jako członek spółki wodnej. Skarżący podniósł, że członkostwem w spółce objęty został wbrew swej woli a jej funkcjonowanie nie przynosi mu żadnych korzyści. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, stwierdzając jednocześnie, iż nie orzekł w sprawie merytorycznie albowiem z materiału dowodowego nie wynikało jednoznacznie, czy decyzja organu I instancji rozstrzygała sprawę ewentualnej odmowy zwolnienia skarżącego z płacenia składek członkowskich, czy też innych opłat na konserwację urządzeń melioracji szczegółowej. SKO nadmieniło, iż sprawa zwolnienia skarżącego z obowiązku wnoszenia składek członkowskich na rzecz spółki wodnej została rozpatrzona decyzją SKO z dnia [...] maja 2003 r, Nr [...]. Decyzją tą umorzono postępowanie organu I instancji z uwagi na to, iż przepisy prawa nie przewidują możliwości wydawania decyzji administracyjnej w tym przedmiocie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, niemniej z innych przyczyn niż wskazane w skardze. W ocenie Sądu decyzja ta zapadła z naruszeniem art.l38§2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może orzec o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i jednocześnie o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi o tyle tylko , o ile rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. W niniejszej sprawie nie wykazano aby warunki te zostały spełnione. SKO zakwestionowało decyzję organu I instancji z tego powodu, iż posłużono się w niej terminem nie przewidzianym przez ustawodawcę. Organ I instancji orzekł bowiem w przedmiocie zwolnienia z "opłaty na konserwacją urządzeń melioracji szczegółowej", podczas gdy opłaty takiej nie przewidziano w przepisach ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115 z 2001 r., poz.1229, z późn.zm.). Jednocześnie jednak SKO trafnie wskazało, iż organ I instancji winien był rozstrzygnąć sprawę zgodnie z rzeczywistą intencją wnioskodawcy, wynikającą z wniosku z dnia 4 lipca 2002 r., tj. orzec w przedmiocie zwolnienia skarżącego z obowiązku ponoszenia składki członkowskiej na rzecz spółki wodnej. Konstatując powyższe organ odwoławczy nie zbadał jednakże skutków prawnych, jakie złożenie wniosku w tym przedmiocie wywołało. Uszło bowiem uwadze organu, iż przepisy Prawa wodnego nie dają podstaw do orzekania przez organ administracji publicznej w kwestii zwolnienia członka spółki wodnej ze składki na jej rzecz. Kompetencję tę należy przypisać zarządowi spółki wodnej (taki wniosek wynika z art.176 ust.l Prawa wodnego, zgodnie z którym zarząd spółki wodnej wykonuje uchwały walnego zgromadzenia, kieruje działalnością spółki, zarządza jej majątkiem, prowadzi gospodarką finansową i reprezentuje ją na zewnątrz"). W tej sytuacji postępowanie administracyjne z wniosku skarżącego było bezprzedmiotowe, stąd organ odwoławczy winien był zastosować art.l38§l pkt 2 k.p.a. (tj. uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie pierwszoinstancyjne) a nie art. 138§2. Wskazany wyżej prawidłowy tryb załatwienia sprawy zastosowało zresztą SKO w decyzji z dnia [...] maja 2003 r., znak [...], wydanej na skutek rozpatrzenia odwołania skarżącego od kolejnej decyzji Starosty Z. z dnia [...] marca 2003 r., znak Nr [...], odmawiającej wyrażenia zgody na zwolnienie skarżącego z wnoszenia składki członkowskiej na rzecz spółki wodnej. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 par.l pkt 1 lit. c, art.152 oraz art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art.97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).