IV SA 1252/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Czesława Socha (spr.), Sędziowie NSA (del.) Krystyna Borkowska, WSA Mirosława Kowalska, Protokolant Dorota Jackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. N. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] października 2001 r. (o nr [...]) – Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 156§1 pkt. 2 w związku z art. 157§1 i 158§1 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku K. N. w sprawie zgodności z prawem ostatecznej decyzji Wojewody L. z dnia [...] marca 2000 r. o nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] września 1999 r. o nr [...] ([...]) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbudowę i przebudowę istniejącego budynku magazynowo-handlowego z przeznaczeniem na działalność handlową detaliczną, położonego na działce usytuowanej przy ul. [...] w P. – odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji. W uzasadnieniu podał, że nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Nieważność zachodzi wówczas, gdy badane rozstrzygnięcie dotknięte jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156§1 k.p.a. treść wniosku wskazuje na zarzut rażącego naruszenia prawa z art. 156§1 pkt. 2 k.p.a. W uzasadnieniu kwestionowanej decyzji organu stopnia wojewódzkiego znalazło się stwierdzenie, że projektowana inwestycja została uzgodniona z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków a co stanowiło jeden z zarzutów. Natomiast wymóg zgody sąsiada nie obejmował przypadków nadbudowy istniejącego wcześniej obiektu, o ile nie dochodzi jednocześnie do jego rozbudowy w planie. Brak było też podstaw do twierdzenia, że istniejący w ścianie szczytowej sąsiedniego budynku otwór dzienny, którego przesłonięcie podniesiono, został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę. Podstawy wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę był uzasadniony. Ustalenia organu nadzoru w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności nie są kwestionowane. Nie wskazano w sposób jednoznaczny na czym oparte było żądanie stwierdzenia nieważności decyzji. Fakt udziału w postępowaniu kwestionowanej decyzji P. Z. nie jest uzasadniony skoro organ stopnia wojewódzkiego wyłączył powyższą osobę z udziału i wyznaczył A. P. W tym postępowaniu sposób realizacji inwestycji nie może być przedmiotem oceny co do zgodności z prawem wydanej decyzji. Oznacza to, że zarzuty wniosku nie podważają zasadności podjęcia zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. ( o nr [...] – Główny Inspektor Nadzoru budowlanego na podstawie art.138§1 pkt. 1 w związku z art. 127§3 k.p.a. – utrzymał w mocy powyższą decyzję. Podtrzymał też argumentację zawartą w tej decyzji. Skargę na powyższą decyzję złożył K. N. Ograniczył się do zanegowania dotychczasowego rozstrzygnięcia. Nie podniósł jednak jakichkolwiek argumentów na poparcie swego stanowiska. Główny inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał wydaną decyzję w sprawie oraz jej uzasadnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1, 2, 3 i 13 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisów wprowadzających ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zm.) – Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne. Sąd uwzględnia skargę na decyzję w przypadku stwierdzenia jej wad, o których mowa w art. 145 tej ustawy. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, że skarga podlega uwzględnieniu z przyczyn, które należy brać pod uwagę z urzędu zgodnie z art. 134 cytowanej ustawy – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zachodzą podstawy do zastosowania art. 145§1 ust. 1 lit. "c" ustawy. Przepis powyższy stanowi, że Sąd uwzględnia skargę na decyzję i wówczas ją uchyla w całości albo w części, jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem postępowania nieważnościowego opartego o treść art.156 k.p.a. jest wyłącznie ustalenie i ocena – czy kontrolowany akt administracyjny nie jest dotknięty jedną z wad wymienionych enumeratywnie w § 1 tego przepisu. Działając w granicach tego postępowania organ administracji nie może wydawać innych rozstrzygnięć niż te, które wynikają z oceny legalności kontrolowanego aktu. W niniejszym postępowaniu przedmiotem badania przez organy nadzoru była decyzja Wojewody L. z dnia [...] marca 2000 r. o nr [...] odmawiająca stwierdzeni nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] września 1999 r. o nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę i przebudowę istniejącego budynku magazynowo-handlowego z przeznaczeniem na działalność handlową. Oznacza to, że chodzi o postępowanie nieważnościowe. Postępowanie nieważnościowe zgodnie z art. 157§1 i 2 k.p.a. wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia. O ile w sprawie przedmiotowej chodziłoby o tryb ten i o decyzję Wojewody L., to niewątpliwie przepis art. 157§1 k.p.a. byłby prawidłowo zachowany. Podobnie jak też §2 tego przepisu, że wszczęcie postępowania nieważnościowego nastąpiło na wniosek strony. Wiadomo, że o ile wszczęcie postępowania następuje na wniosek strony to zgodnie z art. 61§1 k.p.a. wniosek ten zakreśla ramy wszczętego postępowania. W niniejszym postępowaniu zawiadomienie z dnia [...] lipca 2001 r. Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego informuje o wszczętym postępowaniu na wniosek skarżącego. Z treści tego zawiadomienia nie wynika z jakiej daty jest to wniosek. W aktach nie ma też wniosku a to oznacza, że nie wiadomym jest jakie zarzuty zgłoszone zostały przez skarżącego. W aktach znajduje się jedynie pismo skarżącego z dnia [...] marca 2000 r. ( prezentata Urzędu Wojewódzkiego w L. z [...] kwietnia 2000 r.). treść tego pisma wskazuje, że skarżący złożył odwołanie w trybie zwykłym do Głównego Inspektora Nadzoru budowlanego (jako organ II instancji) za pośrednictwem Wojewody L. od decyzji Wojewody L. z dnia [...] marca 2000r. o nr [...] a więc od decyzji, która w niniejszym postępowaniu objęta została postępowaniem nieważnościowym (przy czym organem obu instancji na podstawie art. 127§3 k.p.a. jest Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego). Powyższa ocena potwierdzona została pismem Wojewody L. z dnia [...] kwietnia 2000 r. (prezentata Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2000 r.) w związku z treścią art. 133 k.p.a. oznacza to, że sprawa w trybie zwykłym nie została rozpoznana do chwili obecnej a w sprawie chodzi o ocenę trafności zarówno w jednym jak i drugim postępowaniu decyzji Wojewody L. z dnia [...] marca 2000 r. w związku z oceną decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] września 1999 r. Powyższe narusza przepisy o właściwościach (art. 17-20 k.p.a.) a jest to także podstawa nieważnościowe, o której mowa w art. 156§1 pkt. 1 k.p.a. w złożonym odwołaniu skarżący powoływał też podstawy wyłączenia pracowników Urzędu. W aktach znajduje się też postanowienie z dnia [...] marca 2000 r. Wojewody L. o wyłączenie na podstawie art. 24§3 i 26§1 k.p.a. Uporządkowanie powyższych zagadnień jest na tyle istotna, aby w ostateczności przyjąć, czy w sprawie w ostateczności chodzi o rozpoznanie odwołania w trybie zwykłym, czy też tylko o postępowanie nieważnościowe i z czego to ostatnie ostatecznie wynika. Ocena zaś, czy zachowano właściwość przy rozpoznawaniu sprawy staje się podstawowa w świetle powyższych uchyleń i niejasności. Powyższe wskazuje, że decyzje obu instancji zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podlegały zatem uchyleniu na podstawie przepisu wyżej cytowanego. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w treści art. 200 też tej ustawy.