IV SA 1253/03

WyrokWSA w Warszawie2004-10-11

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Leszek Kamiński, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca wykonanie robót budowlanych w budynku garażowym, wydana na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., jest prawidłowa, jeśli organy administracji nie wyjaśniły wszechstronnie przesłanek zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 tej ustawy i nie rozważyły możliwości usunięcia zagrożeń na podstawie art. 40?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 i 107 kpa. Organy nie zastosowały się do wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego z poprzedniego postępowania, nie wyjaśniły wszechstronnie przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. dotyczących niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, ani nie rozważyły możliwości usunięcia tych zagrożeń na podstawie art. 40 tej ustawy. Nakaz przymusowej rozbiórki powinien być stosowany tylko wtedy, gdy brak jest możliwości usunięcia zagrożeń na zasadzie art. 40.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych w budynku garażowym. Wcześniejsze postępowania obejmowały nakaz rozbiórki, który został uchylony przez NSA z powodu nieprawidłowego zastosowania przepisów. Następnie organy nakazały wykonanie konkretnych robót budowlanych, uznając, że garaż spełnia wymogi techniczne, ale wymaga pewnych prac. Skarżący podniósł zarzut naruszenia prawa własności oraz zignorowania wytycznych NSA z poprzedniego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska ( spr.), Sędziowie WSA Leszek Kamiński, as. WSA Grzegorz Czerwiński,, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2004 r. sprawy ze skargi B.P. na decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie polega wykonani do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania B.P., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. nakazującą wykonanie robót budowlanych w budynku garażowym, usytuowanym na działce nr ewid. [...] w obrębie [...], położonej przy ul. [...] w L. Obiekt wyżej opisany był już wcześniej przedmiotem postępowania administracyjnego. I tak Prezydent Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 1994 r. na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane – orzekł rozbiórkę garażu. Tę decyzję utrzymał w mocy Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 1994 r. Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 1996 r. w sprawie IV SA 1103/94 obie wyżej opisane decyzje zostały uchylone. Sad podniósł , że nie jest trafne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie w trybie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., bowiem kiedy powstawał przedmiotowy obiekt nie istniał plan zagospodarowania terenu, a tylko jego projekt, zaś zdaniem Sadu, projekt nie stanowi planu w rozumieniu w/w przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przedmiotem ustaleń i rozstrzygnięć w niniejszej sprawie muszą być okoliczności odnoszące się do dyspozycji art. 37 ust. 1 pkt 2. Zdaniem Sądu, orzeczenie rozbiórki w trybie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. wymaga wszechstronnego zebrania materiału faktycznego i dokonania oceny prawnej wyłącznie pod kątem okoliczności wykazanych w tym przepisie. Po powyższym rozstrzygnięciu Naczelnego Sądu Administracyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] maja 2000 r. nr [...] nakazał rozbiórkę obiektu. Decyzją z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił powyższą decyzję uznając, że organ I instancji nie wyjaśnił kwestii zaistnienia w sprawie przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2001 r. nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej wraz z opinią techniczna potwierdzającą przydatność do użytkowania samowolnie wybudowanego budynku garażowego oraz inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej. W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie przedmiotowego garażu brak jest podstaw do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., bowiem zgodnie z zarządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 23 kwietnia 1990 r. w sprawie inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi oraz warunków jakim powinna odpowiadać sporządzona przez rzeczoznawcę ocena oddziaływania inwestycji na środowisko (MP nr 16, poz. 126) – przedmiotowy garaż nie może być zaliczony do inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi. Następnie po wykonaniu w/w obowiązku organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał inwestorowi wykonanie robót budowlanych polegających na wykonaniu wentylacji grawitacyjnej, obróbek blacharskich na murach ogniowych, podokienników, tynków wewnętrznych i zewnętrznych w przedmiotowym budynku garażowym. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, że inwestor wykonał obowiązek nałożony postanowieniem nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2001 r. Ze złożonej inwentaryzacji wynika, że elementy w zakresie konstrukcji architektury i funkcji wykonane zostały bez zastrzeżeń, zgodnie z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki. Budynek spełnia wymogi techniczno-technologiczne zgodnie z jego przeznaczeniem (garaż dla pojazdów samochodowych o masie nie przekraczającej 9000kg). Może być użytkowany po wykonaniu robót opisanych w sentencji. Organ I instancji podniósł nadto, skoro nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. niezbędne było wydanie decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wyżej opisaną. Zdaniem organu II instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] prawidłowo stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., a gdy nie zachodzą przesłanki zastosowania art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. słuszne jest oparcie decyzji na podstawie art. 40 tejże ustawy. W skardze z dnia 2 kwietnia 2003 r., kierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, B. P. dochodził uchylenia zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. Skarżący podniósł, że decyzja narusza jego prawo własności, skoro nakazuje wykonanie robót w obiekcie zlokalizowanym bezpośrednio na granicy jego działki przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową. Wybudowany garaż zmniejsza możliwość zagospodarowania jego działki. Zdaniem skarżącego, organy zignorowały wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 1996 r. sygn. akt IV SA 1103/94. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko wcześniej prezentowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji można postawić zarzut naruszenia prawa, a w takim właśnie zakresie możliwa jest ich sądowa kontrola (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z obrazą przepisu art. 7 kpa, wobec braku dokładnego wyjaśnienia sprawy, art. 77 kpa, wobec braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i art. 107 kpa, gdy zważyć, że uzasadnienie decyzji nie zawiera własnej analizy materiału dowodowego i wykładni przepisów prawa. W uzasadnieniu decyzji pominięto okoliczności mogące mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, organy obu instancji nie zastosowały się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 1996 r. w sprawie sygn. akt IV SA 1103/94. Sąd przesądził wówczas, że nie ma zastosowania w sprawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Zdaniem Sądu, sprawa wymagała wyjaśnienia w zakresie przesłanek opisanych w art. 37 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy. Sąd zwrócił wówczas uwagę, że trafnie podnosi zainteresowany, iż obiekt stanowi pewną uciążliwość, być może nawet znaczną, dla mieszkańców sąsiednich nieruchomości. W tych warunkach, zdaniem Sądu, w odniesieniu do działek [...], [...], [...] "bliższego określenia wymagałyby odległości jakie ze względu na treść § 10 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki muszą być zachowane w przypadku prowadzenia prac budowlanych na działkach sąsiednich". Rozpoznając niniejszą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreśla, że przedmiotowa sprawa nie została wyczerpująco rozpoznana w świetle art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. z uwzględnieniem powyższych wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego. Decyzje organów I i II instancji zapadły bez wyjaśnienia w szczególności, czy przedmiotowy garaż stwarza niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Nie wyjaśnia tych przesłanek powołany fakt, że przedmiotowy garaż nie stanowi inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi zgodnie z rozporządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 23 kwietnia 1990 r. w sprawie inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi (...). Rozpoznając sprawę ponownie organ powinien mieć na uwadze powyższe okoliczności i dokonać w tym zakresie uzupełnienia materiału dowodowego następnie szczegółowej analizy i właściwego na tej podstawie rozstrzygnięcia. Orzekając w sprawie organ musi zważyć, że nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 tej ustawy. Przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy znajduje bowiem zastosowanie nie wtedy, gdy zajdzie taka możliwość ale wówczas, gdy występuje taka konieczność (porównaj wyrok NSA sygn. akt 83/89 ONSA 1989/1/38). W toku postępowania administracyjnego należy zatem ustalić, czy i jakie niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia powoduje przedmiotowy garaż, a następnie ustalić czy są możliwości usunięcia zagrożeń lub pogorszeń w/w na zasadzie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 a i c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło