IV SA 1254/03

WyrokWSA w Warszawie2004-04-26

Skład orzekający: Anna Żak, Mirosława Kowalska, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji budowlanej prawidłowo orzekł nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanej komórki, nie wyjaśniając jednoznacznie daty jej wybudowania, co ma kluczowe znaczenie dla zastosowania art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. (termin 5 lat od zakończenia budowy)?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 § 1 kpa). Organy nie wyjaśniły w sposób niebudzący wątpliwości daty wybudowania spornego obiektu, co jest kluczowe dla zastosowania art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r., który stanowi, że nie można nakazać rozbiórki, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki drewnianej komórki wybudowanej samowolnie na działce skarżącej A.K. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, wskazując, że budowa została samowolnie rozpoczęta w 1995 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę, argumentując, że komórka służy celom gospodarczym i jej rozbiórka utrudni jej sytuację życiową. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną z powodu naruszenia przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący s. Anna Żak (spr.), Sędziowie s. WSA Mirosława Kowalska, as. WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant T. Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A.K. kwotę 10 zł (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. IV S.A. 1254/03 U Z A S A D N I E N I [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] , z dnia [...] lutego 2003r. po rozpatrzeniu odwołania A.K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2000 r. nakazującej A. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanej drewnianej komórki na działce nr [...] położonej w miejscowości R. - na podstawie art. 138 par. 1 pkt. 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych przez powiatowego inspektora nadzoru budowlanego w dniu 15 lutego 2000r. stwierdzono, że przedmiotowy budynek o wymiarach 3,70m x 4,0 m został wybudowany samowolnie w 1995 roku. Wykonując samowolnie ten budynek inwestor naruszył art.28 Prawa budowlanego z 1994r., który stanowi że roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę lub po dokonaniu zgłoszenia i upływie czasu zastrzeżonego dla organów architektoniczno-budowlanych do ewentualnego zgłoszenia zastrzeżeń, o ile przepisy art.29 i 30 Prawa budowlanego nie stanowią inaczej. Brak ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę spornego budynku powoduje bezwzględny obowiązek orzeczenia jego przymusowej rozbiórki na podstawie art.48 Prawa budowlanego z 1994r. Nawet przy zakwalifikowaniu tego budynku jako gospodarczego o pow. zabudowy do 35 mkw., na który zgodnie z art.29 ust. 1 pkt.la Prawa budowlanego nie jest wymagane pozwolenie na budowę, inwestor winien w myśl art.30 ust.l pkt.l dokonać właściwemu organowi zgłoszenia budowy takiego obiektu. Wskutek braku pozwolenia na budowę lub skutecznego zgłoszenia, nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu jest uzasadniony. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła A. K. podnosząc, iż przedmiotowa szopka służy jej do celów gospodarczych m.in. do przechowywania zboża i jego rozbiórka utrudni jej sytuację życiową. Ponadto obiekt ten nie jest trwale osadzony na fundamentach i jest zbudowany w sposób "niefachowy" z drewna. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko reprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, ale z innych przyczyn niż w niej wskazano. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7 i art.77 par. 1 kpa tj. z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organ I instancji orzekając na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994r. rozbiórkę przedmiotowej komórki drewnianej przyjął opierając się na dowodzie z oględzin tego obiektu przeprowadzonych w dniu 15 lutego 2000r., iż ostatnie roboty budowlane przy jej wznoszeniu były prowadzone na przełomie 1997-1998r natomiast organ odwoławczy, powołując się na ten sam dowód ustalił, iż obiekt ten został wybudowany w 1995r. i utrzymał w mocy decyzję nakazującą jego rozbiórkę. Rozbieżności między ustaleniami organów orzekających w sprawie wynikają stąd, że w sprawie nie wyjaśniono w sposób nie budzący wątpliwości daty wybudowania spornego obiektu. Okoliczność ta ma podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ze względu na treść art.49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994r./Dz.U. nr 106 z 2000r.,poz. 1126/obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, który stanowił, iż nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Ustawa zatem wyraźnie stanowi, że nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części. Zaskarżona decyzja została wydana w 2003r., a więc po 8 latach od ustalonej przez organ II instancji daty wybudowania spornego obiektu. Rozpoznając ponownie sprawę organy orzekające powinny zatem najpierw po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalić datę wybudowania spornego obiektu . a następnie zastosować właściwe przepisy prawa budowlanego. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 par. 1 ust. 1 c i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.nr 153, poz. 1270/ oraz art.97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło