IV SA 1255/03
WyrokWSA w Warszawie2004-10-27
Skład orzekający: Anna Żak, Bożena Więch-Baranowska, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa wewnętrznej ścianki działowej na strychu, która nie stanowi elementu konstrukcyjnego budynku ani nie wpływa na jego przeznaczenie lub stan techniczny, a także nie jest zgodna z dokonanym podziałem nieruchomości, wymaga pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zgodnie z Prawem budowlanym?Ratio decidendi
Budowa wewnętrznej ścianki działowej na strychu, która nie stanowi elementu konstrukcyjnego budynku, nie wpływa na jego przeznaczenie lub stan techniczny, ani nie jest zgodna z dokonanym podziałem nieruchomości, nie jest robotą budowlaną istotną z punktu widzenia Prawa budowlanego i nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. W związku z tym, organ administracji nie może nakazać jej rozbiórki na podstawie przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J.R. rozbiórkę wymurowanej na poddaszu ścianki działowej, uznając ją za samowolę budowlaną. J.R. odwołał się, wskazując, że ścianka była zgodna z projektem podziału budynku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, uchylając jedynie termin rozbiórki. J.R. złożył skargę do sądu, kwestionując konieczność uzyskania pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2004 r. sprawy ze skargi J.R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. na podstawie art. 51 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał J. R. rozbiórkę w terminie do 30 września 2001 r. wymurowanej ścianki działowej na wysokości poddasza w budynku mieszkalnym położonym w R. przy ulicy [...]
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał , że w dniu 27 lipca 2001 r. przeprowadzono oględziny budynku i stwierdzono , że J. R. w swojej części użytkowanego budynku na poddaszu wymurował w czerwcu 200lr. ściankę działową grubości 12 cm , długości 4,10 m i wysokości od 0,75 do 2,5 m bez wymaganego pozwolenia na budowę .
Odwołanie od tej decyzji złożył J. R. i wywodził , że podział poddasza ujęty był w projekcie podziału budynku na samodzielne lokale mieszkalne zatwierdzonym dnia [...] marca 2001 r. Potwierdził jednak ,że dokonany przez budowę ścianki podział poddasza nie jest ostateczny i gotów jest przesunąć ściankę o około 15-20 cm gdy poddasze zostanie ostatecznie podzielone .
Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu rozbiórki w/w ścianki a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy . Organ odwoławczy uznał , że ustalenia organu I instancji są prawidłowe a przedmiotową ściankę inwestor mógł postawić dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę .
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył J. R. i wskazał , że chciał oddzielić dwie części strychowe przynależne do poszczególnych lokali i dlatego wybudował ściankę tak jak wynika to z projektu podziału lokali zatwierdzonego przez Urząd Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] marca 2001 r.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skargę należało uwzględnić. Okoliczności faktyczne sprawy ustalone przez organ w toku oględzin wskazują , że przedmiotowa ścianka ma charakter ścianki działowej. Nie stanowi ona elementu konstrukcyjnego budynku ani nie jest zgodna z dokonanym notarialnie podziałem nieruchomości . Posadowiona została na strychu który z aktualnie obowiązującym podziałem wynikającym z aktu notarialnego jest częścią wspólną budynku należącą do współwłaścicieli . J.R. wybudował ją gdyż uważał , że strych powinien zostać rozdzielony do wyłącznego użytku właścicieli poszczególnych lokali. Działanie to nie zostało jednak zaakceptowane przez właścicieli drugiego lokalu .
Tak ustalony stan faktyczny wymagał przyporządkowania określonym przepisom Prawa budowlanego . Należy podkreślić , że przedmiotowa ścianka działowa nie jest elementem konstrukcyjnym budynku ani innym wpływającym na jego przeznaczenie lub stan techniczny . Nie decyduje o przestrzennym wydzieleniu dwóch samodzielnych lokali mieszkalnych stanowiących przedmiot odrębnej własności . Nie można zatem uznać , że jest to robota budowlana istotna z punktu widzenia Prawa budowlanego podlegająca jego regulacji.
W niniejszej sprawie organ zastosował przepis art. 51 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazując rozbiórkę ścianki i stwierdzając jednocześnie, iż inwestor powinien przed rozpoczęciem prac uzyskać pozwolenie na budowę. Stanowiska takiego bliżej jednak nie uzasadnił.
Tymczasem wykonanie przez inwestora ścianki było niewątpliwie robotami budowlanymi ale takimi które nie są objęte dyspozycją art. 28 ani dyspozycją art. 30 ust 1 Prawa budowlanego . Zatem nie wymagały one ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia . Decyduje o tym zakres i charakter takich prac budowlanych . Wewnętrzna ścianka działowa nie stanowi sama w sobie obiektu budowlanego ani też jego części . Przeciwne rozumienie prowadziłoby do wniosku , że każdy element składowy budynku ( np. pełniący funkcję dekoracyjną filar ) stanowi jego część w rozumieniu przepisu art. 48.
Nakaz rozbiórki wynikający z art. 51 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego dotyczy jedynie sytuacji nie objętych dyspozycją art. 48 ( czyli budowy obiektu budowlanego lub jego części) ale pod warunkiem że wymagane było pozwolenie na budowę lub zgłoszenie. Natomiast w ocenie sądu na wykonanie przedmiotowej wewnętrznej ścianki działowej inwestor nie musiał uzyskiwać pozwolenia na budowę ani dokonywać zgłoszenia .
Oczywiście takie stwierdzenie nie wyklucza możliwości sprzeciwienia się tym robotom budowlanym przez niezadowolonego z nich współwłaściciela. Jednak dochodzenie tych roszczeń możliwe jest jedynie na drodze cywilnego postępowania sądowego.
Jednocześnie należy podnieść , że dokładne uzasadnienie prawne podejmowanej przez organ decyzji ma w tej sprawie ogromne znaczenie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził bowiem klika postępowań nadzorczych na wniosek zantagonizowanych właścicieli lokali i dokonywał w podobnym stanie faktycznym odmiennych kwalifikacji prawnych działań inwestorów ( sprawy o sygn. akt 7/IV S A 1537/03 i 7/IV S A 11132/03) . Ta okoliczność powoduje , że naruszone zostały zasady określone w art. 107 § 3 kpa i 8 kpa . W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano negatywny wpływ zmienności rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracyjne na utrwalenie w praktyce zasady wynikającej z art. 8 kpa tj. obowiązku prowadzenia postępowania w taki sposób aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość, że działają bezstronnie.
W tej sytuacji wobec naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego jaki i postępowania administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Ponadto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt II wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło