IV SA 1257/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Flasińska, Sędziowie Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Anna Szymańska (spr.), Protokolant Karina Jankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2004 r. sprawy ze skargi S. D. i E. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2003r r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu skargę oddala Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. ( [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając z urzędu, na zasadzie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 7 kpa i art. 46 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Miasta Z. nr [...] z dn. [...] listopada 1996 r. W/w decyzją Burmistrz ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] położonej w Z. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzja Burmistrza Miasta Z. zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, gdyż jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak bowiem wynika z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Z., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Miejskiej Rady Narodowej w Z. z dn. [...].01.1989 r., działka o nr ewid. [...] znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem [...], dla którego plan stanowi: "tereny leśne, użytkowanie bez zmian". W ocenie organu przedmiotową decyzję wydano wbrew ustaleniom planu, albowiem obszar stanowi teren leśny, użytkowany bez zmian i wobec tego nie było dopuszczalne ustalenie inwestycji polegającej na budowie domu j ednorodzinnego. Natomiast "Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego m. Z.", na które powołał się Burmistrz w swoim rozstrzygnięciu, nie mogło mieć znaczenia w rozpatrywanej sprawie, gdyż nie jest ono przepisem gminnym i nie stanowi podstawy do wydania decyzji. Organ przeanalizował kwestię zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych wywołanych przedmiotową decyzją Burmistrza i doszedł do przekonania, że wobec nie zgłoszenia inwestycji do użytkowania, skutki takie nie wystąpiły i nie zachodzą wobec tego przeszkody do stwierdzenia nieważności decyzji. Wskutek wniesionego przez E. i S. D. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym skarżący podnieśli kwestię dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji mimo zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 kpa w powołaniu na uchwałę Sądu Najwyższego z dn. 18.XI. 1993r. III AZP 23/93 ( OSNCP 1994, nr 5, poz. 108), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dn. [...].02.2003 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podniósł, iż wybudowanie budynku odnosi skutek jedynie fizyczny i nie sposób twierdzić, iż wywołało ono nieodwracalne skutki prawne. Orzeczenie natomiast Sądu Najwyższego, na które powołuje się skarżący nie przesądza o stosowaniu wyłożonego w nim poglądu w innych sprawach, zwłaszcza, iż NSA zajmował w licznych orzeczeniach odmienne stanowisko w sprawie nieodwracalności skutków prawnych zrealizowanej inwestycji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. i E. D. wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i orzeczenie, że nie stwierdza się nieważności decyzji Burmistrza Gminy Z. Skarżący ponownie przytoczyli uprzednio powołaną uchwałę Sądu Najwyższego z dn. 18.XL 1993 r. i zarzucili organowi naruszenie art. 7, 8, 11,12 i 156 § 2 kpa poprzez niewłaściwą interpretację tych przepisów i niewłaściwe zastosowanie. Skarżący podnieśli, że inwestycja polegająca na budowie domu została już zrealizowana, była zaś prowadzona w oparciu o decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oraz pozwolenie na budowę. Zdaniem ich wyłącza to możliwość stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając zatem skargę wniesioną przez S. i E. D. do NSA uznał, że skarga ta jest bezzasadna. Zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że decyzja Burmistrza Miasta Z. i nr [...] z dn. [...] listopada 1996 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] z obrębu [...] w Z. przy ul. [...] zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, co skutkuje stwierdzeniem jej nieważności. Została ona bowiem wydana wbrew ustaleniom jakie przewiduje dla obszaru, na którym znajduje się przedmiotowa działka Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Z., zatwierdzony uchwałą nr [...] Miejskiej Rady Narodowej w Z. z dn. [...].01. 1989 r. Plan dla obszaru oznaczonego symbolem [...] stanowi, iż są to "tereny leśne, użytkowanie bez zmian". Jeżeli zatem działka znajduje się na terenie leśnym, dla którego plan przewiduje użytkowanie bez zmian, to nie było możliwe ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania tego terenu dla inwestycji polegającej na budowie domu mieszkalnego jednorodzinnego. Trafnie zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, iż występuje sprzeczność decyzji Burmistrza Miasta Z. z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, a wobec tego stosownie do art. 46 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) decyzja taka jest nieważna. Skoro przepis ustawy nadaje takiej decyzji przymiot nieważności, zasadnym było wydanie decyzji stwierdzającej jej nieważność z tego powodu, iż zawiera ona wadę powodującąjej nieważność z mocy samego prawa. Przy czym niewątpliwie stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest jedynym z trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznej. Ochrona takich decyzj i została wyrażona zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych ( art. 16 kpa). Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 kpa, a zestawienie to stanowi katalog zamknięty podstaw nieważności, który w żadnym wypadku nie może być rozszerzony przez stosowanie wykładni rozszerzającej względem tego przepisu. Organy zatem winny korzystać z tej instytucji z wielką rozwagą i starannością. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, iż przedmiotowa decyzja byłą w sposób oczywisty sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło zatem odmówić stwierdzenia jej nieważności. Pozostaje natomiast do rozważenia okoliczność zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych, które zdaniem skarżących polegają na zakończeniu budowy budynku w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy i wydane na tej podstawie pozwolenie na budowę. Otóż w ocenie Sądu Kolegium trafnie wywiodło, iż wybudowanie obiektu budowlanego jest czynnością, która wywołuje jedynie skutki faktyczne, nie zaś prawne. Skład orzekający nie podziela bowiem poglądu zaprezentowanego przez Sąd Najwyższy w uchwale z dn. 18.11.1993 r. Sygn. akt. III AZP 23/93, stojąc konsekwentnie na ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zrealizowanie inwestycji nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego, a jedynie skutek faktyczny ( vide wyrok NSA z 23,12,1999 r., IV SA 2144/97, wyrok NSA z 16.07.1998 r. IV SA 1577/96, wyrok NSA z 04.04.2001 r. IV SA 1547 /00) i nie może uzasadniać zastosowania art. 156 § 2 kpa. Wyrok Sądu Najwyższego i wyrażony w nim pogląd prawny wiązał tylko w tamtej konkretnej sprawie i bynajmniej nie przesądza o jego stosowaniu w innych sprawach i innych stanach faktycznych. Wobec powyższego, Kolegium nie stwierdzając, iż decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, zgodnie z prawem stwierdziła jej nieważność. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę