IV SA 1263/03
WyrokWSA w Warszawie2004-10-08
Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Krystyna Tomaszewska, Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej, niezależnie od przyczyn jej powstania i możliwości legalizacji?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Stwierdzenie samowoli budowlanej jest jedyną przesłanką wymaganą do wydania takiego orzeczenia, a przyczyny jej powstania lub możliwość legalizacji nie mają znaczenia dla obowiązku orzeczenia rozbiórki.Stan faktyczny
Skarżący J. i J. N. dokonali samowolnej budowy garażu i klatki schodowej dobudowanych do istniejącego budynku mieszkalnego, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę tych obiektów. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę do sądu, podnosząc m.in. zarzut naruszenia prawa przez rozszerzenie zakresu rozbiórki i likwidację istniejących od lat 60-tych garażu i klatki schodowej, a także wniosek o zastosowanie art. 50 i 51 Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie WSA Krystyna Tomaszewska, Wojewódzki Sąd Administracyjny, Mariola Kowalska, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2004 r. sprawy ze skargi J. i J. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane, nakazał J. i J. N. dokonanie rozbiórki garażu i klatki schodowej dobudowanej do budynku mieszkalnego położonego w R. przy ul. [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że prowadzone postępowanie wykazało ,iż do istniejącego budynku mieszkalnego inwestor dobudował w roku 2001 bez wymaganego pozwolenia na budowę garaż i klatkę schodową , czym naruszył art. 28 Prawa budowlanego mówiący , że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o budowie.
Organ I instancji ustalił , że garaż i klatka schodowa zostały pobudowane w miejscu istniejącego uprzednio budynku który został praktycznie w całości rozebrany za wyjątkiem fragmentu ław fundamentowych i części ściany od strony północno-zachodniej.
W tej sytuacji zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wykonanych robót nie można potraktować jako przebudowy, rozbudowy czy nadbudowy istniejącego obiektu i dlatego brak jest podstaw do legalizacji zaistniałej samowoli budowlanej w trybie art. 50 i art. 51 ustawy z 7 lipca 1994r- Prawo budowlane.
Budowa taka rodzi konsekwencje określone w art. 48 Prawa budowlanego czyli bezwzględnie zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.
Od decyzji tej J. i J.N. wnieśli odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jego pozytywne załatwienie i podnosząc , że dom mieszkalny który zakupili w 2000r był "zbudowany w latach 60-tych , nadawał się już do kapitalnego remontu i posiadał klatkę schodową oraz garaż które nadawały się już tylko do zburzenia".
Decyzją z dnia [...] lutego 2003r. znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 §1 ust.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podał, że skoro inwestorzy nie posiadają decyzji o pozwoleniu na budowę to nieistotne są okoliczności powstania samowoli budowlanej bowiem zostają spełnione przesłanki z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r -Prawa budowlanego i organ jest zobligowany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę .
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli J. i J. małż. N.
W uzasadnieniu skargi podnoszą, że zaskarżona decyzja została powzięta z naruszeniem prawa gdyż znacznie rozszerza zakres robót rozbiórkowych i fizycznie likwiduje garaż który istniał w tym miejscu od lat 60-tych, oraz pozbawia budynek mieszkalny schodów wejściowych również wybudowanych w latach 60-tych.
Zdaniem skarżących garaż był zblokowany z częścią mieszkalną i wraz z klatką schodową stanowił jeden budynek co potwierdza mapa geodezyjna wykonana [...] maja 1991r przez geodetę T.L.
W tym stanie rzeczy zdaniem skarżących nie jest zasadne zlikwidowanie całego garażu i pozbawienie części mieszkalnej wejścia.
Racjonalnym według nich rozwiązaniem byłoby zastosowanie art. 50 i 51 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994r.
Podnoszą też, że do chwili obecnej Urząd Gminy nie załatwił ich wniosku o pozwolenie na budowę.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na podstawie art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Skarga nie jest zasadna.
Garaż i położona nad nim klatka schodowa zostały zaprojektowane w miejscu rozebranego budynku gospodarczego. Wynika to z projektu budowlanego, który został załączony do wniosku skarżących o wydanie pozwolenia na budowę.
Projekt budowlany opracowany w czerwcu 2001r przez architekta J.G. w części zagospodarowania działki zawiera opis istniejącego stanu zagospodarowania działki z którego wynika, że na działce znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny parterowy, podpiwniczony i posiadający poddasze nieużytkowe. Na mapie geodezyjnej zaznaczony jest także budynek gospodarczy który w momencie wykonywania pomiarów był w trakcie rozbiórki i dlatego nie uwzględniono go w rysunkach inwentaryzacyjnych. W części opisowej projektu zagospodarowania działki zawarte jest też stwierdzenie, iż "projektuje się w miejscu rozebranego budynku gospodarczego budowę garażu i klatki schodowej"..
W projekcie tym są również przewidziane rozwiązania konstrukcyjno-materiałowe z których wynika , że garaż i klatka schodowa mają być posadowione na ławach fundamentowych zbrojonych podłużnie 4 prętami , które to ławy będą wykonane z betonu podobnie jak ściany garażu.
Z protokołu sporządzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 4 lutego 2002r, dotyczącego przyjęcia ustnych wyjaśnień skarżący J.N.podał, że " garaż i klatka schodowa powstały w miejscu uprzednio istniejącego budynku gospodarczego, który został rozebrany za wyjątkiem fundamentów i części ścian około 1m wysokości od ław. Elementy te zostały wykorzystane przy budowie garażu i klatki schodowej tj nowe ściany posadowiono na istniejących fragmentach starych ścian i starych ławach fundamentowych".
Z mapy sytuacyjnej sporządzonej w dniu [...] maja 1991r przez geodetę T. L. wynika , że obok budynku mieszkalnego w niewielkiej od niego odległości znajduje się drugi mniejszy budynek prawdopodobnie gospodarczy natomiast wejście do budynku mieszkalnego jest bezpośrednie z zewnątrz.
Organy nadzoru budowlanego dysponując powyższymi dowodami w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy. W sprawie jest bezspornym, iż skarżący w 2001r dobudowali do istniejącego budynku mieszkalnego garaż i położoną nad nim klatkę schodową przy czym , dobudowa ta nie została połączona z budynkiem trwale w taki sposób, aby nie można było dokonać jej rozbiórki bez jednoczesnego doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego, Wniosek ten wypływa z analizy przedłożonego projektu budowlanego oraz z mapy sytuacyjnej na której zaznaczone jest wejście do budynku bezpośrednio z zewnątrz.
Dobudowa do istniejącego budynku mieszkalnego garażu i klatki schodowej wymagała pozwolenia na budowę o czym skarżący doskonale wiedzieli, bowiem przed rozpoczęciem robót wystąpili do Wójta Gminy [...] z wnioskiem o pozwolenie na budowę. Nie czekając jednak na rozpatrzenie wniosku, skarżący samowolnie zrealizowali przedmiotową dobudowę. Prawidłowo organ nadzoru budowlanego ustalił, iż budowa została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej.
W takiej sytuacji art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r -Prawo budowlane obligował właściwy organ administracji do orzeczenia nakazu rozbiórki. Do wydania takiego orzeczenia wymagana jest tylko jedna przesłanka,. polegająca na stwierdzenia, że obiekt jest realizowany w warunkach samowoli budowlanej.
Nie ma znaczenia przy orzekaniu na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994r, z jakich powodów została budowa zrealizowana .
Stanowisko powyższe reprezentowane jest w licznych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, z których przykładowo można wymienić : wyrok NSA z dnia 14 października 1999r wydany w sprawie IV S.A. 1625/97, wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 1999r wydany w sprawie IV S.A. 1229/96, wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 1999r, wydany w sprawie IV S.A. 987/96 , wyrok NSA z dnia 26 marca 1999r, wydany w sprawie IV S.A. 516/97 czy też wyrok NSA z dnia 18 stycznia 1999r wydany w sprawie IV S.A. 69/97.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie są zasadne i zaskarżona decyzja nie narusza prawa, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło