IV SA 1275/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), As. WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2004 r. sprawy ze skargi E.i R. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania E. i R. G. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. znak [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 1999 r. nr [...] udzielającej A. Sp. z o.o. pozwolenia na użytkowanie stacji paliw [...] wraz z przyłączami przy ul. [...] w B. Organ I instancji – Wojewoda [...], orzekając jak w wyżej opisanej decyzji, podniósł, że E. i R. G. pismem z dnia 26 września 2002 r. zwrócili się o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 1998 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę stacji paliw przy ul. [...] w B. zwrócili się także o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 1999 r. nr [...] udzielającej pozwolenia na użytkowanie stacji. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę w/w. W ustawowo określonym terminie strony postępowania nie wniosły odwołania od tej decyzji – zatem ta stała się ostateczna. Organ I instancji stwierdził, że w tej sytuacji brak podstaw do cytuję "oczekiwanego przez skarżących stwierdzenia przez tutejszy organ nieważności decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 1999 r. o pozwoleniu na użytkowanie stacji paliw" – stąd też decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji w/w w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Utrzymując w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniósł, że Wojewoda [...] błędnie powołał w swojej decyzji z dnia [...] stycznia 2003 r. przepis art. 157 § 3 kpa. W ocenie organu odwoławczego, "sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a podstawą prawną na której oparł się organ wydając rozstrzygnięcie nie stanowi rażącego naruszenia prawa". Zdaniem organu, powołanie błędnej podstawy prawnej art. 157 § 3 kpa zamiast art. 158 § 1 kpa nie może być podstawą do uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r., a "rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Wojewody [...] jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa dotyczącymi rodzajów rozstrzygnięć jakie mogą zapaść w wyniku prowadzonego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji". ponadto badana decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2002 r. nie jest obarczona żadną z wad materialnoprawnych wskazanych w art. 156 § 1 kpa. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2003 r. skarżący E. i R.G. podnieśli, że błędnie w kontekście sentencji zaskarżonej decyzji wskazano podstawę prawną – art. 157 § 3 kpa. Zatem organ popełnił błąd proceduralny, gdyż wydano decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji bez wszczęcia i przeprowadzenia postępowania w przedmiocie zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 kpa, czym naruszył art. 6 i 7 kpa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji można postawić zarzut naruszenia prawa, a w takim właśnie zakresie możliwa jest ich sądowa kontrola (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. nr 153, poz. 1269). Na wstępie należy zauważyć, że zasadnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że powołanie błędnej podstawy prawnej w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. nie może być podstawą jej uchylenia. Zdaniem Sądu, błąd w podstawie prawnej nie czyni faktycznie decyzji wadliwej, jest bowiem wadą formy decyzji z racji naruszenia przepisu art. 108 § 1 kpa, podkreślenia jednak wymaga fakt, że podstawa prawna realnie istnieje lecz nie ma o niej jedynie prawidłowej informacji w decyzji. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą jednak pozostać w obrocie prawnym, gdyż zapadły z obrazą przepisów prawa. Odmowa stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 158 § 1 kpa możliwa jest na podstawie wyników czynności dowodowych postępowania prowadzonego w przedmiocie stwierdzenia nieważności określonej decyzji. Wynikiem wyjaśnienia okoliczności sprawy będzie albo ujawnienie istnienia przesłanek nieważnościowych decyzji wymienionych wyczerpująco w art. 156 § 1 kpa, albo stwierdzenie, że przesłanki te nie występują. Tym czasem w niniejszej sprawie doszło do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie stacji paliw, gdyż wcześniej decyzją ostateczną odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę tego obiektu. Takie uzasadnienie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nie ma żadnej podstawy w przepisach prawa. Przeciwnie orzeczenie to narusza przepis art. 158 § 1 kpa i art. 156 kpa. Nie jest zrozumiała także argumentacja organu II instancji o tym, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Wojewody [...] jest zgodne z przepisami prawa. Bo "przewidziane jest w katalogu rozstrzygnięć jaki mogą zapaść w wyniku przeprowadzonego postępowania o stwierdzeni nieważności decyzji". Rozpoznając sprawę ponownie rzeczą organu administracyjnego będzie zbadanie, czy oceniona w niniejszym postępowaniu nieważnościowym decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 1999 roku nr [...] udzielająca A. Sp. z o.o. pozwolenia na użytkowanie stacji paliw [...] wraz z przyłączami przy ul. [...]w B. jest obarczona którąś z przesłanek z zamkniętego katalogu przewidzianego w art. 156 kpa i stosowne rozstrzygnięcie w tym zakresie – przy czym na mocy art. 158 § 1 kpa albo stwierdza się nieważność decyzji, albo też utrzymuje w mocy kwestionowaną decyzję – odmawiając żądaniom strony. W kontekście wadliwie wskazanej podstawy prawnej decyzji I instancji podkreślenia wymaga, że na podstawie przepisu art. 157 § 3 kpa orzeka się co do niedopuszczalności z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest wynikiem oceny zdolności do działania osoby wnoszącej żądanie legitymacji strony, wykazania tego, że nie istnieje decyzja której ważność należy poddać ocenie. Mając na uwadze powyższą argumentację Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).