IV SA 1276/03
WyrokWSA w Warszawie2004-10-01
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Tadeusz Nowak, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, wydana z powodu rażącego naruszenia prawa (budowa na terenie przeznaczonym pod drogę), może zostać wydana po upływie ponad 10 lat od wydania pierwotnego pozwolenia?Ratio decidendi
Decyzja o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na użytkowanie, wydana z powodu rażącego naruszenia prawa polegającego na budowie obiektu na terenie przeznaczonym pod drogę, jest zgodna z prawem, nawet jeśli została wydana po upływie ponad 10 lat od wydania pierwotnego pozwolenia. Organ administracji nie jest ograniczony cenzusem czasowym przy stwierdzaniu nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta z 1992 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego z garażem. Wojewoda stwierdził nieważność decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, gdyż budynek został wybudowany samowolnie na terenie przeznaczonym pod ulicę zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący podnosił, że decyzja o użytkowaniu była wydana dawno temu i jedynie rozbudował istniejący budynek, a obrys budynku częściowo wchodził w linie rozgraniczenia.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2004 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. skargę oddala.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., z urzędu stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1992r., udzielającej panu J.K. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego z garażem, wybudowanego samowolnie na działce przy ul. [...] (nr ewid. działki [...]).
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].08.1992r. znak: [...], mocą której wyrażono panu J.K. zgodę na użytkowanie budynku gospodarczego z garażem wybudowanego samowolnie na działce przy ul. [...], wydana została z rażącym naruszeniem prawa, bowiem teren , na którym został umieszczony przedmiotowy budynek był przeznaczony zgodnie z planem pod ulicę. Wojewoda stwierdza, że powyższe ustalenia wynikają z planu zagospodarowania przestrzennego Województwa [...] na lata 1976-1990 zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Narodowej [...] z dnia [...].03.1977r. i z jego aktualizacji szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi A. - Gmina [...] zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej w [...] z dnia [...].12.1987r.
Wobec powyższego Wojewoda stwierdził , że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].08.1992r., mocą której wyrażono panu J. K. zgodę na użytkowanie budynku gospodarczego z garażem wybudowanego samowolnie na działce przy ul. [...], wydana została z rażącym naruszeniem prawa, bowiem pozostaje w sprzeczności z powołanym w decyzji art. 53 ust. 1 Prawa budowlanego, co zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa skutkuje stwierdzeniem jej nieważności.
Odwołanie od decyzji Wojewody złożył J.K. podnosząc, że decyzja o użytkowaniu była wydana więcej niż 10 lat temu. Przedmiotowa decyzja pozwalała jedynie użytkować samowolnie rozbudowany budynek gospodarczy (wybudowany dużo wcześniej przez poprzedniego właściciela).
Wskazuje ponadto, że obrys budynku jedynie częściowo wchodził w linie rozgraniczenia, co gdyby nawet doszło do połączenia obu istniejących odcinków ul. [...], nie stanowiłoby żadnej przeszkody realizacji inwestycji drogowej.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. W motywach decyzji stwierdzono, że według, obowiązującego w chwili wydawania decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1992 r., istniał planu zagospodarowania przestrzennego, w którym ulica [...] nosiła nazwę ulicy [...] i była zapisana jako [...]-lokalna szerokości 10-15,0 m., szerokości jezdni 5,0-6,0 m.
Przedmiotowy obiekt stanowi samowolę budowlaną, wobec czego organ powinien w pierwszej kolejności zbadać, czy zachodzą przesłanki z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Dopiero w efekcie stwierdzenia ich braku możliwe było jego zalegalizowanie.
Mając powyższe na uwadze Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta [...] rażąco narusza art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., gdyż sporny obiekt został wzniesiony na terenie, na którym plan zagospodarowania przestrzennego przewidywał drogę.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożył J. K. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podniósł, iż jedynie rozbudował wcześniej istniejący na działce budynek gospodarczy. Wskazuje również, że obecnie obowiązuje ogólny zagospodarowania [...] który nie precyzuje dostatecznie układu ulic. Skarżący podniósł również ,że prawo budowlane nie uzależnia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego od tytułu własności działki.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądow administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1271 z późn.zm.).
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
W ocenie Sądu Skarga nie jest zasadna.
Wedle Prawa budowlanego z 1974 r. dopuszczenie do użytkowania samowolnie, czyli bez pozwolenia budowlanego, wzniesionych obiektów budowlanych było możliwe, ale tylko o ile obiekt budowlany wzniesiony został na terenie, który był przeznaczony pod budownictwo w aktualnym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenu.
W niniejszej sprawie obiekt wzniesiony przez skarżącego usytuowany został na terenie nie przeznaczonym w planie zagospodarowania pod drogę, w związku z tym decyzja o dopuszczeniu do użytkowania nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa.
Ujawnienie takiego stanu prawnego trafnie zostało przez organ zakwalifikowane jako podstawa do zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co skutkowało stwierdzeniem nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 1992 r.
Skarżący podnosi, iż obecnie obowiązuje ogólny plan zagospodarowania przestrzennego terenu, wedle którego trudno ocenić przeznaczenie nieruchomości .
Otóż, zarzut tego rodzaju nie może być skuteczny, albowiem w niniejszym postępowaniu ocenie podlega decyzja Prezydenta Miasta [...] według stanu prawnego obowiązującego w roku 1992.
Istotą stwierdzenia nieważności decyzji jest to, że przesłanka będąca przyczyną stwierdzenia tej nieważności istniała już w dacie wydania tej decyzji. Inaczej mówiąc, decyzja, której stwierdzono nieważność, wydana została niezgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, przy czym niezgodność ta spełnia co najmniej jedną z przesłanek, ustawowo określonych, jako przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji.
Wedle ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38/1974, poz. 229 z późn. zm.) dopuszczenie do użytkowania samowolnie, czyli bez pozwolenia na budowę, wzniesionego obiektu budowlanego było możliwe, ale tylko o ile obiekt budowlany wzniesiony został na terenie, który przeznaczony był pod budownictwo w aktualnym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Nie można było zatem wydać pozwolenia na użytkowanie obiektu, jeżeli zachodziły w stosunku do niego okoliczności określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 wskazanej powyżej ustawy. Takie okoliczności - co ustalono na podstawie analizy akt sprawy - miały miejsce w przypadku przedmiotowego obiektu. Według planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w chwili wydawania przez Prezydenta Miasta [...] decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z dnia [...] sierpnia 1992 r., teren, na którym wzniesiono niniejszy obiekt, był przewidziany pod budowę drogi. W związku z tym - w/w decyzja Prezydenta Miasta [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa, konkretnie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, co stanowiło przesłankę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Nadmienić należy ,że zgodnie z przepisem art. 156. § 2k.p.a. organ administracji publicznej stwierdzając wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, nie jest ograniczony cenzusem czasowym.
Konkludując, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, co dało podstawę do oddalenia skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło