IV SA 1304/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz, Sędziowie WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, As. WSA Mariola Kowalska, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 29 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. C. na decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku 7/IV SA 1304/03 U Z A S A D N I E N I E Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., wydaną na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nałożył na E. C. i M. O. obowiązek dokonania całkowitej rozbiórki parterowego budynku konstrukcji drewnianej o wym. 2,10m x 3,55m samowolnie wybudowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości R. gm. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż w dniu 09.09.2002 r. podczas wizji ustalono, że na działce nr [...] znajduje się parterowy budynek o konstrukcji drewnianej posadowiony na bloczkach betonowych. Z oświadczeń E. C. i M. O. złożonych do protokołu oględzin wynika, iż budynek został wzniesiony w 1999 r., przy czym inwestor nie okazał decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ nadto ustalił, że zgodnie z Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] pod zabudowę mogą być przeznaczone tylko wyznaczone w planie tereny budowlane. Działka nr ewid. [...] oznaczona jest w planie jako "grunty orne, pastwiska trwałe i nieużytki", w związku z czym zrealizowana inwestycja narusza ustalenia obowiązującego planu. Ponieważ obiekt powstał bez uzyskania wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę orzeczono jego przymusową rozbiórkę. Odwołanie od tej decyzji wnieśli E.C. i M.O. podając, że już podczas wizji informowali inspektora nadzoru budowanego, że działka nr ewid. [...] stanowi wyłączną własność E.C., zaś M.O. jest właścicielem sąsiedniej działki nr ewid. [...]. Wskazali, iż domek objęty nakazem rozbiórki został wybudowany przez E. C. i znajduje się na jej działce, w związku z czym wnieśli o wydanie nowej decyzji nakładającej nakaz rozbiórki wyłącznie na inwestora, który dopiero wtedy będzie mógł się od niej merytorycznie odwołać. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniesionego odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia w zasadzie powtórzył argumentację organu I instancji wskazując dodatkowo, iż podniesione przez skarżących w odwołaniu argumenty są nieistotne wobec brzmienia art. 48 Prawa budowlanego, który obliguje organ do nakazania rozbiórki samowolnie wzniesionych obiektów. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła E.C. podnosząc, wydana ona została z naruszeniem prawa, ponieważ organ skierował do ją niewłaściwej osoby. Skarżąca wskazała, że już w odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji nakazującej jej i M. O. rozbiórkę wymienionego budynku znajdującego się na działce nr [...], informowała organ, że działka ta stanowi jej wyłączną własność a domek gospodarczy wzniosła na niej wraz ze swoim mężem, nie zaś z M.O., który jest właścicielem sąsiedniej działki nr [...]. Przyznała, że na wzniesienie tego obiektu nie uzyskała, mimo starań, pozwolenia na budowę, gdyż jest to działka rolna. Zobowiązanie skarżoną decyzją także M.O. do dokonania rozbiórki budynku znajdującego się na jej działce stanowi naruszenie prawa w związku z czym domaga się uchylenia wydanej decyzji. Organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do przedstawionych przez nią argumentów. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w skarżonych decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga podlega uwzględnieniu, gdyż organy obu instancji nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy, który nie budziłby wątpliwości. Podjęły zatem rozstrzygnięcie z naruszeniem naczelnych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7 i art. 77 kpa. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa organ administracji publicznej ma obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Oznacza to obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego tak aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością. Wydając decyzję organ administracji publicznej obowiązany jest nadto, zgodnie z art. 107 kpa, przedstawić jej faktyczne i prawne uzasadnienie wskazując fakty, które uznał za udowodnione oraz dowody na których się oparł. W postępowaniu przed organem I instancji ustalono na podstawie informacji z rejestru gruntów, iż właścicielem działki o nr ewid. [...] jest E. C. W trakcie przeprowadzonych w dniu 09.09.2002 r. oględzin przez inspektora nadzoru budowlanego stwierdzono, że domek gospodarczy wzniesiony jest na działce nr [...] należącej do E.C. nie poczyniono jednak ustaleń, kto jest inwestorem tego obiektu. Obecny w czasie oględzin M.O., właściciel działki sąsiedniej nr [...], składał stosowne wyjaśnienia do protokołu, jednakże w żadnym razie nie wynikało z nich, iż jest współinwestorem bądź współwłaścicielem wzniesionego domku. Brak jednoznacznego ustalenia osoby, która wybudowała sporny budynek gospodarczy spowodował wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę E. C. i M. O. Już we wniesionym odwołaniu od decyzji I instancji skarżący zarzucili organowi błąd w ustaleniach faktycznych, wyjaśniając, iż jedyną właścicielską działki na której wzniesiono budynek, jak i jego inwestorką jest E.C. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji nie ustosunkował się do podniesionych zarzutów, mimo iż dotyczą one kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Takie działanie organu stoi w sprzeczności z zasadą .dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 kpa. Zgodnie z tą zasadą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesionego odwołania ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Konsekwencją tego jest ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej, a nie tylko weryfikacja decyzji I instancji. Organ odwoławczy zobowiązany był więc do ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia adresata decyzji rozbiórkowej. Zgodnie bowiem z art. 52 ustawy Prawo budowlane wykonani rozbiórki można nakazać alternatywnie inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy obiektu. Z akt sprawy nie wynika, do której grupy osób został zaliczony przez organy M. O. i na jakiej podstawie. Zważywszy na ujawnione naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Orzeczenie w pkt 2 wyroku wydane w oparciu o przepis art. 152 wymienionej ustawy.