IV SA 1308/03

WyrokWSA w Warszawie2004-10-13

Skład orzekający: sędzia NSA Anna Żak, sędzia WSA Tadeusz Nowak, asesor WSA Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 k.p.a. jest zasadne, gdy organ błędnie uznał, że kwestia legalności samowolnie wybudowanych fundamentów została już rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny w innej sprawie?
Ratio decidendi
Umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 k.p.a. jest przedwczesne, jeśli organ błędnie zinterpretował wcześniejsze orzeczenie sądu administracyjnego, uznając, że rozstrzygnęło ono kwestię legalności samowolnie wybudowanych fundamentów, podczas gdy w rzeczywistości dotyczyło ono innej kwestii (np. słupów na sąsiedniej działce). W takiej sytuacji organ powinien podjąć kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanych fundamentów pod budynek gospodarczy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, opierając się na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który rzekomo przesądził o legalności fundamentów. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca M. R. zarzuciła organom fałszowanie dokumentów i podniosła, że wcześniejsze orzeczenie NSA nie dotyczyło legalności przedmiotowych fundamentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Nowak, asesor WSA Mariola Kowalska (spr), Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2004 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie Umorzenie postępowania administracyjnego I. uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], decyzją z dnia [...] lutego 2002r. nr [...], działając na podstawie art. 105 kpa umorzył postępowanie w sprawie istniejących fundamentów pod budynek gospodarczy na działce o nr ewid. [...] położonej w N., stanowiącej własność J. i S. C. Z wnioskiem w sprawie samowolnego wybudowania przedmiotowych fundamentów wystąpiła współwłaścicielka sąsiedniej nieruchomości M. R. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż w sprawie legalności przedmiotowych fundamentów wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 3 lutego 1999r/ sygn.akt IV S.A. 309/97 oddalił żądanie G.R. wyburzenia fundamentów pozostałych po budynku gospodarczym na działce Państwa C. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. R. Podniosła, iż legalność budowy przedmiotowych fundamentów, wbrew twierdzeniom organu I instancji, nie była przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który nie mógł zatem oceniać ich legalność. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego decyzją z dnia [...] marca 2003r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji. Uznał, iż w związku z oceną wyrażoną przez NSA brak jest podstaw do orzekania rozbiórki, zaś argumenty podnoszone przez odwołującą się nie zasługują na uwzględnienie. Skargę na powyższą decyzję wywiodła M. R. Zarzuciła organom nadzoru budowlanego fałszowanie dokumentów. Podniosła, iż nadal żąda zbadania sprawy samowolnie wybudowanego fundament W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja zapadła z oczywistym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 105 kpa. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności powoływanych przez skarżącą. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.). Zgodnie z art. 7 kpa organy administracji zobowiązane są podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś art. 77 § 1 kpa nakłada na organ obowiązek rozpatrzenia w sposób wszechstronny i wyczerpujący całego materiału dowodowego. Zasady powyższe nie były w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu administracyjnym przestrzegane. Jak wynika z akt sprawy organy administracji uznały, że przedmiot postępowania - samowolnie wybudowane fundamenty - były już przedmiotem postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, który wyrokiem z dnia 3 lutego 1999r. Sygn.akt IV SA 309/97 oddalającym skargę G.R. , przesądził jednocześnie o ich legalności. Uwadze organów uszło jednakże, iż przedmiotem rozstrzygania przez Sąd było postępowanie egzekucyjne dotyczące słupów wybudowanych na działce sąsiedniej, nie zaś pozostałych elementów fundamentu. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w innej sprawie, nie obejmującej przedmiotowych fundamentów, nie mógł orzec o ich legalności. Podnosiła to również skarżąca w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy nie odniósł się jednakże do zarzutów skarżącej w tym zakresie. Błąd organów co do treści wyroku i uzasadnienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, spowodował, iż organy nadzoru budowlanego nie podjęły prób wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego związanego z samowolną budową fundamentów. Zastosowanie w tej sytuacji przepisu art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego było zatem co najmniej przedwczesne. Decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji publicznej wydaje gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, co zachodzi wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Podkreślić należy, iż postępowanie administracyjne toczyło się z wniosku uprawnionego podmiotu. Nie można zatem uznać, iż postępowanie prowadzone. zgodnie z wnioskiem strony i dotyczące istniejącego obiektu stało się bezprzedmiotowe. O bezprzedmiotowości postępowania można mówić jedynie ,\ sytuacji, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje [ tak też SN w wyroku z dnia 1 marca 1984r. II SA 2085/83, ONSA 1984, Nr 1, poz.23], bądź strona na żądanie której wszczęto postępowanie cofnie swój wniosek. Z powyższych względów, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło