IV SA 1346/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie (WSA, As. WSA Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla ( spr.), Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2004 r. sprawy ze skarg M.W., Z.M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji . I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Pismem z dnia 9 września 2002 r. Z.P. , M.W. i Z.M. wnieśli do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 1996r. wydanej na rzecz A.G. i E.P. zatwierdzającej projekt budowlany i pozwalającej na budowę domu jednorodzinnego, podłączenia wodociągu i kanalizacji , przyłącza instalacji gazu, wewnętrznych instalacji elektrycznych i teletechnicznych na działce nr ew. [...] położonej w C. przy ulicy [...] jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa . We wniosku podnieśli , że są współwłaścicielami działki nr ew. [...] sąsiadującej z działką inwestorów przez którą biegną przyłącza do domu małżonków P., na co wnioskodawcy nigdy nie wyrażali zgody . Po rozpatrzeniu wniosku Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 § 1 kpa stwierdził nieważność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 1996 r. w części dotyczącej zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę przyłącza gazowego oraz wyjazdu z nieruchomości nr [...] poprzez nieruchomość nr [...] oraz odmówił stwierdzenia nieważności decyzji w pozostałej części . W uzasadnieniu wskazał , że kontrolowana decyzja pozwalająca na budowę budynku małżonków P. zawierała w swoim zakresie także pozwolenie na wykonanie przyłącza gazowego na odcinku ok. 3 m przebiegające przez działkę [...] . W tym zakresie inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane . Ponadto w projekcie budowlanym będącym integralną częścią wydanego pozwolenia wyjazd z działki inwestora został zaprojektowany na nieruchomość [...] stanowiącą własność wnioskodawców . Kontrolowana decyzja pozwalająca na budowę w pozostałej części została oceniona jako prawidłowa . Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyli Z.P. , M.W. i Z. M. oraz inwestorzy małżonkowie P. Wnioskodawcy powołując się na swój tytuł własności do działki nr [...] domagali się stwierdzenia nieważności całej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa . Podnieśli , że zasilenie w energię elektryczną budynku inwestorów kablem niskiego napięcia zostało przeprowadzone przez ich działkę. Nadto generalnie kwestionowali przedmiotową decyzję jako dotkniętą wadą prawną nieważności. Inwestorzy w swoim odwołaniu domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji. Podnieśli , że decyzja pozwalająca na budowę wywołała nieodwracalne skutki. Ponadto , że usytuowanie samej działki jak i budynków na niej położonych umożliwia komunikację tylko poprzez działkę nr [...] użytkowaną jako droga. Po rozpatrzeniu tych odwołań Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2003 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji pozwalającej na budowę z dnia [...] października 1996 r. w zakresie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę wyjazdu z nieruchomości nr [...] poprzez nieruchomość [...] i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy . W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził , że Wojewoda [...] rozpatrując sprawę dokonał częściowo błędnej interpretacji posiadanej dokumentacji, ponieważ kontrolowana decyzja o pozwoleniu na budowę nie obejmowała swoim zakresem udzielenia pozwolenia na budowę wyjazdu z nieruchomości inwestorów .Słusznie natomiast zdaniem organu odwoławczego stwierdzono nieważność pozwolenia w części dotyczącej przyłącza gazowego bowiem zakładało przebieg przez działkę wnioskodawców nr [...] na odcinku ok. 3 m. Nadto organ odwoławczy podzielił pogląd, iż w pozostałej części decyzja pozwalająca na budowę jest prawidłowa . Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyły M.W. i Z.M. ( skarga Z.P. została z przyczyn formalnych odrzucona ). Domagały się jej uchylenia W skardze podniosły , że organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów odwołania w zakresie przyłącza linii energetycznej niskiego napięcia zasilającej tylko budynek inwestora a przebiegającej przez ich działkę , którą nie miał prawa dysponować. Poza tym skarżące podnosiły , że graficzny załącznik nr 1 do decyzji pozwalającej na budowę przewidywał wyjazd z nieruchomości inwestorów przez ich działkę nr [...] . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skargi zasługują na uwzględnienie . W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie ulega wątpliwości , że działka nr ew. [...] mimo ,że użytkowana jako droga stanowiła współwłasność osób fizycznych i inwestorzy nie mieli prawa do dysponowania nią na cele budowlane . Organy obu instancji zasadnie ustaliły , że zaprojektowane i zatwierdzone przyłącze gazowe do budynku inwestorów przebiega przez działkę [...] . W takiej sytuacji Prezydent [...] wydając pozwolenie na budowę powinien był zażądać zgody właściciela tej działki na przeprowadzenie przyłącza przez jego grunt . Skoro takiej zgody nie zażądał a inwestor jej nie posiadał to decyzja w tej części jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa . Decyzja pozwalająca na budowę zatwierdziła projekt budowlany oraz stanowiący załącznik graficzny nr 1 do decyzji uwzględniający projektowane instalacje w tym gazociągową , projektowany kabel niskiego napięcia oraz projektowany wyjazd z działki. W sytuacji kiedy teren przedmiotowej inwestycji graniczy z działką stanowiącą własność osób fizycznych a nie drogą publiczną jak przyjął organ udzielający pozwolenia , należało dokonać analizy w jakim stopniu wydana decyzja narusza prawo własności sąsiedniej nieruchomości . Niewątpliwie decyzja dotyczyła budynku projektowanego na własnej działce inwestora ale jednocześnie zatwierdzała określony projekt budowlany przewidujący wyjazd z nieruchomości i określony sposób przyłączenia mediów ujęty we wspomnianym załączniku graficznym . Dlatego twierdzenie organu odwoławczego , że decyzja pozwalająca na budowę swoim zakresem nie obejmowała udzielenia pozwolenia na budowę wyjazdu nie jest prawidłowe . Wystarczy zauważyć , że w opisie technicznym projektu pkt [...] znalazło się stwierdzenie "dom zorientowany jest w kierunku północ - południe . Dojazd do budynku przedłużeniem ulicy [...]" . Nadto, właśnie tak zaprojektowany wyjazd z nieruchomości inwestorów ujęty jest w załączniku nr [...] do decyzji o pozwoleniu na budowę . Poza tym należy podnieść , że w okolicznościach sprawy nie wystarczyło wykazanie faktycznie istniejącego dostępu do drogi lecz musiał to być prawnie zapewniony dostęp , gdyż budowa bez takiego dostępu w ogóle nie jest możliwa. Decyzja o pozwoleniu na budowę nie może stwarzać podstawy uprawniającej do korzystania z cudzej nieruchomości z naruszeniem prawa własności zastępując umowę stron , czy odpowiednie orzeczenie sądu . Nadto uwadze organów obu instancji uszło . iż wnioskodawcy kwestionowali przyłącze linii energetycznej niskiego napięcia . Organ pierwszej instancji nie odniósł się do tej kwestii a jak wskazuje w/w załącznik graficzny projektowany kabel niskiego napięcia miał przechodzić przez działkę nr [...] . Wprawdzie sama decyzja nie obejmuje w swej treści zatwierdzenia linii kablowej niskiego napięcia ale zatwierdza określony projekt przewidujący przebieg tego kabla . Kwestia ta stanowiła jeden z głównych zarzutów podniesionych przez skarżących w odwołaniu od decyzji organu I instancji i tym bardziej wymagała dokładnego wyjaśnienia. Ujawnione uchybienia polegające na częściowo wadliwej ocenie dokonanej przez organ odwoławczy oraz brak rozpatrzenia całości materiału dowodowego koniecznego do oceny zarzutu nieważności pozwolenia budowlanego, zwłaszcza dotyczącego linii niskiego napięcia spowodowały konieczność uchylenia decyzji organów obu instancji. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji . Ponadto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt II wyroku.