IV SA 1347/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędziowie NSA Halina Kuśmirek (spr.), As. WSA Mariola Kowalska, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2004r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2001 Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę hurtowni opon samochodowych z biurem obsługi turystycznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. 7/IV SA 1347/01 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] marca 2001 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania T. C. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji z dnia [...] września 1998 r. Kierownika Urzędu Rejonowego w D. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu T. C. pozwolenia na budowę budynku hurtowni opon samochodowych z biurem obsługi turystycznej wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działkach nr ewid. [...], [...] i [...]. W uzasadnieniu tej decyzji podano jako argumenty uzasadniające w oczach organu, stwierdzenie nieważności omawianej decyzji : - opracowanie projektu architektonicznego obiektu przez osobę nie posiadającą wymaganych uprawnień budowlanych – projekt dotyczy bowiem obiektu o kubaturze [...] m³ natomiast autor projektu posiada uprawnienia do projektowania obiektów o kubaturze do 1000 m³; - nie wykazanie się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do działek nr ewid. [...] i [...], przez które zaprojektowano przebieg fragmentu przyłącza wodociągowego, a które stanowią własność gminy i Urzędu Miasta; - nie uzyskanie przez inwestora zgody współwłaścicielki działki sąsiadującej z nieruchomością inwestora na zbliżenie budynku do granicy działki. Okoliczności te, w ocenie organu uzasadniają przyjęcie, że pozwolenie na budowę wydane zostało z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1, 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego – ustawy z dnia 7 lipca 1994 (Dz. U. z 2000 r. nr 106 poz. 1126) oraz § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz. U. nr 15 z 1999 r. poz. 140), co skutkować musi stwierdzeniem nieważności omawianej decyzji. Skargę na tę decyzję wniósł T. C. W skardze zarzucono, że: - mimo powiadomienia skarżącego pismem z 12 grudnia 2000 r. o możliwości zapoznania się z aktami – akta te nie zostały udostępnione skarżącemu; - zarzut braku zgody współwłaścicielki na zbliżenie budynku do granicy jest niezasadny, bowiem inwestor posiadał zgodę K. G., właściciela sąsiedniej nieruchomości, organ zaś nie wyjaśnił czy działka ta stanowi istotnie współwłasność, od kiedy i kim jest B. G., rzekoma współwłaścicielka, która jakoby miała także zgodę taką wyrazić; - projekt został opracowany i sprawdzony przez osobę posiadającą uprawnienia projektowe w pełnym zakresie. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z odmiennych przyczyn aniżeli przytoczone w skardze. Możliwość podważenia decyzji ostatecznych narusza ład systemu prawnego, gdyż stanowi odstępstwo od zasady stabilności decyzji ostatecznych – art. 16 § 1 kpa. Z powyższego założenia ogólnego wynika, iż tylko wyraźnie określone przyczyny stanowią o najdalej idących wadliwościach decyzji lub poprzedzającego ją postanowienia, mogą prowadzić do wzruszenia decyzji ostatecznych. Naturalną konsekwencją powyższego jest, iż postępowania nadzwyczajne nie mogą zastępować kontroli instancyjnej oraz ewentualnego badania legalności merytorycznej decyzji ostatecznej w drodze skargi do sądu administracyjnego. Z powyższych względów organy administracyjne winny w sposób wnikliwy badać zarzuty dotyczące kwestionowanej decyzji w aspekcie art. 156 § 1 kpa. Zarzut rażącego naruszenia prawa przedmiotową decyzją z [...].09.1998 r. wówczas będzie tylko zasadny jeżeli organy nie tylko wskażą naruszenie prawa, lecz również zakwalifikują to naruszenie jako rażące w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Nie można zaś uznać by wszystkie nieprawidłowości zaistniałe w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w D. z [...].09.1998r. wykazane przez organy nadzoru można było uznać jako rażące naruszenie prawa. Z całą pewnością nie można uznać by brak zgody współwłaścicielki sąsiedniej nieruchomości B. G. na usytuowanie obiektu w odległości 1,5m od granicy rażąco naruszył § 12 ust 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 10, poz. 46 z 1995r.). Co prawda w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, decyzja ta oceniona jest według przepisów prawa materialnego obowiązującego w dacie jej wydania, jednakże dla oceny stopnia naruszenia prawa nie może być obojętny wyrok Trybunału Konstytucyjnego kwestionujący dany przepis prawa materialnego. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 5 marca 2001r. sygn. akt P 11/2000 stwierdził, że przepis § 12 ust 6 w/w rozporządzenia w zakresie konieczności uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126). Przyjmując więc stosownie z ustaleniami zawartymi w zaskarżonych decyzjach, iż zgoda współwłaściciela nieruchomości sąsiedniej B. G. na bliskie usytuowanie inwestycji do jej działki winny być wyrażone przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, to jednakże brak tej zgody w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie może być uznany za rażące naruszenie § 12 pkt 6 cytowanego wyżej rozporządzenia. Wątpliwości narzuca również zarzut braku prawa do dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane w części dotyczącej działek nr [...] (droga) stanowiąca własność Urzędu Miejskiego w D. i działki nr [...] stanowiącej mienie komunalne Gminy D. Organy nadzoru nie zbadały czy urzędy te wyrażały zgodę na budowę na terenach ich nieruchomości uznając, iż inwestor nie udokumentował takiej zgody. W aktach sądowych znajduje się natomiast decyzja Burmistrza Miasta D. z [...].06.1998r. zezwalająca S. C. na zajęcie pasa drogowego w ulicy [...] celem wykonania przyłącza wodno – kanalizacyjnego. Sformułowania przysłanej decyzji bez określenia numerów działek nie pozwalają na jednoznaczną ocenę, o którą nieruchomość chodzi w tej decyzji. Nie wykluczone, iż podobna decyzja lub umowa została zawarta przez skarżącego z drugim urzędem. Skoro zaś organy administracyjne autorytatywnie przyjmują, iż inwestor nie posiadał zgody właścicieli dwóch działek na budowę na ich nieruchomościach winny upewnić się, iż zgody takie nie zostały udzielone. W podanych okolicznościach Sąd administracyjny uznał, że brak prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie został dostatecznie wyjaśniony. W tym kontekście zaskarżonym decyzjom należy zarzucić naruszenie art. 7 i 77 kpa. Dopiero dokładne wyjaśnienie tych kwestii pozwoli na ocenę czy kwestionowana decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w D. z [...].09.1998r. rażąco narusza prawo. Organy administracyjne winny również ocenić czy pozostałe zarzuty pod adresem tej decyzji mogą być zakwalifikowane jako przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w sentencji wyroku.