IV SA 1354/03
WyrokWSA w Warszawie2004-09-16
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Bogusław Cieśla, Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy naruszył zasady postępowania administracyjnego, rozpoznając odwołanie tylko jednego z podmiotów, na które nałożono obowiązek rozbiórki, i nie odnosząc się do zarzutów drugiego podmiotu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zasady postępowania administracyjne (art. 7, 77, 138 § 1 KPA) oraz przepisy prawa materialnego (art. 52 Prawa budowlanego), nie rozpoznając odwołania Spółdzielni "I." i nie badając, czy może ona być adresatem decyzji o rozbiórce. Niewyjaśnienie tej kwestii miało istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę warsztatu samochodowego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Odwołanie od tej decyzji złożyli J.O. (budowniczy) oraz Spółdzielnia "I." (właściciel terenu). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jednak rozpoznał odwołanie jedynie J.O., nie odnosząc się do zarzutów Spółdzielni "I.". J.O. złożył skargę do WSA, kwestionując decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie ( As. WSA Bogusław Cieśla, Mariola Kowalska ( spr. ), Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2004 r. sprawy ze skargi J.O. na decyzje [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. I. uchyla zaskarżoną decyzję ; II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
IV SA 1354/03
U Z A S A D N I E N I E
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiecie [...], ponownie rozpoznając sprawę, decyzją nr [...] z dnia [...] października 2001 r. , na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane nakazał Spółdzielni "I." w W. dokonanie rozbiórki warsztatu samochodowego o wym. 3,24x 3,14 wybudowanego przez J. O., usytuowanego przy ulicy [...] w W. Organ ustalił, iż przedmiotowy warsztat został wybudowany w 1996r. jako druga część istniejącego warsztatu samochodowego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę na terenie będącym we władaniu spółdzielni mieszkaniowej. W tej sytuacji organ miał obowiązek zastosowania art. 48 Prawa budowlanego.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. O. oraz Spółdzielnia Mieszkaniowa "I.".
J.O. podniósł w odwołaniu, iż garaż został wybudowany na podstawie pisma Zarządu Spółdzielni I. z dnia [...] stycznia 1996r., do wybudowanego pawilonu została sporządzona Geodezyjna Inwentaryzacja Powykonawcza z dnia [...] sierpnia 1996r., zaś kształt i wymiary dostawionej części garażu zostały uzgodnione z Architektem [...] w dniu [...] stycznia 1991r. Na tej podstawie uzgodniono lokalizację obiektu- Protokół Nr [...] [...] Przedsiębiorstwa Geodezyjnego z dnia [...] stycznia 1991r.
Spółdzielnia Mieszkaniowo Budowlana "I." w odwołaniu podniosła, iż nie wyrażała zgody na rozbudowę. Nie godzi się z nałożeniem na nią obowiązku rozbiórki, ponieważ Spółdzielnia przedmiotowego obiektu nie wybudowała, nie była inwestorem, właścicielem, użytkownikiem bądź jego zarządcą, nie była również zobowiązana do uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto Spółdzielnia nie ma tytułu prawnego do terenu na którym posadowiony jest przedmiotowy obiekt, ponieważ umowa dzierżawy gruntu wygasła i obecnie Spółdzielnia włada terenem bez tytułu prawnego. Właścicielem gruntu jest Gmina [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji. Uznał, iż stosowanie do art. 28 Prawa
budowlanego prace budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Brak pozwolenia na budowę obliguje organ do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję wniósł J.O.
Podniósł, iż budowy obiektu dokonał za zgodą Spółdzielni U., lokalizację obiektu uzgodnił z Architektem [...], zaś dostawioną część garażu wykonał za zgodą właściciela terenu Spółdzielni "I.". Ponadto w wyniku podziału Spółdzielni "I.", teren na którym znajduje się garaż podlega Wspólnocie Mieszkaniowej, do której należy również skarżący.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym Spółdzielnia Mieszkaniowo - Budowlana "I." podniosła, iż nie godzi się z zaskarżoną decyzją w takim zakresie w jakim obowiązek rozbiórki został nałożony na nią. Uważa, iż adresatem decyzji winien być jedynie inwestor J.O.
Obecnie w sprawie toczą się postępowania o wydanie przedmiotowej nieruchomości przed Sądem Rejonowym w [...]- sygn.akt [...], w której zapadł korzystny dla Spółdzielni wyrok Sądu z dnia [...] marca 2001 r., oraz przed Sądem Rejonowym dla [...] o nakazanie usunięcia garażu i przywrócenie terenu do stanu poprzedniego - sprawa sygn.akt [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn, niż żądał tego skarżący.
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 oraz 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, określoną w art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego jest zasada dwuinstancyjności postępowania. Jeśli strona postępowania administracyjnego, na którą organ nakłada określone obowiązki, w ustawowym terminie wnosi odwołanie, wskazując, iż decyzja narusza jej interes prawny, to na organie administracji ciąży obowiązek rozpoznania tego odwołania. Organ odwoławczy rozpoznając jedynie odwołanie J.
O., i nie wydając rozstrzygnięcia w stosunku do odwołującej się Spółdzielni "I.", naruszył w sposób rażący art. 138 Kpa, co miało istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy.
Sąd podziela wprawdzie stanowisko organów nadzoru budowlanego, iż stosownie do art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, do zbudowania obiektu budowlanego, stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania, wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Niewątpliwie przedmiotowy warsztat samochodowy został wybudowany w warunkach określonych w dyspozycji art. 48 Prawa budowlanego. Zgodnie zatem z treścią przepisu art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane(Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.), zwanej dalej ustawą, właściwy organ miał obowiązek nakazania w drodze decyzji rozbiórki takiego obiektu, jeżeli stwierdził, że został on wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, chyba, że zaszła okoliczność, o której mowa w art. 49 Prawa budowlanego.
Stosownie jednakże do treści art. 52 ustawy adresatem decyzji o rozbiórce może być inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Nierozpoznanie przez organ odwoławczy, odwołania Spółdzielni "I." w przedmiocie nakazu rozbiórki spowodowało, iż organ nie odniósł się do jej zarzutów podniesionych w odwołaniu. Organ nie zbadał, czy istotnie Spółdzielnia "I." stosownie do art. 52 ustawy może być adresatem zaskarżonej decyzji, i czy zostały spełnione przesłanki , które umożliwiłyby organom nadzoru budowlanego nałożenie na nią obowiązków określonych w art. 48 ustawy. Niewyjaśnienie tej podstawowej w tym postępowaniu kwestii, stanowi naruszenie art. 7 i 77 Kpa, które ma również wpływ na możliwość oceny przez Sąd prawidłowości zastosowania przepisu prawa materialnego - art. 52 ustawy.
Mając na względzie wskazane wyżej rozważania i uchybienia Sąd uznał, że ze względu na swój charakter miały istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło