IV SA 1355/03
WyrokWSA w Warszawie2004-09-16
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Bogusław Cieśla, Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 138 § 1 KPA) poprzez nierozpoznanie odwołania jednej ze stron postępowania (Spółdzielni Mieszkaniowej "I.") w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę dwuinstancyjności (art. 15 KPA) oraz obowiązek rozpoznania odwołania (art. 138 § 1 KPA), poprzez nierozpoznanie odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "I.". Nierozpoznanie odwołania tej strony uniemożliwiło organowi odniesienie się do jej zarzutów dotyczących braku podstaw do nałożenia na nią obowiązku rozbiórki, co stanowi naruszenie art. 7 i 77 KPA i miało istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki warsztatu naprawy samochodów wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu. Od decyzji odwołali się inwestor J.O. oraz Spółdzielnia Mieszkaniowa "I.". Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, jednak rozpoznał jedynie odwołanie J.O., nie odnosząc się do odwołania Spółdzielni. Skarżący J.O. wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie ( As. WSA Bogusław Cieśla, Mariola Kowalska ( spr. ), Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2004 r. sprawy ze skargi J.O. na decyzje [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. I. uchyla zaskarżoną decyzję ; II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiecie [...], ponownie rozpoznając sprawę, decyzją nr [...] z dnia 8 października 2001 r., na podstawie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, w związku z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane , nakazał Spółdzielni Mieszkaniowo - Budowlanej "I." w W. rozbiórkę warsztatu naprawy samochodów o wym. 5,03x 3,14 x 2,05, wybudowanego przez J.O., usytuowanego przy ulicy [...] w W.
Organ ustalił, iż przedmiotowy warsztat został wybudowany w 1989r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę na terenie będącym we władaniu spółdzielni mieszkaniowej. W tej sytuacji organ miał obowiązek zastosowania art. 37 Prawa budowlanego z 1974.Organ w toku prowadzonego postępowania stwierdził, iż obiekt został wybudowany niezgodnie z § 136 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki(Dz.U. nr 17, poz. 62 z późn.zm.). W ocenie organu nie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 40 Prawa budowlanego z 1974r, ponieważ doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami wiązałoby się z koniecznością rozbiórki obiektu i wybudowania go na nowo.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. O. oraz Spółdzielnia Mieszkaniowa "I.".
J. O. podniósł w odwołaniu, iż warsztat został wybudowany za zgodą Spółdzielni U., zaś lokalizacja obiektu została uzgodniona z Architektem [...] - Protokół Nr [...] [...] Przedsiębiorstwa Geodezyjnego z dnia [...] stycznia 1991 r.
Spółdzielnia Mieszkaniowo Budowlana "I." w odwołaniu podniosła, iż obiekt został wybudowany w 1990r., jeszcze przed powstaniem Spółdzielni. Nie godzi się z nałożeniem na nią obowiązku rozbiórki, ponieważ Spółdzielnia przedmiotowego obiektu nie wybudowała, nie była inwestorem, właścicielem, użytkownikiem bądź jego zarządcą, nie była również zobowiązana do uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto Spółdzielnia nie ma tytułu prawnego do terenu na którym posadowiony jest przedmiotowy obiekt, ponieważ umowa dzierżawy gruntu wygasła i obecnie Spółdzielnia włada terenem bez tytułu prawnego. Właścicielem gruntu jest Gmina [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego trafnie została zastosowana ustawa - Prawo budowlane z 1974r , zaś budowa z naruszeniem obowiązujących wówczas przepisów prawa budowlanego uzasadnia zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego
Skargę na powyższą decyzję wniósł J. O.
Podniósł, iż budowy obiektu dokonał za zgodą Spółdzielni U., lokalizację obiektu uzgodnił z Architektem [...], zaś dostawioną część garażu wykonał za zgodą właściciela terenu Spółdzielni I. Ponadto w wyniku podziału Spółdzielni "I." teren na którym znajduje się garaż podlega Wspólnocie Mieszkaniowej, do której należy również skarżący.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym Spółdzielnia Mieszkaniowo - Budowlana "I." podniosła, iż nie godzi się z zaskarżoną decyzją w takim zakresie w jakim obowiązek rozbiórki został nałożony na nią. Uważa, iż adresatem decyzji winien być jedynie inwestor J.O.
Podniosła ponadto, iż obecnie toczą się postępowania o wydanie przedmiotowej nieruchomości przed Sądem Rejonowym w [...]- sygn.akt [...], w której zapadł korzystny dla Spółdzielni wyrok Sądu z dnia [...] marca 2001 r., oraz przed Sądem Rejonowym dla [...] o nakazanie usunięcia garażu i przywrócenie terenu do stanu poprzedniego - sprawa sygn.akt [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn, niż żądał
tego skarżący.
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 oraz 138 § 1
Kodeksu postępowania administracyjnego.
Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, określoną w art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego jest zasada dwuinstancyjności postępowania. Jeśli strona postępowania administracyjnego, na którą organ nakłada określone obowiązki, w ustawowym terminie wnosi odwołanie, wskazując, iż decyzja narusza jej interes prawny, to na organie administracji ciąży obowiązek rozpoznania tego odwołania. Organ odwoławczy rozpoznając jedynie odwołanie J. O., i nie wydając rozstrzygnięcia w stosunku do odwołującej się Spółdzielni "I.", naruszył w sposób rażący art. 138 Kpa, co miało istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy.
Zgodnie z art. 38 ustawy z dnia 24 października 1974r.- Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), zobowiązanym dokonać rozbiórki obiektu budowlanego jest inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.
Nierozpoznanie przez organ odwoławczy, odwołania Spółdzielni "I." w przedmiocie nakazu rozbiórki spowodowało, iż organ nie odniósł się do jej zarzutów podniesionych w odwołaniu. Organ nie zbadał, czy istotnie Spółdzielnia "I." stosownie do art. 38 ww. ustawy może być adresatem zaskarżonej decyzji, i czy zostały spełnione przesłanki, które umożliwiłyby organom nadzoru budowlanego nałożenie na nią obowiązków określonych w art. 37 ustawy. Niewyjaśnienie tej podstawowej w tym postępowaniu kwestii, stanowi naruszenie art. 7 i 77 Kpa i które ma również wpływ na możliwość oceny przez Sąd prawidłowości zastosowania przepisu prawa materialnego - art. 37 i 38 ustawy.
Mając na względzie wskazane wyżej rozważania i uchybienia Sąd uznał, że ze względu na swój charakter miały istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło