IV SA 1358/03

WyrokWSA w Warszawie2004-10-12

Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Ewa Machlejd, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 48 Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę budynku gospodarczego, pomimo dokonania przez inwestora zgłoszenia budowy i braku sprzeciwu organu w ustawowym terminie, a także nieustalenia, czy budynek spełniał przesłanki zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego)?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego naruszyły zasady praworządności i dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 6 i 7 kpa) oraz obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa) i ocenę dowodów (art. 80 kpa). Pominęły istotny dowód w postaci zgłoszenia budowy i nie ustosunkowały się do faktu braku sprzeciwu organu w ustawowym terminie, a także nie zbadały, czy budynek gospodarczy o powierzchni do 35 m² spełniał przesłanki zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W konsekwencji, zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku gospodarczego wydanego J.M. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a następnie utrzymanego w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżąca podnosiła, że zgłosiła budowę budynku o powierzchni do 30 m² i wobec braku sprzeciwu organu przystąpiła do prac. Organy uznały budowę za samowolną, ponieważ rozpoczęto ją przed dokonaniem zgłoszenia i nie uzyskano pozwolenia na budowę. Skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń organów, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek Sędziowie WSA Ewa Machlejd (spr.) As. WSA Bogusław Cieśla Protokolant Sylwia Mackiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J.M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003r. nr. [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] dnia [...] października 2002 r. na podstawie art. 48 i art. 83 ust 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 kpa nakazał J.M. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego położonego na terenie działki przy ul. [...] w P. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 28.08.2000 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił protokolarnie fakt wybudowania budynku gospodarczego o konstrukcji murowanej posadowionego na fundamencie. Przedmiotowy obiekt posiada wymiar 4 x 7 m i usytuowany jest w granicy nieruchomości sąsiedniej stanowiącej własność A. G. Budowa w/w budynku rozpoczęta została w 1999 r. na terenie działki stanowiącej własność S.M. i za jego zgodą. Inwestor J.M. w dniu 12.07.1999 r. poinformowała Urząd Gminy [...] o rozpoczęciu w dniu 10.07.1999 r. budowy budynku gospodarczego położonego na działce przy ul. [...]. Zgodnie z art. 30 ust 2 Prawa budowlanego zgłoszenia należy dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić jeśli w terminie 30 dni od doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu. Wobec przystąpienia przez inwestora do prowadzenia robót budowlanych przed dokonaniem zgłoszenia właściwemu organowi i naruszeniem przepisów prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego nakazał zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego rozbiórkę wybudowanego obiektu. Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożyła J.M. wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca podnosiła, że dysponując decyzją Burmistrza Gminy [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu położonego w P. przy ul. [...] powiadomiła Wydział Budownictwa i Architektury Urzędu Gminy w [...] pismem z dnia 12.07.1999 r. o rozpoczęciu budowy budynku gospodarczego o powierzchni do 30 m kw. Wobec nie zgłoszenia przez urząd w terminie 30 dni zastrzeżeń prace budowlane kontynuowała. Brak sprzeciwu organu, wiek 71 lat i inwalidztwo II grupy oraz stan dochodów z renty przemawiają zdaniem skarżącej za uchyleniem decyzji o nakazie rozbiórki. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. na podstawie art. 138 par 1 pkt 1 kpa w związku z art. 83 ust 2 Prawa budowlanego zaskarżoną decyzje utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ ten wskazał, że kompetencje organu odwoławczego obejmują zarówno korygowanie wad prawnych decyzji organu pierwszej instancji polegających na niewłaściwym zastosowaniu przepisu prawa materialnego bądź postępowania administracyjnego jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych. Organ odwoławczy ustalił, że z protokołu oględzin z dnia 28.08.2000 r. wynika, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem, bowiem jest on trwale związany z gruntem, posiada fundamenty i dach. Budowa takiego budynku wymaga uzyskazania pozwolenia na budowę zaś wybudowanie budynku bez wymaganego pozwolenia stanowi podstawę wydania decyzji na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Skargę od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła J. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także decyzji [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej jest art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane który nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W myśl art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Stosownie zaś do art. 80 kpa organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. W niniejszej sprawie poza sporem jest, że skarżąca pismem z dnia 12.07.1999 r. powiadomiła właściwy organ o rozpoczęciu budowy budynku gospodarczego o powierzchni do 30 m kw. Wobec nie zgłoszenia przez urząd w terminie 30 dni zastrzeżeń prace budowlane kontynuowała. W przedmiotowej sprawie organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nakazującej rozbiórkę wskazał, że inwestor rozpoczął roboty budowlane przed dokonaniem zgłoszenia właściwemu organowi i naruszył tym przepisy prawa budowlanego. Organ II instancji utrzymał w mocy powyższą decyzję argumentując, że budynek jest trwale związany z gruntem, posiada fundamenty i dach – powołując się przy tym na ustalenia protokółu oględzin z dnia 28.08.2000 r. Organy obu instancji w uzasadnieniu swych decyzji w ogóle nie ustosunkowały się do tego, iż skarżąca dnia 12 lipca 1999 r. zawiadomiła o rozpoczęciu budowy budynku gospodarczego o powierzchni 30 m². Podkreślenia wymaga, że na rozprawie przed Sądem skarżąca oświadczyła, iż w momencie dokonania zgłoszenia nie prowadziła żadnych prac a wobec braku sprzeciwu fundamenty wylała po 15 sierpnia 1999 r. i budowę zakończyła tego samego roku. W myśl art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2 przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80m związanych z produkcją rolną, uzupełniających istniejącą zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Żaden z organów nadzoru budowlanego nie wykluczył tej sytuacji jak również oba organy nie ustosunkowały się do faktu dokonania zgłoszenia o rozpoczęciu budowy przez inwestora. Należy więc stwierdzić, że organy prowadzące postępowanie administracyjne pominęły dowód mający istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są - określone w art. 6 i 7 kpa - zasada praworządności oraz dochodzenia prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy administracyjne obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy. Powyższe zasady zostały naruszone przez pominięcie przy rozpatrzeniu sprawy art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa. Organ prowadzący postępowanie nie dokonał oceny wartości i znaczenia dowodu w postaci dokonania zgłoszenia inwestora o rozpoczęciu budowy. W konsekwencji nie przeprowadzono również innych czynności zmierzających do ustalenia czy zachodzą przesłanki określone dyspozycją art. 29 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego. Skarżąca wyjaśniła na rozprawie iż w momencie zgłoszenia nie podejmowała żadnych prac budowlanych, a fundamenty wylała po 15 sierpnia 1999 r. Z akt sprawy nie wynika aby organ nadzoru budowlanego skorzystał z przysługującego mu uprawnienia do zgłoszenia sprzeciwu. W tej sytuacji po upływie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszeni inwestor mógł przystąpić do wykonania robót budowlanych określonych w zgłoszeniu, jeśli zgłoszenie było skuteczne. Skoro niniejsza sprawa nie została we wskazanym zakresie wyjaśniona należy uznać, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło