IV SA 1395/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie WSA Bożena Więch-Baranowska, As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2004 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie polega wykonani do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Decyzją z dnia [...] czerwca 1999 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał P.K. rozbiórkę budynku letniskowego wraz z tarasem położonego na działkach nr [...] i [...] obręb [...], przy ul. [...] w S., wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu podał, że w wyniku wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 31 maja 1999 r. stwierdzono, iż na przedmiotowej działce znajduje się budynek drewniany, parterowy o charakterze letniskowym o wymiarach 4,50 x 5,50m oraz taras o wymiarach 5,50 x 1,90m wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestorem budynku jest P.K. Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania P. K., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu stwierdził, że organ I instancji słusznie nakazał rozbiórkę obiektu zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. podnoszony zarzut, że obiekt został wybudowany pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nie znajduje uzasadnienia, gdyż jak wynika z zawiadomienia z dnia 11 maja 1998 r. inwestor podjął budowę budynku w 1998 r. Wnosił także o "legalizację" budynku, co wynika z pisma Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] marca 1999 r. Ukończenie prac wykończeniowych stwierdzono też w protokole oględzin z dnia 4 września 1998 r. dlatego uznać należy, że obiekt powstał pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Poza sporem jest, że nie dokonano zgłoszenia robót jak również inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę. Działki na których znajduje się obiekt nie są działkami siedliskowymi. Działka nr [...] położona jest w strefie ekologicznej bez prawa zabudowy, a na działce nr [...] przewiduje się jedynie zabudowę letniskową. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł P.K. Skarżący podniósł, że nie dano wiary jego wyjaśnieniom, iż obiekt został wybudowany w latach 1993-1994, a na dowód tego, że ma rację wnosi o przesłuchanie świadków. To co organy nadzoru budowlanego uznały za dokończenie budowy było zwykłym remontem i renowacją obiektu. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. nr 153 poz. 1271 z późn. zm.). Skarga jest zasadna. Sąd stwierdza, że sprawa nie dojrzała do jej merytorycznego zakończenia na jej obecnym etapie postępowania, albowiem organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania tj. art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 § 1 kpa. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez Sąd administracyjny zaskarżonej decyzji. Podstawową kwestią, która wymagała w sprawie wyjaśnienia była data powstania budynku letniskowego. W przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlanego trzykrotnie przeprowadzały dowód z oględzin obiektu budowlanego, z których zostały sporządzone protokoły – w dniach 4 września 1998 r., 4 stycznia 1999 r. i 31 maja 1999 r. Każdy z tych protokołów zawiera jedynie stwierdzenie, że na działkach o nr [...] i [...] położonych przy ul. [...] w S. samowolnie wzniesiono budynek letniskowy o wymiarach 5 x 5m o konstrukcji drewnianej, dachu drewnianym przykrytym papą. Budynek postawiono bez wymaganego pozwolenia na budowę, a inwestorem jest P. K. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 1999 r. nakazującej rozbiórkę przedmiotowego budynku w trybie art. 48 Praw budowlanego z 1994 r. podstawową kwestię – datę powstania obiektu zupełnie pominął. Organ II instancji natomiast odnosząc się do odwołania P. K., który podniósł w nim, że budynek letniskowy powstał w 1993 i w 1994 roku został całkowicie wykończony, bezpodstawnie przyjął, że wybudowany on został po dniu wejścia w życie nowego prawa budowlanego tj. po 1 stycznia 1995 r. Za dowód wybudowania obiektu po tej dacie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął zawiadomienie z dnia 11 maja 1998 r. o wszczęciu postępowania (k.[...]). Zawiadomienie niniejsze nie jest żadnym dowodem, z którego wynikałoby kiedy inwestor wybudował budynek letniskowy, a jedynie jest dowodem kiedy zostało wszczęte postępowanie administracyjne. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu organy nie wyjaśniły podstawowej kwestii – kiedy został wzniesiony przedmiotowy obiekt. Wyjaśnienie sprawy w tym zakresie pozwoli na ustalenie, czy w sprawie będą miały zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., umożliwiające legalizację obiektu, czy też w sprawie winny być zastosowane przepisy Praw budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. Prawidłowe określenie terminu budowy budynku letniskowego ma w sprawie zasadnicze znaczenie z uwagi na regulacje zawartą w art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem, art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie może być stosowany do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do tych obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe – ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.). Konsekwencją braku pełnych ustaleń faktycznych jest wadliwe uzasadnienie prawne, gdyż za podstawę rozstrzygnięcia przyjmuje ono art. 48 ustawy Prawo budowlane, przy braku wystarczających przesłanek do przyjęcia, że ma on w sprawie zastosowanie. Regułą obowiązującą w procedurze administracyjnej, różną od obowiązującej w sprawach cywilnych (art. 6 k.c.) jest to, że ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia w sprawie spoczywa także na organie administracyjnym. Wiąże się to z istotą postępowania administracyjnego, na etapie którego organ administracyjny nie jest stroną, lecz organem władczym. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ nadzoru budowlanego podejmie stosowne działania, jak chociażby w postaci przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadków współwłaścicieli nieruchomości, czy też przeprowadzeniu oględzin nieruchomości z udziałem stron i przesłuchania ich, aby wyjaśnić jaka jest faktyczna data powstania domku letniskowego. Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku. Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.