IV SA 1397/03
WyrokWSA w Warszawie2004-10-18
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Ewa Machlejd, Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę budynku gospodarczego może zostać wydana bez dokładnego wyjaśnienia, czy sprawa dotyczy budowy samowolnej, czy też remontu, oraz bez precyzyjnego określenia, która część obiektu podlega rozbiórce?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa, ponieważ organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów skarżącej, nie wyjaśnił, który z budynków gospodarczych objęty jest nakazem rozbiórki, ani w jakim zakresie skarżąca przekroczyła zakres prac remontowych. Nakaz rozbiórki, jako rygorystyczna sankcja, nie może być orzekany przy niejednoznacznym stanie faktycznym, zwłaszcza gdy nie można nakazać rozbiórki całego obiektu, jeśli tylko jego część stanowi samowolę budowlaną.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Skarżąca B.K. twierdziła, że wykonane prace były remontem zgłoszonym w urzędzie miejskim, a nie budową od podstaw. Sąd administracyjny uznał, że organy nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego, w szczególności zakresu prac i tego, czy dotyczyły one budowy, czy remontu, a także nie sprecyzowały, który obiekt podlega rozbiórce.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Ewa Machlejd, asesor WSA Mariola Kowalska,, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2004 r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz B. K. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania B.K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nakazującej B. i J. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] w Z. przy ul. [...]
utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po przeprowadzeniu czynności kontrolnych na działce należącej do skarżącej stwierdził prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego konstrukcji murowanej o wym. zewnętrznych 6,8m x 13,10m z dachem jednospadowym w połączeniu z istniejącym budynkiem mieszkalnym.
Inwestorka B. K. przedstawiła przyjęcie zgłoszenia z dnia 21.05.2002 r. Burmistrza Miasta [...] na wykonanie robót remontowych pomieszczeń gospodarczych.
Wykonywane przez skarżącą roboty, zdaniem organu, przekroczyły zakres dokonanego zgłoszenia, gdyż nie były to prace remontowe, a wybudowano całość budynku od podstaw bez pozwolenia na budowę.
W ocenie organu odwoławczego, ustalenia poczynione przez organ I instancji były prawidłowe w związku z czym orzeczony na podstawie art. 48 prawa budowlanego nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego jest zgodny z prawem.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła B.K. podnosząc, iż wykonane prace remontowe poprzedzone zostały zgłoszeniem, które Burmistrz Miasta [...] przyjął w dniu 21.056.2002 r.
Wskazała, że pomieszczenia gospodarcze na jej działce istnieją od 1950 r. Wewnątrz nich w 1978 r. wymurowano pomieszczenie o wym..3,5m x 4m. Ponieważ pomieszczenia te miały różne gabaryty i były w złym stanie technicznym zgłosiła do Urzędu Miejskiego w [...] zamiar ich wyremontowania i przykrycia wspólnym dachem. Dla wykonania tych prac niezbędne było wybudowanie ściany, która umożliwiłaby pokrycie budynków dachem. Uważa, iż nie przekroczyła zakresy zgłoszonych prac remontowych.
W ocenie skarżącej, organy wydając nakaz rozbiórki naruszyły przepisy kpa, w szczególności art. 7, 8 i 9, gdyż nie udzielono jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Dodatkowo wskazała, że decyzja rozbiórkowa odnosi się do całości budynków a nie do części, którą uporządkowała, odnowiła i zabezpieczyła.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), Sad administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) , nie jest związany granicami skargi.
Skarga podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa.
Organ I instancji nakazał rozbiórkę budynku gospodarczego na działce nr ew. [...] w Z. przyjmujac, że budynek został wybudowany w 2002 r. Strona skarżąca w odwołaniu z dnia 03.07.2002 r. twierdziła, że pomieszczenia gospodarcze istniały od 1950 r. Część z nich została wyremontowana w 1996 r., a remont ściany od ulicy dojazdowej wykonali sąsiedzi w 1999 r.
Wskazała, że w maju 2002 r. dokonała w Urzędzie Miejskim w [...] zgłoszenia obejmującego wykonanie robót remontowych pozostałych pomieszczeń gospodarczych znajdujących się na jej działce. W celu uporządkowania ich zabudowy przykryła je wspólnym dachem wznosząc w tym celu jedną ścianę, na której miał się wspierać dach. Wykonanie tych robót objęte zostało dokonanym zgłoszeniem.
Organ odwoławczy, jak wynika z uzasadnienia skarżonej decyzji, nie odniósł się do zarzutów skarżącej, nie wyjaśnił także, który z budynków gospodarczych znajdujących się na działce (jest ich kilka, co wynika z poczynionych ustaleń) objęty jest nakazem rozbiórki.
Nie bez znaczenia jest także fakt dokonania przez skarżącą zgłoszenia robót remontowych pomieszczeń gospodarczych wraz z przykryciem ich wspólnym dachem. Zgłoszenie to potwierdzone zostało pismem z dnia 21 maja 2002 r., przez z-cę Burmistrza Miasta [...].
Zgodnie z art. 3 pkt 8 prawa budowlanego z 1994 r. remont stanowi wykonywanie w istniejącym obiekcie robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.
Organ nie wyjaśnił w jakim zakresie skarżąca, jak to określono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, "przekroczyła zakres prac remontowych". Wydając na podstawie art. 48 Prawa budowlanego decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego istotne jest, czy nakaz ten dotyczy obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, czy też istniejącego obiektu budowlanego lub jego części, w zależności od zakresu robót, który został wykonany i wymagał pozwolenia na budowę. nie można nakazać rozbiórki całego obiektu w przypadku ustalenia, że tylko pewna jego część została wybudowana jako tzw. "samowola budowlana".
Bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności wyjaśnienia, czy sprawa dotyczy budowy, czy też remontu, organ odwoławczy nie mógł podjąć decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, która dotyczyła nakazu rozbiórki całego obiektu.
Nakaz rozbiórki podjęty w trybie art. 48 prawa budowlanego jest najbardziej rygorystyczną sankcją w Prawie budowanym, z tego względu nie można go orzekać w sytuacji kiedy nie jest do końca jednoznaczny stan faktyczny sprawy.
Zważywszy na powyższe uchybienie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło