IV SA 1403/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat – Rembelska (spr.) Sędzia NSA Teresa Kobylecka Asesor WSA Anna Szymańska Protokolant Dominik Niewirowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2004r. sprawy ze skargi [...] S.A. w K. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z zakazu wykonywania urządzeń wodnych, wznoszenia innych obiektów budowlanych oraz zmiany ukształtowania terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz [...] S.A. w K. kwotę 10 (dziesięć) zł., tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Środowiska decyzją z dnia [...] marca 2003 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] października 2002 r. odmawiającą zwolnienia z zakazów wykonywania urządzeń wodnych oraz wznoszenia innych obiektów budowlanych, a także zmiany ukształtowania terenu w obrębie międzywala rzeki W., w miejscowości P. gmina S. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że art. 83 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.), zawiera generalną zasadę zakazu wykonywania wszelkich robót na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią, do których zalicza się tereny położone między wałem przeciwpowodziowym a linią brzegu. Z. zlokalizowane jest właśnie na takim terenie, w związku z czym przewidziane prawem zakazy dotyczą go w pełnym zakresie. Przewidziana w art. 83 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne możliwość zwolnienia, w drodze decyzji, od zakazów określonych w art. 83 ust. 1 powołanej ustawy, jest wyjątkiem od zasady i należy z niej korzystać jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Zdaniem organu odwoławczego działalność górnicza nie jest takim przypadkiem, "który musi być realizowany na omawianym terenie objętym szczególną ochroną prawną." Ponadto Minister Środowiska wyjaśnił, że pismo Zastępcy Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] marca 2001 r., opiniujące pozytywnie eksploatację kruszywa ze złoża "[...]" nie jest decyzją administracyjną, której ustalenia byłyby wiążące w rozpoznawanej sprawie. Skargę na powyższą decyzję wniosła [...] Spółka Akcyjna w K. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego – art. 83 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 83 ust. pkt 1 i 3 ustawy Prawo wodne oraz naruszenie przepisów postępowania – art. art. 7, 10§1, 77§1 i 136 k.p.a. Według skarżącej zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego, w szczególności nie wykazano, by w rozpoznawanej sprawie nie było podstaw do zwolnienia od zakazów wymienionych w art. 83 ust. 1 ustawy Prawo wodne. Zamierzona przez skarżącą działalność polegająca na eksploatacji złoża ma prowadzić do regulacji koryta rzeki W. na omawianym odcinku. [...] S.A. podniosła, że decyzje organów obu instancji pominęła całkowicie pozytywną opinię Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K., w kwestii planowanej eksploatacji kruszywa ze złoża "[...]", wydaną w dniu [...] marca 2001 r. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Minister Środowiska wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Przede wszystkim stwierdzić należy, że decyzja wydawana na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) ma charakter uznaniowy. Organ administracji publicznej, działając w granicach uznania administracyjnego, przed podjęciem rozstrzygnięcia, ma obowiązek wyjaśnić wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy a następnie rozpatrzyć go w odniesieniu do przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie. Decyzje uznaniowe wymagają również uzasadnienia odpowiadającego wymogom określonym w art. 107§3 k.p.a. Podnieść należy, że okoliczność, iż przepis prawa materialnego pozostawia sposób rozstrzygnięcia uznaniu organu administracji, nie zwalnia sama przez się tego organu od obowiązku uzasadnienia faktycznego decyzji. Nie może ono opierać się na ogólnych stwierdzeniach, lecz musi zawierać konkretne ustalenia faktyczne, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia. Organ administracji publicznej jest także zobowiązany do podania pełnego uzasadnienia prawnego, w szczególności wyjaśnienia motywów skorzystania ze swych uprawnień. Inaczej rzecz ujmując organ administracji publicznej w każdym wypadku musi przedstawić przesłanki, jakimi kierował się działając w granicach uznania administracyjnego. Należy podkreślić, że załatwienie sprawy poprzez wydanie decyzji uznaniowej nie upoważnia organu do podejmowania rozstrzygnięć mających cechy dowolności. Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organy obu instancji nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego jak również nie rozpatrzyły stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji uzasadnienia decyzji nie odpowiadają warunkom określonym w art. 107§3 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie zawierają jakiegokolwiek wyjaśnienia przyczyn odmowy zwolnienia skarżącej z zakazów wymienionych w art. 83 ust. 1 ustawy Prawo wodne. W związku z tym Sąd uznał, że kwestionowane decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania – art. art. 7, 77§1 i 107§3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak ustaleń faktycznych nie pozwala na ocenę, czy odmowa zwolnienia [...] S.A. z zakazów wymienionych w art. 83 ust. 1 ustawy Prawo wodne mieści się w granicach uznania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.