IV SA 1419/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska, Sędziowie NSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Asesor WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant Grażyna Dalba, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2004 r. sprawy ze skargi E.K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] stycznia 2003r., po rozpatrzeniu wniosku E. K. - następczyni prawnej L.A., właścicielki przedsiębiorstwa Młyn [...] w K. odmówił stwierdzenia nieważności zarządzenia Ministra Skupu z dnia [...] grudnia 1955r. nr [...] w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad ww. przedsiębiorstwem. W uzasadnieniu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podał, że zarządzenia Ministra Skupu z dnia [...] grudnia 1955r. nr [...] w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem [...] w K. wydane zostało na podstawie przepisów dekretu z dnia 16 grudnia 1918r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz.U. z 1918r. Nr 21, poz. 67 ze zm.). Przepisy tego dekretu umożliwiały ustanowienie zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem, którego utrzymanie w ruchu leżało w interesie państwa. Zużycie maszyn i urządzeń w przedmiotowym młynie było duże i istniało zagrożenie ustania jego działalności, w związku z czym zasadne było ustanowienie zarządu państwowego. W tej sytuacji organ naczelny uznał, iż zarządzenia Ministra Skupu z dnia [...] grudnia 1955r. nie naruszało przepisów prawa i brak było podstaw do stwierdzenia nieważności tego zarządzenia. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła E. K., która wskazała, że jest właścicielką przedmiotowego młyna i domaga się jego zwrotu wraz z działką, na której młyn się znajduje. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] marca 2003 r., po rozpatrzeniu tego wniosku, utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2003r. W uzasadnieniu organ orzekający stwierdził, że brak jest podstaw do zmiany jego decyzji z dnia [...] stycznia 2003r., następnie powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu tej decyzji. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła E. K., domagając się zmiany decyzji i zwrotu młyna. Skarżąca podała w uzasadnieniu skargi, że nigdy nie kwestionowała ustanowienia przymusowego zarządu nad młynem, lecz domagała się jego zwrotu. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy przypomnieć, że - w razie wszczęcia postępowania na wniosek - obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ związany jest tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w decyzji z dnia [...] stycznia 2003r. nie określił wniosku, jaki został rozpatrzony, ani przez wskazanie daty jego złożenia, ani też przez określenie, czego on dotyczył. W aktach sprawy znajduje się pismo E.K. z dnia 26 lipca 1990r. adresowane do Gminnej Spółdzielni [...] w S., którym to pismem E. K. zwraca się o zwrot przedmiotowego młyna. Z protokółu sporządzonego w Urzędzie Wojewódzkim w O. w dniu [...] stycznia 1991r. wynika, że działający w imieniu E.K. jej mąż J.K. wystąpił o wyłączenie przedmiotowego młyna z procesu komunalizacji oraz zwrócił się o przywrócenie własności młyna E.K. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby E.K. kiedykolwiek występowała z wnioskiem o stwierdzenie nieważności zarządzenia Ministra Skupu z dnia [...] grudnia 1955r., lecz konsekwentnie domagała się zwrotu młyna. Obowiązkiem organu, wynikającym z art. 7 k.p.a., jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W rozpoznawanej sprawie organ nie wykonał tego obowiązku, gdyż nie podjął żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia, jaki jest zakres żądania strony, a tym samym do określenia w sposób właściwy przedmiotu postępowania. W związku z tym wydanie decyzji w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności zarządzenia Ministra Skupu z dnia [...] grudnia 1955r. nastąpiło co najmniej przedwcześnie. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi powinien zatem ustalić, jaki konkretnie wniosek wszczął postępowanie administracyjne i czy w ogóle postępowanie nadzorcze z wniosku E.K. zostało wszczęte. Organ administracji nie podjął jednak żadnych działań, które umożliwiłyby jednoznaczne ustalenie treści żądania strony, przyjęty zaś tryb załatwiania sprawy nie był prawidłowy i wydane w niniejszej sprawie przez organ naczelny decyzje nie mogą być uznane za zgodne z prawem. Wskazane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć, w ocenie Sądu, istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.