IV SA 1435/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Tomaszewska,, sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2004 r. sprawy ze skargi T. S.A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji’ II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej T. S.A. kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 08.07.2002 r. Spółka T.S.A. dokonała zgłoszenia zamiaru montażu nośnika reklamowego. W piśmie skierowanym do Urzędu Dzielnicy [...] wskazano, iż nośnik reklamowy jest urządzeniem wolnostojącym nie związanym trwale z gruntem. Burmistrz Gminy [...] decyzją z dnia [...] września 2002 r. wydaną na podstawie art. 30 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. zgłosił sprzeciw w sprawie instalacji tablicy reklamowej objętej zgłoszeniem i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji podał, iż z załączonej przez inwestora dokumentacji wynika, że tablica reklamowa ma być posadowiona na niezależnych fundamentach, co świadczy o trwałym związaniu z gruntem, a taka inwestycja zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – o zagospodarowaniu przestrzennym wymaga pozwolenia na budowę. Odwołanie od tej decyzji złożyła Spółka T.S.A. podnosząc, iż zgłoszenia dokonała na podstawie art. 30 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Nadto skarżący wskazali, iż zgodnie z przepisem art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego organ miał prawo wnieść sprzeciw w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, co nastąpiło w dniu [...].07.2002 r. W ustawowym terminie organ sprzeciwu nie wniósł. Decyzję wydał dopiero w dniu [...] września 2002 r., gdy tymczasem termin 30-dniowy upłynął w dniu [...].08.2002 r. Wobec powyższego skarżący uznał, ze brak sprzeciwu oznacza zgodę organu na rozpoczęcie zamierzonej inwestycji, którą przed wydaniem decyzji w sprawie sprzeciwu zrealizował. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2003 r. po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa – uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji – oraz orzekł o nałożeniu obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę tablicy reklamowej. W uzasadnieniu zgodził się z argumentami przedstawionymi w odwołaniu dotyczącymi wydania sprzeciwu z uchybieniem ustawowego 30-dniowego terminu do jego zgłoszenia. Wskazał jednocześnie, iż postępowanie przed organem I instancji jest bezprzedmiotowe, gdyż inwestycja objęta zgłoszeniem, jako trwale związana z gruntem wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W związku z czym inwestor powinien wystąpić o takie pozwolenie do organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję wniosła Spółka T.S.A. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części orzekającej o nałożeniu obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżący podnoszą, iż zrealizowana przez nich tablica reklamowa jest obiektem budowlanym wolno stojącym nie związanym trwale z gruntem, w związku z czym nie mieści się w definicji budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 ust. Prawa budowlanego, jak to przyjął organ. Postument cementowy, na którym tablica jest oparta, nie jest związany z gruntem w żaden sposób poza naciskiem własnej masy. Oddzielenie urządzenia od gruntu odbywa się wyłącznie przez jego podniesienie. Zagłębienie postumentu na 10cm w gruncie jest potrzebne nie ze względów konstrukcyjnych ale jedynie w celu wyrównania podłoża, na którym ma być posadowione. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych względów niż to wskazano w jej treści. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Sad rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. pozwolenia na budowę nie wymaga instalowanie i remont tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Przepis ten nie uzależnia zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, instalacji i remontu urządzeń reklamowych, od tego czy są one trwale związane z gruntem, czy też nie. Brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oznacza jednak w tym przypadku obowiązek dokonania zgłoszenia na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Ponadto w sytuacjach określonych w art. 30 ust. 3 Prawa budowlanego, objętych obowiązkiem zgłoszenia, właściwy organ może nałożyć w drodze decyzji, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych. Decyzja wydana na podstawie art. 30 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego w sprawach objętych obowiązkiem zgłoszenia musi być wydana w terminie określonym w ust. 2 tego przepisu, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 Prawa budowlanego. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa procesowego i materialnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewoda [...], działając jako organ odwoławczy, miał obowiązek na skutek wniesionego odwołania, ponownie rozpoznać sprawę zakończoną wadliwą decyzją organu I instancji. Prawidłowo uznając, iż decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa materialnego, uchylił ją oraz stwierdzając, iż brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy, umorzył postępowanie przed organem I instancji. Umarzając postępowanie administracyjne uznał je za bezprzedmiotowe, a więc nie mógł jednocześnie orzekać merytorycznie nakładając na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę tablicy reklamowej. Przepis art. 138 § 1 i § 2 zawiera wyczerpujące wyliczenie rozstrzygnięć, jakie mogą być wydane przez organ odwoławczy i nie przewiduje możliwości orzekania merytorycznego w przypadku umorzenia postępowania. Orzeczenie takie pozostaje w sprzeczności z rozstrzygnięciem o umorzeniu postępowania a nadto pozbawia stronę jednej instancji, gdyż organ odwoławczy orzekł de facto jak organ I instancji. Stanowi to naruszenie zasady dwuinstancyjności, zgodnie z którą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega, w wyniku wniesionego odwołania, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Niezależnie od tego wskazać należy, iż nakładanie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy inwestycja objęta tym obowiązkiem została już zrealizowana, czyni bezprzedmiotowym postępowanie administracyjne, wszczęte takim wnioskiem. Decyzja o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. W sytuacji kiedy inwestor zrealizował inwestycję prowadzenie postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę jest zbędne. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Orzeczenie w pkt II i III wyroku znajduje swoje umocowanie w przepisie art. 152 i 200 przywołanej ustawy.