IV SA 1448/02

WyrokWSA w Warszawie2004-05-14

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, SWSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, As. WSA Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku może zostać wydana bez uprzedniego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności dotyczących sposobu i czasu realizacji inwestycji, w szczególności czy była ona samowolą budowlaną i jakie przepisy prawa budowlanego miały zastosowanie?
Ratio decidendi
Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku jest przedwczesne, jeśli organy administracji nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, takich jak czas rozpoczęcia i zakończenia inwestycji, posiadanie pozwolenia na budowę, wszczęcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej oraz jakie przepisy prawa budowlanego miały zastosowanie. Brak tych ustaleń stanowi naruszenie przepisów proceduralnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. i M. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta z 1996 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie tartaku i obiektów towarzyszących. Organy administracji uznały, że pozwolenie zostało wydane z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego, w tym w sprzeczności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące nieprzeprowadzenia wszystkich dowodów i poniesionych strat.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie SWSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, As. WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2004 roku sprawy ze skargi K. i M. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2002 roku Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3) zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. i K. B. 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] września 1996 roku, Nr [...], Prezydent Miasta [...] udzielił K.i B. pozwolenia na użytkowanie tartaku położonego przy ul. G. Nr [...] w G. oraz obiektów w postaci budynku biurowego i budynku magazynowego tartaku. Decyzją z dnia [...] października 2001 roku Nr [...]Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 1996 roku Nr [...] udzielającej K. B. pozwolenia na użytkowanie tartaku położonego przy ul. G. Nr [...] w G., budynku biurowego i budynku magazynowego tartaku. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że decyzja pozwalająca na użytkowanie budynku została wydana z naruszeniem art.57 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz.414 ze zm.), gdyż nie zostały przedłożone wymagane tym przepisem dokumenty. Nie zostały również zachowane wymogi określone w art.59 wyżej wymienionej ustawy tj. nie sporządzono wizji lokalnej z udziałem stron. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli K. i M. B. podnosząc zarzut, iż organ I instancji dokonując oceny stanu faktycznego nie przeprowadził dowodów z wszystkich dokumentów złożonych do wniosku o pozwolenie na użytkowanie budynku. Nie przeprowadzono dowodu z inwentaryzacji powykonawczej jak również Wojewoda nie ustosunkował się do załączonych do sprawy orzeczeń technicznych. Decyzją z dnia [...] lutego 2002 roku Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2001 roku. W uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko Wojewody [...]. Nadto stwierdził, że w czasie samowolnej budowy obiektu budowlanego, którego dotyczy pozwolenie na użytkowanie, obowiązywały ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] z dnia [...] marca 1990 roku, zgodnie z którym teren, gdzie została zrealizowana inwestycja oznaczony jest na tym planie symbolem [...] i przeznaczony jest pod usługi zdrowia: szpital – program [...]łącznie dla terenu poz. [...]. Udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku było sprzeczne z tym planem. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli K. i M. B. podnosząc zarzut, iż zaskarżona decyzja nie uwzględnia faktu, że w opinii urbanistycznej z dnia [...] kwietnia 1992 roku jak i we wskazaniach lokalizacyjnych Urzędu Miejskiego w G. dnia 30 września 1992 roku wskazano, że działalność konserwatorsko – remontowa stolarki budowlanej mieści się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w dzielnicy mieszkaniowej G.. Nadto podnieśli, że cofnięcie pozwolenia na użytkowanie spowodowało, że ponoszą oni wielomilionowe straty, a realizacja funkcji podstawowej jaką jest szpital jest nierealna. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów wskazanych przez skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 1996 roku jest na obecnym etapie postępowania przedwczesne. W toku postępowania nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności co stanowi naruszenie art.7 kpa i art.77 kpa. Zauważyć należy, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]września 1996 roku zapadła w okresie obowiązywania ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U Nr 89 poz.414 ze zm.). Zgodnie z treścią art.54 ust.1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz.414 ze zm.) do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, albo zgłoszenie można przystąpić po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy jeżeli organ ten w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia nie zgłosi sprzeciwu. W aktach sprawy brak jest dowodów na to by organ administracji taki sprzeciw złożył. Brak jest też dowodów na to, że zachodzą przesłanki konieczności uzyskania pozwolenia na użytkowanie określone w art.55 ust.1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz.414 ze zm.). Przed dokonaniem oceny zgodności z prawem decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 1996 roku konieczne jest ustalenie przez organy administracji publicznej źródła obowiązku uzyskania przez K. B. pozwolenia na użytkowanie obiektów wymienionych w tej decyzji. Nie można wykluczyć, że pozwolenie na użytkowanie było formą legalizacji samowoli budowlanej. Ze stwierdzenia K. B. zawartego w piśmie z dnia 05 grudnia 1994 roku znajdującego się w aktach sprawy ("proszę uprzejmie o wyrażenie zgody na legalizację istniejącego zainwestowania ...") można wnioskować, iż inwestycja rozpoczęta została w warunkach samowoli budowlanej przed wejściem w życie Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). W ocenie Sądu przed dokonaniem oceny zgodności z prawem decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia[...]września 1996 roku konieczne jest ustalenie: a) kiedy rozpoczęta została inwestycja opisana w powyższej decyzji? b) kiedy inwestycja została zakończona? c) czy inwestor posiadał pozwolenie na budowę? d) jeżeli inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę to czy i kiedy wszczęto postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej, e) jakie rozstrzygnięcia zapadły w tym postępowaniu? f) czy wszystkie obiekty wchodzące w skład inwestycji zrealizowane były jednocześnie? Poczynienie powyższych ustaleń pozwoli określić jakie było źródło obowiązku uzyskania przez K. B. pozwolenia na użytkowanie oraz czy zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) czy też ustawy z dnia z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Warunki uzyskania pozwolenia na użytkowanie wynikające z tych ustaw są bowiem odmienne i dopiero po ustaleniu, która ustawa miała zastosowanie będzie można ocenić czy K. B. spełnił warunki niezbędne do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Nie może być zdaniem Sądu podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji podnoszony przez skarżących zarzut, ponoszenia przez nich strat z powodu stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż nie jest to argument o charakterze prawnym lecz faktycznym. Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.c, art.152 i art.200 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło