IV SA 1451/02
WyrokWSA w Warszawie2004-05-14
Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na użytkowanie budynku może zostać wydana bez uprzedniego ustalenia, jakie przepisy prawa budowlanego miały zastosowanie do jego budowy i legalizacji?Ratio decidendi
Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku jest przedwczesne, jeśli organy administracji nie ustaliły wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w szczególności daty rozpoczęcia i zakończenia budowy, posiadania pozwolenia na budowę oraz przepisów prawa budowlanego, które miały zastosowanie w danym przypadku. Brak tych ustaleń stanowi naruszenie przepisów proceduralnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. i M. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta o pozwoleniu na użytkowanie budynku. Organy administracji uznały, że pozwolenie zostało wydane z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące nieprzeprowadzenia dowodów i poniesionych strat.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), As. WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2004 r. sprawy ze skargi K. i M. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2002 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3) zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. i K. B. 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 1998 roku, Nr [...], Prezydent Miasta [...] udzielił K. B. pozwolenia na użytkowanie budynku socjalnego i magazynu drewna położonego przy ul. G. Nr [...]w G..
Decyzją z dnia [...] października 2001 roku Nr [...]Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1998 roku, Nr [...] udzielającej K. B. pozwolenia na użytkowanie budynku socjalnego i magazynu drewna położonego przy ul. G. Nr [...] w G..
W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że decyzja pozwalająca na użytkowanie budynku została wydana z naruszeniem art.57 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz.414 ze zm.), gdyż nie zostały przedłożone wymagane tym przepisem dokumenty. Nie zostały również zachowane wymogi określone w art.59 wyżej wymienionej ustawy tj. nie sporządzono wizji lokalnej z udziałem stron.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli K. i M. B. podnosząc zarzut, iż organ I instancji dokonując oceny stanu faktycznego nie przeprowadził dowodów z wszystkich dokumentów złożonych do wniosku o pozwolenie na użytkowanie budynku. Nie przeprowadzono dowodu z inwentaryzacji powykonawczej jak również Wojewoda nie ustosunkował się do załączonych do sprawy orzeczeń technicznych.
Decyzją z dnia [...] lutego 2002 roku Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2001 roku.
W uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko Wojewody [...]. Nadto stwierdził, że w czasie samowolnej budowy obiektu budowlanego, którego dotyczy pozwolenie na użytkowanie, obowiązywały ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego Uchwałą Nr [...]z dnia [...] marca 1990 roku, zgodnie z którym teren, gdzie została zrealizowana inwestycja oznaczony jest na tym planie symbolem [...]i przeznaczony jest pod usługi zdrowia: szpital – program [...]łącznie dla terenu poz[...]. Udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku było sprzeczne z tym planem.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli K. i M. B. podnosząc zarzut, iż zaskarżona decyzja nie uwzględnia faktu, że w opinii urbanistycznej z dnia [...] kwietnia 1992 roku jak i we wskazaniach lokalizacyjnych Urzędu Miejskiego w G. dnia [...] września 1992 roku wskazano, że działalność konserwatorsko – remontowa stolarki budowlanej mieści się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w dzielnicy mieszkaniowej G.. Nadto podnieśli, że cofnięcie pozwolenia na użytkowanie spowodowało, że ponoszą oni wielomilionowe straty, a realizacja funkcji podstawowej jaką jest szpital jest nierealna.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów wskazanych przez skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym.
Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1998 roku jest na obecnym etapie postępowania przedwczesne. W toku postępowania nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności co stanowi naruszenie art.7 kpa i art.77 kpa.
Zauważyć należy, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1998 roku zapadła w okresie obowiązywania ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U Nr 89 poz.414 ze zm.). Zgodnie z treścią art.54 ust.1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz.414 ze zm.) do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, albo zgłoszenie można przystąpić po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy jeżeli organ ten w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia nie zgłosi sprzeciwu. W aktach sprawy brak jest dowodów na to by organ administracji taki sprzeciw złożył. Brak jest też dowodów na to, że zachodzą przesłanki konieczności uzyskania pozwolenia na użytkowanie określone w art.55 ust.1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz.414 ze zm.).
Przed dokonaniem oceny zgodności z prawem decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1998 roku konieczne jest ustalenie przez organy administracji publicznej źródła obowiązku uzyskania przez K. B. pozwolenia na użytkowanie obiektów wymienionych w tej decyzji. Nie można wykluczyć, że pozwolenie na użytkowanie było formą legalizacji samowoli budowlanej powstałej przed dniem 01 stycznia 1994 roku.
Ze stwierdzenia K. B.zawartego w piśmie z dnia 05 grudnia 1994 roku znajdującego się w aktach sprawy ("proszę uprzejmie o wyrażenie zgody na legalizację istniejącego zainwestowania ...") można wnioskować, iż inwestycja rozpoczęta została w warunkach samowoli budowlanej przed wejściem w życie Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). W ocenie Sądu przed dokonaniem oceny zgodności z prawem decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1998 roku konieczne jest ustalenie:
a) kiedy rozpoczęta została inwestycja opisana w powyższej decyzji?
b) kiedy inwestycja została zakończona?
c) czy inwestor posiadał pozwolenie na budowę?
d) jeżeli inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę to czy i kiedy wszczęto postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej,
e) jakie rozstrzygnięcia zapadły w tym postępowaniu?
f) czy wszystkie obiekty wchodzące w skład inwestycji zrealizowane były jednocześnie?
Poczynienie powyższych ustaleń pozwoli określić jakie było źródło obowiązku uzyskania przez K. B. pozwolenia na użytkowanie oraz czy zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) czy też ustawy z dnia z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.).
Warunki uzyskania pozwolenia na użytkowanie wynikające z tych ustaw są bowiem odmienne i dopiero po ustaleniu, która ustawa miała zastosowanie będzie można ocenić czy K. B. spełnił warunki niezbędne do uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Nie może być zdaniem Sądu podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji podnoszony przez skarżących zarzut, ponoszenia przez nich strat z powodu stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż nie jest to argument o charakterze prawnym lecz faktycznym.
Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.c, art.152 i art.200 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło