IV SA 1451/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi M. G. i Z. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę I. stwierdza nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2002 r. wydanej przez Prezydenta [...], II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Z. Z. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. 7 /IV SA 1451 / 03 UZASADNIENIE. W dniu [...] lipca 2002 r. Burmistrz Gminy [...] [...] wydał decyzję mocą której, po rozpatrzeniu wniosku inwestora z dnia 6 czerwca 2002r., uzupełnionego w dniu 16 lipca 2002 r. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla M. i I. M. na roboty budowlane związane z rozbudową i przebudową wolnostojącego budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. M. [...] w W., na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...], wraz z adaptacją znajdującego się w nim poddasza na cele mieszkalne oraz na budowę garażu wolnostojącego, a także na wykonanie wewnętrznej instalacji gazowej. Od decyzji tej odwołały się pismem z dnia 9 sierpnia 2002 r. (do organu wpłynęło w dniu 12 sierpnia 2002 r.) M. G. oraz Z. Z. Odwołujące się stwierdziły, iż jako samoistne posiadaczki lokalu nr [...] znajdującego się w budynku objętym planowaną inwestycją winny być uznane za strony przedmiotowego postępowaniu. Wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwzględnieniem odwołujących się jako stron postępowania. Organ I instancji przesyłając przedmiotowe odwołanie do Wojewody [...] jednocześnie w swym piśmie z dnia 23 sierpnia 2002 r. zaznaczył, że w jego ocenie odwołujące nie posiadają przymiotu strony postępowania i dlatego nie brały udział w postępowaniu przed tym organem. Wojewoda [...] pismem z dnia 2 października 2002 r. przesłał powyższe odwołanie z dnia 9 sierpnia 2002 r. do organu I instancji uznając, że jest to w istocie wniosek o wznowienie postępowania. Prezydent [...]na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. odmówił Z. Z. i M. G. wznowienia postępowania zakończonego decyzją Burmistrza Gminy [...] [...] z dnia [...] lipca 2002 r. W uzasadnieniu swej decyzji organ stwierdził, że odwołujące nie są i nie były właścicielkami lokalu w budynku przy ul. M. [...]. Ponadto zaznaczył, że wniosek o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości złożony przez M. G. oraz Z. Z. do Sądu Rejonowego dla Dzielnicy [...] [...] wniesiony został po zakończeniu postępowania w sprawie pozwolenia na rozbudowę budynku przy ul. M. [...], t.j. w dniu 5 sierpnia 2002 r. W związku z tym uznał, że odwołujące nie miały przymiotu strony w postępowaniu przed organem I instancji. Od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. odwołanie wniosły M. G. oraz Z. Z. Podniosły, że decyzja ta jest wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ powziął wiadomość, iż posiadają one przymiot strony z ich pisma z dnia 12 marca 2002 r. oraz że przed uprawomocnieniem się decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. złożyły w Sądzie Rejonowym wniosek o uregulowanie tytułu prawnego do nieruchomości przy ul. M. [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. Organ II instancji stwierdził, że ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu księgi wieczystej z dnia [...] kwietnia 2002 r. wynika, iż właścicielami lokalu nr [...] zajmowanego przez odwołujące są inwestorzy. Są oni także współużytkownikami wieczystymi nieruchomości nr [...]. Organ odwoławczy podniósł ponadto, że wszczęcie postępowania zmierzającego do stwierdzenia zasiedzenia, co wykazały skarżące, nie może oznaczać równoczesnego uznania za stronę w procesie inwestycyjnym nawet, gdyby wniosek taki został złożony przed wydaniem decyzji organu I instancji. Wojewoda stwierdził również, że odwołujące mogą mieć interes faktyczny w rozpatrzeniu sprawy, jednak nie przesądza to o uznaniu ich za strony zgodnie z art. 28 k.p.a. Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosły M. G. oraz Z. Z. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, jak również uchylenia decyzji organu I instancji, bądź stwierdzenia nieważności lub też ich niezgodności z prawem. We wniesionej skardze skarżące podkreśliły, że przymiot strony postępowania należy przyznać podmiotowi, który z uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych podważa tytuł prawny właściciela w postępowaniu toczącym się w celu uregulowania prawa własności. Dodały, że Sąd Rejonowy dla [...] [...] w postępowaniu z powództwa skarżących zabezpieczył roszczenia skarżących poprzez wstrzymanie budowy. Zdaniem skarżących samoistne posiadanie jest wystarczającą przesłanką do uzyskania statusu strony, a posiadana umowa najmu z poprzednim właścicielem budynku uzasadnia też ich roszczenia względem obecnych właścicieli z tytułu rozliczenia poczynionych nakładów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż przedstawiły to skarżące. Na podstawie przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga sprawę w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd jest władny uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które przytacza strona skarżąca. W rozpoznawanej sprawie decyzja Burmistrza Gminy [...] [...] z dnia [...] lipca 2002 r. doręczona została podmiotom będącym w ocenie organu administracji stroną postępowania, którego przedmiotem było zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę tj. poza inwestorami decyzję tą doręczono też M. L., M. L., P. L., A. T. – N., Zgromadzeniu Sióstr Św. [...], E. S.A. Decyzja powyższa nie została zaś doręczona skarżącym M. G. i Z. Z., gdyż w ocenie organu I instancji nie posiadały one przymiotu strony postępowania. Osobą która jako strona, ostatnia odebrała decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2002 r. był P. L. Odebrał on omawianą decyzję w dniu 8 sierpnia 2002 r., wobec czego termin do wniesienia odwołania od powyższej decyzji kończył swój bieg w dniu 22.08.2002 r. Odwołanie skarżących wpłynęło do organu I instancji za pośrednictwem którego się je wnosi, w dniu 12 sierpnia 2002 r., zatem w momencie, kiedy decyzja I instancji nie był jeszcze ostateczna. W tym stanie rzeczy Burmistrz Gminy [...] [...] prawidłowo przesłał powyższe odwołanie do Wojewody [...] celem jego rozpatrzenia. Niedopuszczalnym było w tej sytuacji uznanie przez Wojewodę [...] "odwołania" od decyzji I instancji za wniosek o wznowienie postępowania, gdyż postępowanie toczące się w trybie zwyczajnym nie zostało jeszcze zakończone. Oznacza to też, że kolejne czynności wykonane w sprawie przez organy administracji dotknięte zostały poważną wadą prawną. Potraktowanie przez organ I instancji odwołania strony jako wniosku o wznowienie postępowania i bezpodstawne skorzystanie z tego trybu wobec decyzji nieostatecznej stanowi rażące naruszenie prawa tj. art. 145 § 1 k.p.a. i z mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji wydanych przez organ I i II instancji w przedmiotowej sprawie. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznawania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością przewidzianą w art. 145 § 1 k.p.a. Granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania wyznaczona jest zakresem sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Wykroczenie poza granice wskazane w art. 145 § 1 k.p.a. przez rozpoznanie sprawy nie zakończonej decyzją ostateczną, stanowi rażące naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności tak wydanej decyzji w trybie postępowania wznowieniowego. Wojewoda [...] w niniejszej sytuacji winien był we własnym zakresie rozpatrzyć wniesione w terminie odwołanie skarżących z dnia 9 sierpnia 2002 r. w zwyczajnym trybie odwoławczym, korzystając przy tym z instrumentów przewidzianych prawem w sytuacji, gdy organ ten chce dać wyraz swemu stanowisko odnośnie braku posiadania przymiotu strony przez podmiot wnoszący odwołanie. Wobec tego, że wydana w trybie postępowania wznowieniowego zarówno decyzja zaskarżona, jak i decyzja ją poprzedzająca organu I instancji rażąco naruszyły prawo w zakresie wyżej przedsatwionym, dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) Sąd stwierdził nieważność przedmiotowych decyzji w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w pkt 2 wyroku. O kosztach orzeczono, jak w pkt 3 wyroku na mocy art. 200 cyt. ustawy o ppsa i §2 ust. 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).