IV SA 1455/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska,, asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr), Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2004 r. sprawy ze skargi J.O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] października 2002 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał J.O. doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi istniejących na działce nr [...] położonej we wsi R. Podbiel gm. [...] obiektów: budynku mieszkalnego i gospodarczego usytuowanych w odległości 0,90m od granicy działki sąsiedniej nr [...] poprzez zamurowanie lub wypełnienie luksferami istniejącego w ścianie budynku mieszkalnego otworu okiennego oraz istniejącego otworu okiennego w ścianie budynku gospodarczego tj. obiektów zlokalizowanych od strony granicy działki sąsiedniej nr [...]. Nakazane czynności nakazał wykonać oraz zgłosić wykonanie w terminie do 30 listopada 2002 r. W uzasadnieniu stwierdzono, iż w budynku mieszkalnym, jak i gospodarczym J. O. istnieje po jednym otworze okiennym w ścianach tych budynków oddalonych od granicy działki sąsiedniej o 0,90m. Przepis art. 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie określa, że budynki zwrócone w stronę granicy ścianą otworami okiennymi lub drzwiowymi mogą być usytuowane w odległości co najmniej 4m od granicy działki sąsiedniej, a jeżeli ściana nie posiada otworów – 3m. Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania J.O., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu i wyznaczył termin do 31 maja 2003 r., w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy. W uzasadnieniu podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, gdyż bezspornym jest, że inwestor wykonując otwory okienne w budynkach mieszkalnym i gospodarczym naruszył przepisy o warunkach technicznych. Organ nadzoru budowlanego dokonuje oceny, czy nie zachodzą przesłanki z art. 48. W przesłankach innych niż określone w tym artykule stosuje odpowiednio art. 50 i 51 prawa budowlanego. W niniejszej sprawie stosowne jest nakazanie wykonania określonych czynności ponieważ pozwolą one doprowadzić wykonane roboty do stanu zgodnego z prawem. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J. O. wnosząc o wnikliwe jej rozpatrzenie i anulowanie. W uzasadnieniu wskazał, że budynek został wybudowany w czasie I wojny światowej, a w latach 80-tych jego matka w ramach modernizacji budynku wykonała otwór okienny w ścianie od strony sąsiedniej działki po uzgodnieniu z ówczesną właścicielką. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga J.O. jest uzasadniona. W przedmiotowej sprawie podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 76 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Art. 51 ust. 1 pkt 2 stanowi, że (...) właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określając termin wykonania tych czynności. Za uzasadnione należy uznać zarzuty podniesione w skardze, iż rozstrzygnięcie objęte decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2002 r. i decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. zapadło bez wzięcia pod uwagę całokształtu materiału dowodowego istniejącego w sprawie, co uniemożliwiło ustalenie terminu realizacji powstałych okien zarówno w budynku mieszkalnym, jak i w budynku gospodarczym. Zagadnieniem istotnym dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, w sytuacji gdy stwierdzono, że nastąpiła samowola budowlana, było ustalenie daty realizacji okien. Wskazane wyżej ustalenia istotne było z uwagi na treść art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z tym artykułem przepis ten różnicuje sytuację prawną tzw. samowoli budowlanej w zależności od tego, czy zakończenie realizacji nastąpiło przed dniem 1 stycznia 1995 r., a więc przed dniem wejścia w życie przepisów prawa budowlanego z 1994 r., czy też po tej dacie. Jeśli więc inwestycja została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. inwestor ponosi konsekwencje samowoli budowlanej według stosowanych odpowiednio przepisów prawa budowlanego z 1974 r. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1997 r. w sprawie III RN 33/97, OSNAP 1998/6/168). Jeśli natomiast realizacja (okien) nastąpiła po 1 stycznia 1995 r. to zastosowanie będą miały przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. W niniejszej sprawie zarówno organ I, jak i II instancji nie ustalił daty powstania okien w budynkach. Z protokołu oględzin z dnia 30 sierpnia 2002 r. wynika jedynie, że w odległości 0,90m od granicy działki J. S. istnieje budynek mieszkalny konstrukcji drewnianej w którym istnieje otwór okienny o wymiarach 1,10 x 1,20m. Przy budynku istnieje budynek gospodarczy konstrukcji murowanej z otworem okiennym o wymiarach 1,10 x 0,60m. Skarżący w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego podniósł, że jego matka w latach osiemdziesiątych zmodernizowała przedmiotowy budynek m.in. przez wstawienie okna, jednakże [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w swojej decyzji nie odniósł się do tej daty i bezpodstawnie przyjął, że okno powstało po 1 stycznia 1995 r. w wyniku czego zastosował przepisy nowego prawa budowlanego. Nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy stwierdzić należy, że organy orzekające w sprawie przeprowadziły postępowanie z naruszeniem art. 7, 77 § 1 kpa. Z przepisów tych wynika obowiązek podejmowania wszelkich działań niezbędnych dla wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Ujawnione naruszenia przepisów prawa procesowego wyżej omówionych, mające istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt II wyroku.