IV SA 1462/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Sędziowie NSA Halina Kuśmirek, As. WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi A. i J. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. i J. T. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. i J. T. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] nakazującej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego rozbiórkę dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego wiatrołapu, z wyłączeniem żelbetonowego biegu schodów wejściowych i żelbetonowej płyty stanowiącej podstawę konstrukcji ścian – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że małżonkowie A. i J. T. w 1996 r. bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, dobudowali do budynku mieszkalnego wiatrołap. Roboty polegały na wymianie konstrukcji stalowej wypełnionej szkłem opartej na żelbetowej płycie przy schodach wejściowych, na konstrukcję drewnianą osłoniętą od zewnątrz sidingiem a od wewnątrz panelami. Wykonując samowolnie opisany obiekt naruszyli art. 28 Prawa budowlanego. Ponieważ inwestorzy nie posiadali pozwolenia na budowę, ani też nie dokonali skutecznego zgłoszenia tych prac, obowiązkiem organu jest wydanie decyzji nakazującej przymusową rozbiórkę na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Dodatkowo organ wskazał, że powołany przez skarżących w odwołaniu przepis art. 49 Prawa budowlanego nie może w tej sprawie mieć zastosowania, gdyż wszczęcie postępowania w ramach nadzoru budowlanego nastąpiło przed upływem pięciu lat od zakończenia budowy. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli A. i J. T. W skardze podnoszą, że organy obu instancji wydały decyzje z naruszeniem art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Stalową konstrukcję wiatrołapu, która była wypełniona szkłem pobudowali na początku lat 80-tych i w tej dacie zadaszyli wiatrołap deskami pokrytymi papą. W 1993 r. w związku z pokryciem całego dachu budynku mieszkalnego blachą trapezową zmienili też pokrycie dachu wiatrołapu. Ponieważ stalowo-szklana konstrukcja ścianek wiatrołapu często ulegała uszkodzeniu (pękające w zimie szyby), w 1995 r. wymienili ją na drewnianą obłożoną z zewnątrz sidingiem a wewnątrz panelami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r., utrzymującej w mocy nakaz rozbiórki, Sąd wziął pod uwagę, że istotą postępowania odwoławczego, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 kpa, jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ II instancji. Kontrola instancyjna organu odwoławczego powinna zatem obejmować zarówno legalność rozstrzygnięcia, jak i jego merytoryczną zasadność. W kontrolowanej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając w dniu [...] sierpnia 2002 r. decyzję nakazującą, na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane, rozbiórkę wiatrołapu nie uwzględnił art. 49 Prawa budowlanego. Z przepisu tego wynika, że "nie można nakazać rozbiórki ... jeżeli upłynęło 5 lat od zakończenia budowy ...". Zarówno z poczynionych przez organ I instancji ustaleń, jak i znajdującej się w aktach decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] lutego 1999 r. o pozwoleniu na użytkowanie bezspornie wynika, że wiatrołap wybudowany został w 1996 r. Oznacza to, że już w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, przepisy prawa materialnego uniemożliwiały wydanie decyzji rozbiórkowej. Także organ II instancji utrzymując w mocy nakaz rozbiórki obowiązany był, rozstrzygając merytorycznie sprawę, uwzględnić przesłankę z art. 49 Prawa budowlanego. Wprawdzie w uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że art. 49 Prawa budowlanego nie ma w sprawie zastosowania, gdyż wszczęcie postępowania, w ramach nadzoru budowlanego, nastąpiło przed upływem pięciu lat od zakończenia budowy, to pogląd ten należy uznać za błędny. Z treści art. 49 Prawa budowlanego wynika, że "nie można nakazać rozbiórki ..." co rozumieć należy, jako niemożność jej nakazania w sposób ostateczny, a więc decyzją, która posiada walor ostateczności. W niniejszej sprawie decyzje zarówno organu I instancji, jak i II instancji wydane zostały po upływie 5-letniego okresu, od dnia zakończenia budowy a więc z naruszeniem art. 49 Prawa budowlanego, co miało wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 wyżej wymienionej ustawy.