IV SA 1482/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha, Sędziowie NSA Bożena Walentynowicz (spr.), As. WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. D. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003 r., po rozpatrzeniu odwołania W. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. umarzającej postępowanie w ramach nadzoru budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu podniesiono, iż organ pierwszej instancji opisaną decyzją nr [...] umorzył postępowanie przeprowadzone w ramach nadzoru budowlanego dotyczące wykonanych robót budowlanych w lokalu użytkowym, adaptowanym dla potrzeb zakładu fryzjerskiego "S." Sp. z o.o. w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w W. Nie znalazł naruszenia prawa budowlanego przy wykonywaniu robót adaptacyjnych salonu fryzjerskiego w budynku przy ul. [...] w W. Potwierdził ich zgodność ze zgłoszeniem oraz pozwoleniem na budowę dotyczącym podwieszanego sufitu. Rozpatrując odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ odwoławczy uznał, iż skarżący W. D. nie legitymuje się przymiotem strony, bowiem nie wykazał interesu prawnego, który powinien być osobisty, własny i indywidualny uzasadniający potrzebę ochrony prawnej. Nie wykazanie legitymacji skargowej przez W. D. uzasadniało umorzenie postępowania odwoławczego zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 kpa. W skardze wniesionej na powyższą decyzję W. D. domagał się jej uchylenia zarzucając obrazę art. 28 kpa i brak uwzględnienia, ze inwestor wykonał remont powodując zagrożenie bezpieczeństwa dalszego zamieszkiwania w lokalu skarżącego, gdzie wystąpiło obniżenie podłogi i inne negatywne skutki. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko, wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest skuteczna. Otóż z akt sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na wniosek W. D. wszczął postępowanie w ramach nadzoru budowlanego, dotyczące remontu w lokalu użytkowym przy ul. [...] w W. Decyzję umarzającą postępowanie organ pierwszej instancji wydał po przeprowadzeniu postępowania w sprawie i dokonaniu własnych ustaleń w aspekcie zgłoszonych okoliczności przez W. D. Decyzja nr [...] organu pierwszej instancji została doręczona Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] oraz do wiadomości otrzymał ją W.D. – co wynika z rozdzielnika powyższej decyzji. Na temat przymiotu strony organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swej decyzji nie wypowiadał się, nie czynił żadnych ustaleń ani też pod względem prawnym nie dokonał własnej oceny. Uwagę taką zawarł jedynie w piśmie przekazującym odwołanie W. D. do organu drugiej instancji. Organ odwoławczy uznał, że W. D. nie ma przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, dlatego umorzył postępowanie odwoławcze zaskarżoną decyzją nr [...]. Organ ten w uzasadnieniu swej decyzji zawarł teoretyczny wykład na temat art. 28 kpa, który wyjaśnia niezbędne atrybuty by określony podmiot legitymował się przymiotem strony w postępowaniu administracyjnym. Organ jednak nie poczynił, w aspekcie tych przesłanek, żadnych ustaleń dotyczących osoby W. D. składającego odwołanie. Ustalenie czy żądanie pochodzi od strony powinno nastąpić w decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty lub w inny sposób kończącej sprawę. Stanowisko takie wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (ONSA 1987 nr 2, poz. 46). Organ odwoławczy, który zgodnie z treścią art. 138 kpa winien rozpoznać ponownie sprawę po wniesieniu odwołania, zobowiązany był dokonać własnych ustaleń odnośnie stanu faktycznego sprawy i roli spełnionej przez skarżącego w tym postępowaniu. W sprawie brak jest wyjaśnienia czy W.D. zajmuje lokal mieszkalny w budynku przedmiotowym na warunkach lokatorskich i lokal pozostaje w zasobach zarządzanych przez Zarząd Budynków Komunalnych, czy też lokal ten stanowi wyodrębnioną własność wraz z udziałem w gruncie W. D. i jest on członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej. Zarówno ZBM jak i Wspólnota Mieszkaniowa brały udział w postępowaniu i doręczono podmiotom tym odpisy decyzji. Z akt sprawy nie wynika czy i który z tych podmiotów działał w imieniu W. D. Z faktu, że odwołanie jego poparł Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej pismem z dnia 16.04.2003 r., można jedynie domniemywać, że skarżący jest członkiem tejże Wspólnoty. Ustaleń na ten temat brak. Należy w tym miejscu podnieść, że zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zajętym w wyroku z dnia 18 grudnia 2000 r. sygn. akt IV SA 2349/98) "w szczególnych sytuacjach dopuszcza się udział jako strony postępowania również członka Spółdzielni Mieszkaniowej, niezależnie od tego, że w postępowaniu administracyjnym uczestniczy sama Spółdzielnia Mieszkaniowa. Ma to miejsce zwłaszcza wówczas, gdy decyzja administracyjna dotyczy kwestii mających istotny wpływ na prawa członka Spółdzielni do korzystania z lokalu mieszkalnego". Stanowisko takie Sąd zajął w zbliżonej sytuacji, gdy decyzją organ odwoławczy umorzył postępowanie odwoławcze uznając, iż skarżącej nie służy przymiot strony w sprawie o wznowienie robót budowlanych przy budowie studia urody i odnowy biologicznej – gdzie skarżąca w postępowaniu była reprezentowana przez Spółdzielnię Mieszkaniową, której jest członkiem. W niniejszej sprawie z akt nie wynika, by udział Wspólnoty Mieszkaniowej bądź Zarządu Budynków Komunalnych cechowała jakaś aktywność zapewniająca ochronę interesów lokatorów w tym skarżącego. Należy równocześnie podkreślić, iż podstawowe przepisy prawa materialnego mające zapewnić ochronę prawną wszystkich podmiotów bądź zrzeszonych we Wspólnocie Mieszkaniowej bądź zajmujących lokale na zasadach lokatorskich to art. 5 Prawa budowlanego a w szczególności ust. 2 pkt 1-4 tego prawa. W aspekcie tych przepisów organ odwoławczy winien ocenić, czy wykonane roboty remontowo-adaptacyjne w lokalu fryzjerskim "S." nie naruszają interesu prawnego skarżącego W. D., którego lokal mieszkalny usytuowany jest bezpośrednio nad tym Studiem oraz czy nie zachodzi uzasadniona potrzeba ingerencji organów nadzoru budowlanego w celu zlikwidowania stwierdzonych naruszeń tego interesu prawnego skarżącego. Brak podstawowych ustaleń organu odwoławczego co do roli skarżącego w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym wyklucza kontrolę decyzji przez Sąd w aspekcie zgłoszonych zarzutów skargi. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).