IV SA 1485/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędziowie WSA Ewa Machlejd, WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2004 r. sprawy ze skargi J. i A.D. oraz U. i A.B. na decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2000r. nr [...] , działając na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 89, poz. 414 z późn.zm.), nałożył na K. i T. S. obowiązek dokonania całkowitej rozbiórki przebudowanej części budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] obręb [...] w S. Powyższa decyzja zapadła w wyniku niewykonania przez inwestorów obowiązków nałożonych wcześniejszą decyzją tego organu z dnia [...] czerwca 2000r. nr [...], polegających na obowiązku dostarczenia do organu zatwierdzonej dokumentacji inwentaryzacyjno - projektowej. Odwołanie od decyzji wnieśli inwestorzy K. i S. S. Zarzucili organowi wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę przed upływem terminu wyznaczonego im na złożenie odpowiedniej dokumentacji, który upływał z dniem 31 sierpnia 2000r. Odwołujący się złożyli żądane dokumenty w ustalonym terminie, to jest w dniu 31 sierpnia 2000r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2003r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Jak wskazał organ, ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002r. nr [...] została stwierdzona nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2000r. nr [...] w części dotyczącej nakazu przedłożenia przez inwestorów K. i S. T. "zatwierdzonej" dokumentacji przez organ administracji architektoniczno - budowlanej. W tej sytuacji w ocenie organu, w związku z tym, iż uległy zmianie nałożone przez organ nadzoru budowlanego obowiązki inwestorów wynikające z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2000r, organ I instancji winien ponownie rozważyć, czy obowiązek nałożony powyższą decyzją został wykonany. W zależności od oceny organu dokonanej w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, zastosowanie znajdzie, bądź art. 51 ust. 1a lub art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego. I Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli właściciele sąsiedniej nieruchomości, J. i S. D. oraz U. i A. B. Zarzucili organowi dążenie do legalizacji samowoli budowlanej, podczas gdy inwestorzy bez uzyskania stosownych pozwoleń nie powinni byli prac rozpoczynać. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r, Nr 153, poz. 1270zpóźn.zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organu odwoławczego stanowi art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ocenie Sądu podlega jedynie prawidłowość zastosowania ww. przepisu, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zważyć należy, iż decyzję kasacyjną organ odwoławczy może wydać tylko w sytuacji, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy oraz jednocześnie brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 136 kpa. Wydając decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy ocenia jedynie potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz wyznacza jego zakres. Nie rozstrzyga natomiast merytorycznie sprawy. Sytuacja, gdy organ I instancji nie przeprowadzi postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzi je z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego sprawia, że organ odwoławczy musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości lub w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając w przedmiotowej sprawie decyzję kasacyjną dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego w aspekcie jego zupełności i na tej podstawie wskazał jakie okoliczności nie zostały wyjaśnione. Natomiast przyczyny, z powodu których uznał za konieczne zastosowanie art. 138 § 2 kpa, znalazły jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. Sąd podziela argumentację organu odwoławczego przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, iż organ I instancji błędnie umieścił w decyzji z dnia [...] czerwca 2000 r. Nr [...] obowiązek zatwierdzenia dokumentacji przez organ architektoniczno - budowlany. Nałożony obowiązek wywołał niekorzystne następstwa dla inwestora w postaci wydania kolejnej decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nakazującej rozbiórkę przebudowanej części mieszkalnej. Organ odwoławczy trafnie zauważył, iż umieszczenie takiego nakazu, w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stanowiło przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. A wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. ze skutkiem ex tunc, nakazu zawartego w decyzji z dnia [...] czerwca 2000 r. Nr [...], w części dotyczącej uzyskania zatwierdzenia dokumentacji przez organ architektoniczno - budowlany, zmieniło okoliczności przedmiotowej sprawy. Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, iż stanowi to podstawę do przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w sprawie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie wskazał, iż niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest przede wszystkim ustalenie, czy obowiązek wynikający z decyzji organu powiatowego został wykonany. W przypadku przedłożenia wymaganej dokumentacji organ będzie zobowiązany dokonać oceny jej prawidłowości. Jeżeli spełnia ona stawiane wymogi, wówczas stosownie do brzmienia art. 51 ust. 1a ustawy Prawo budowlane organ I instancji zobowiązany będzie do wydania decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Natomiast w razie nie wykonania obowiązku wynikającego z decyzji nakazowej podjętej w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, właściwy organ w drodze decyzji nakaże zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części (art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego). Zdaniem Sądu organ odwoławczy słusznie wskazał, iż w sytuacji, gdy decyzją z dnia [...] października 2002r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego , działając jako organ odwoławczy, stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. Nr [...] w części dotyczącej umieszczenia w sentencji decyzji "nakazu zatwierdzenia dokumentacji przez organ administracji architektoniczno-budowlanej", to zachodzi potrzeba ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji, gdyż w niniejszej sprawie nastąpiła istotna zmiana okoliczności. Przedmiotowe postępowanie powinno być zaś prowadzone przez organ I instancji na podstawie przepisów rozdziału 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powołane przepisy nakładają na organ administracji publicznej obowiązek podejmowania wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji. Stanowią także o obowiązku wskazania okoliczności, które organ uznał za udowodnione lub powodów dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zgodnie z naczelną zasadą wyrażoną w art. 7 kpa, organ winien wyczerpująco zbadać wszystkie okoliczności, by w ten sposób stworzyć rzeczywisty obraz sprawy i uzyskać podstawę do prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 Nr 153, poz. 1270) skargę jako bezzasadną należało oddalić.