IV SA 1487/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie NSA Anna Żak, WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 19 października 2004 r. na rozprawie sprawy sprawy ze skargi L.W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z warunkami pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżona decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasadza od mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektor nadzoru budowlanego na rzecz L.W. kwotę 10 zł ( dziesięciu złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. nakazał, na podstawie art.51 ust.4 w związku z art.50 ust.1 pkt.3 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity: Dz. U. Nr 106 z 2000r., poz. 1126 z późn. zm.), L. W. doprowadzenie balkonu na piętrze budynku mieszkalnego zlokalizowanego w P. przy ul. [...] do stanu zgodnego warunkami pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wskazano, że inwestor- L.W. przeprowadził remont balkonu na piętrze w/w budynku mieszkalnego, polegającym na wymianie słupków metalowych, stanowiących element konstrukcji przedmiotowego balkonu oraz powiększył balkon na szerokości o 15 cm. Odwołanie od powyższej decyzji złożył L.W. Zdaniem strony poszerzenie balkonu spowodowane było względami bezpieczeństwa, ponieważ balustrada na skutek korozji nie miała odpowiedniego zamocowania w płycie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2003r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że stosownie do przepisu art. 28 ustawy prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Organ II instancji uznał, że przedmiotowe prace spowodowały zwiększenie powierzchni i zmianę konstrukcji w/w balkonu, zatem inwestor odstąpił od warunków ustalonych w dokumentacji technicznej, zasadnym było nałożenie obowiązku doprowadzenia balkonu do stanu zgodnego z prawem. Skargę na powyższą decyzję złożył L.W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów wg norm przepisanych . Strona skarżąca ponownie podnosi, że powiększenie balkonu o 15 cm spowodowane było względami bezpieczeństwa. Wykonanie prac remontowych miało na celu tylko względy bezpieczeństwa i estetyki obiektu. Wykonywanie prac remontowych nie miało wchodzić w kolizję z prawem budowlanym, a wręcz przeciwnie, miało na celu uniknięcie przypadkowego oberwania się balustrady. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosi o oddalenie skargi wskazując, że zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r remontem jest wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji. Zdaniem organu roboty wykonane przez skarżącego spowodowały zwiększenie i zmianę konstrukcji balkonu - nie były więc odtworzeniem stanu pierwotnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1271 z późn.zm.). Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja zapadła z oczywistym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. W stosunku do robót już wykonanych bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach (art.50 ust.1) właściwy organ może nakazać rozbiórkę obiektu lub jego części albo nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem (art.51 ust.1) Po wykonaniu nakazanych czynności doprowadzających obiekt do stanu zgodnego z prawem i spełnieniu wymogów określonych przepisami prawa budowlanego właściwy organ nadzoru budowlanego, w przypadku przebudowy obiektu budowlanego lub jego części, wydaje pozwolenie na użytkowanie . Orzeczenia organów I i II instancji oparte zostały wyłącznie na przesłance formalnoprawnej, to jest na niedopełnieniu przez inwestora wymogu uzyskania przed rozpoczęciem robót budowlanych pozwolenia na budowę bądź dokonania wymaganego zgłoszenia. Inwestorowi nie można jednak uczynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej, jeżeli w dacie wykonywania robót budowlanych legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę a realizowane roboty budowlane w sposób istotny nie odbiegały od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach prawa budowlanego. Dyspozycje przepisów art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, których ratio legis polega na wymuszeniu na inwestorze doprowadzenia budowanego obiektu do stanu zgodnego z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach prawa wymagają ustalenia czy realizowane roboty budowlane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach prawa budowlanego i wypełniają dyspozycję tych przepisów. Dopiero w przypadku niewykonania nałożonych w trybie powyższych przepisów obowiązków właściwy organ może w drodze decyzji nakazać inwestorowi zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części (art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego). Istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się do kwalifikacji robót budowlanych wykonanych przez skarżącego. Z protokołu oględzin z dnia 22.10. 2002 r. wynika, że roboty budowlane w niniejszej sprawie polegały na wymianie słupków metalowych balustrady balkonu poprzez umocowanie ich do boków płyty balkonowej ,co z kolei spowodowało poszerzenie płyty balkonowej o 15 cm . Dokonując oceny wykonanych przez L. W. robót budowlanych organ administracyjny powinien ustalić czy wykonane roboty budowlane w sposób istotny odbiegają od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, a jeśli tak czy można doprowadzić wykonane roboty do stanu zgodnego z prawem. Tymczasem uzasadnienie organu I instancji zawiera jedynie krótki opis dokonanych robót budowlanych. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny prawnej okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy w wyniku rozpatrywania odwołania, powinien dogłębnie przeanalizować przesłanki materialnoprawne i procesowe decyzji pierwszej instancji, rozpoznając sprawę ponownie niejako od nowa. Tego najwyraźniej nie uczynił w tej sprawie organ drugiej instancji, skoro nie miał żadnych uwag do merytorycznej treści decyzji, ani też nie miał wątpliwości co do trybu, w jakim wszczęto to postępowanie. Organ II instancji uznał, że przedmiotowe prace spowodowały zwiększenie powierzchni i zmianę konstrukcji w/w balkonu i nie analizował przesłanek materialnoprawnych i procesowych decyzji pierwszej instancji uznając a priori ,że inwestor odstąpił od warunków ustalonych w dokumentacji technicznej. Powyższe oznacza, iż stan sprawy nie został należycie wyjaśniony. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 kpa zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Z kolei art. 77 § 1 kpa mówi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (powołany wyżej art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały bez wyjaśnienia okoliczności istotnych dla wyniku sprawy i dlatego działając na podstawie art. 145 ust.1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) orzekł jak w sentencji wyroku.