IV SA 1493/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Sędziowie WSA Ewa Frąckiewicz Asesor WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant Kinga Płociak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2004 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...]lutego 2001 r. Nr [...] w przedmiocie sankcji ekonomicznej za wprowadzenie do obrotu towarów nieoznaczonych znakiem bezpieczeństwa 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2000r. w zakresie nałożenia sankcji ekonomicznej za okres do dnia [...]lutego 1998r. 2. w pozostałej części skargę oddala. 3. stwierdza, iż zaskarżona decyzja w zakresie w jakim została uchylona nie może być wykonana. W dniach [...] czerwca oraz [...],[...] i [...]lipca 2000r., w toku przeprowadzonej kontroli w zakładzie "[...]" własność H. S. w C. przy ul. L. inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w K., Delegatura w C. stwierdzili, że w okresie od [...] stycznia 1998r. do [...] czerwca 2000r. przedsiębiorca ten sprzedał 48.019 sztuk pustaków żużlowych ściennych o wymiarach 19 x 19 x 38 o wartości 67.028,54 zł. oraz 18.090 sztuk pustaków ściennych żużlowych o wymiarach 10 x 19 x 38 o wartości 15.296,62 zł., na które nie posiadał certyfikatu na znak bezpieczeństwa. [...] Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w K. pismem z dnia [...] lipca 2000r. poinformował H. S. – właściciela "[...]" w C. przy ul. L.- o obowiązku wpłacenia do budżetu państwa kwoty stanowiącej 100% sumy uzyskanej ze sprzedaży ww. pustaków ściennych żużlowych o łącznej wartości 82.325,16 zł. Pan H. S. zgodnie z zawartym w piśmie pouczeniem złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach, postanowieniem z dnia 18 grudnia 2000r. sygn. akt II SA/KA 1843/00 uznał ww. pismo za decyzję administracyjną i skargę odrzucił z uwagi na niewyczerpanie toku instancji. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji pierwszej instancji i wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W odwołaniu skarżący podniósł, iż sankcję za wprowadzenie do obrotu wyrobu bez certyfikatu nałożono niezgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926). Sankcję obliczono za okres 2,5 roku, a nie, jak stanowią przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, za okres nie dłuższy niż 2 lata. Strona wskazała także na złą kondycję finansową firmy oraz na fakt, iż niezłożenie wniosku o certyfikację było spowodowane niemożnością jednorazowego uiszczenia wysokich kosztów procesu certyfikacji. Organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2001r. przywrócił stronie termin do złożenia odwołania i przesłał odwołanie do organu II instancji. Główny Inspektor Inspekcji Handlowej decyzją z dnia [...] lutego 2001r. uchylił postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w K, z dnia [...] stycznia 2001r., przywrócił termin do złożenia odwołania i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2000r. W uzasadnieniu podano m.in., że Pan H. S. wprowadził do obrotu wyroby podlegające oznaczaniu znakiem bezpieczeństwa, a nie oznaczone tym znakiem, dlatego zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji jest obowiązany wpłacić do budżetu państwa kwotę stanowiącą 100% sumy uzyskanej ze sprzedaży zakwestionowanych wyrobów i taka okoliczność przez stronę nie jest kwestionowana. Nie kwestionowano również ilości i wartości wprowadzonego do obrotu towaru. Zarzuty strony dotyczące błędnego określenia okresu za jaki może zostać wymierzona sankcja zdaniem organu nie zasługują na uwzględnienie, bowiem w sprawach certyfikacji okres za jaki sankcja może zostać wymierzona określa ustawa o badaniach i certyfikacji oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 listopada 2000r. w sprawie sankcji ekonomicznych za wprowadzenie do obrotu wyrobów podlegających oznaczeniu znakiem bezpieczeństwa, a nie oznaczonych tym znakiem lub nie spełniających innych wymagań, a także za wykonanie usług nie spełniających odpowiednich wymagań. (Dz.U Nr 55, poz. 661). Zgodnie z ustawą o badaniach i certyfikacji oraz ww. rozporządzeniem okres ten nie może być dłuższy niż 3 lata. Należy zatem uznać, iż sankcja za wprowadzenie wyrobu bez certyfikatu została określona prawidłowo, tj. za okres nie przekraczający trzech lat (od [...] stycznia 1998 do [...] czerwca 2000r.). Organ podkreślił, iż nie dokonanie certyfikacji z powodu braku możliwości finansowania kosztów procesu certyfikacji nie stanowi podstawy do zwolnienia przedsiębiorcy od wynikającego z mocy prawa obowiązku wpłacenia do budżetu państwa kwoty stanowiącej 100% sumy uzyskanej ze sprzedaży zakwestionowanych wyrobów. W skardze na powyższą decyzję strona domagała się jej uchylenia i zwolnienia w całości od obowiązku uiszczenia powyższej kary. W uzasadnieniu podniosła, że wniosku o przeprowadzenie certyfikacji pustaków nie złożyła ze względów finansowych. Prowadzona przez stronę firma była firmą dwuosobową, o bardzo niskich obrotach, a koszty certyfikacji są bardzo wysokie i znacznie przewyższały jej dochody. Obecnie nie prowadzi żadnej działalności, zapłacenie więc nałożonej kary przyczyni się do "całkowitej ruiny finansowej strony i jej rodziny". W ocenie strony wysokość nałożonej kary jest nieadekwatna do stopnia popełnionego przez nią naruszenia przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie odwołując się do argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji, a odnosząc się do postawionych przez stronę okoliczności dotyczących sytuacji finansowej wyjaśnił, iż ustawa o badaniach i certyfikacji nie zawiera podstaw prawnych do zwolnienia przedsiębiorcy od sankcji ekonomicznych albo umiarkowania jej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przytoczone przez stronę skarżącą zarzuty jak i ich umotywowanie nie są uzasadnione. Uregulowanie objęte art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993r. o badaniach i certyfikacji przewiduje nałożenie sankcji ekonomicznych w następstwie wprowadzenia do obrotu wyrobów nie posiadających certyfikatu bezpieczeństwa. Przepisy powyższej ustawy nie przewidują możliwości zwolnienia przedsiębiorcy od sankcji ekonomicznej ani umiarkowania jej wysokości. Pomimo bezpodstawności zarzutów skargi Sąd działając na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznając, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa orzekł o jej uchyleniu z następujących powodów. Przepis art. 26 ust.3 ustawy o badaniach i certyfikacji w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy administracji w tej sprawie zawierał upoważnienie ustawowe do wydania aktu wykonawczego, ale także określał, iż okres za jaki sankcja ekonomiczna może być wymierzona nie może być dłuższy niż 3 lata. Minister Finansów w § 5 rozporządzenia z dnia 11 lipca 2000r. w sprawie sankcji ekonomicznych za wprowadzenie do obrotu wyrobów podlegających oznaczeniu znakiem bezpieczeństwa a nie oznaczonych tym znakiem lub nie spełniających innych wymagań, a także za wykonanie usługi nie spełniających odpowiednich wymagań wydanych na podstawie powyższego upoważnienia ustawowego, określa okres za jaki sankcja ekonomiczna może być wymierzana na nie dłuższy niż 3 lata. Tak sformułowany przepis nasuwa wątpliwości interpretacyjne, co do tego, czy jest to określenie terminu przedawnienia, czy też jedynie ograniczenia stosowania sankcji ekonomicznej przez wskazanie maksymalnego okresu za jaki sankcja może być wymierzona. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że przepis ten wprowadza swoiste przedawnienie. Inne rozumienie tego przepisu znaczyłoby bowiem, iż sankcja może być wymierzona za dowolnie wybrany okres prowadzenia działalności z naruszeniem art. 26 ust. 1 lub 2 tej ustawy, byleby łączny okres, za który wymierza się sankcję, nie przekraczał 3 lat. Takie rozumienie tego przepisu prowadziłoby do dowolności w stosowaniu sankcji i pozwalałoby na wymierzenie sankcji nawet po wielu latach od zaprzestania działalności gospodarczej. Za tym, że przepis art. 26 ust. 3 ustawy o badaniach i certyfikacji (§ 5 rozporządzenia MF z dnia 11 lipca 2000r.) określa termin przedawnienia opowiada się Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w wyroku z dnia 28 czerwca 2001r. I SA/PO 716/00 oraz w wyroku z dnia 27 października 2003r. IV SA 1255/01. Przedawnienie określone w art. 26 ust. 3 ustawy jest swoistym przedawnieniem orzekania. Sformułowanie "okres za jaki sankcja może być wymierzona, ale nie dłuższy niż 3 lata" wskazuje iż jest to unormowanie adresowane od organu orzekającego, który wymierza sankcję, a więc zarówno organ pierwszej instancji jak i organ orzekający w drugiej instancji ma obowiązek uwzględnić w dacie orzekania przez ten organ czy sankcja ekonomiczne nie jest wymierzana za okres dłuższy niż 3 lata licząc okres przez datą wydania decyzji. W niniejszej sprawie organ nie ustosunkował się do przepisu art. 26 ust. 3 ustawy o badaniach i certyfikacji, a jak wynika z zaskarżonej decyzji sankcje ekonomiczne wymierzono za okres dłuższy niż 3 lata. Reasumując powyższe Sąd uznał iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 26 ust. 3 ustawy o badaniach i certyfikacji mającym wpływ na wynik sprawy i dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ust 1 lit a i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji