IV SA 1537/03

WyrokWSA w Warszawie2004-10-27

Skład orzekający: Anna Żak, Bożena Więch-Baranowska, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa ścianki działowej o grubości 12 cm, długości 2,15 m i wysokości 2,70 m, która stanowi wewnętrzny element budynku rozdzielający dwa samodzielne lokale mieszkalne, stanowi obiekt budowlany lub jego część w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, wymagający pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Ścianka działowa, która nie stanowi elementu konstrukcyjnego budynku, ale decyduje o przestrzennym wydzieleniu dwóch samodzielnych lokali mieszkalnych, nie jest obiektem budowlanym ani jego częścią w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. W związku z tym organ nadzoru budowlanego powinien ustalić, czy wykonanie takiej ścianki wymagało zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a nie nakazać rozbiórkę na podstawie art. 48.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał R.R. rozbiórkę ścianki działowej wybudowanej pomiędzy lokalami mieszkalnymi, uznając, że została ona wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. R.R. w skardze do sądu argumentował, że dokonał jedynie odbudowy zniszczonej ścianki, a zgłoszenie budowy było dokonane wcześniej przez jego matkę. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie WSA Bożena Więch-Baranowska, As. WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi R.R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku 7/ IV SA 1537/03 U Z A S A D N I E N I E Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał R.R. rozbiórkę ścianki działowej grubości 12 cm , długości 2,15 m i wysokości 2,70 m wybudowanej pomiędzy lokalami nr [...] a lokalem nr [...] w budynku mieszkalnym przy ulicy [...] w R. na działce nr ew. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał , że przeprowadzone w dniu 11 czerwca 2002 r. oględziny wykazały , że przedmiotową ściankę inwestor pobudował w miejscu rozebranej ścianki z płyty gipsowej . Zgłoszenia tych robót R. R. dokonał w dniu 27 maja 2002 r. to jest po jej wybudowaniu . Organ uznał , iż ściankę tę skarżący wybudować mógł po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z brakiem takiego pozwolenia orzeczono nakaz rozbiórki. Odwołanie od tej decyzji złożył R. R. i podniósł , że poprzednio istniejąca ścianka gipsowa została zniszczona przez J.R. właściciela lokalu nr [...] . Zgłoszenia budowy ścianki dokonała matka inwestora jeszcze w lutym 2000 r. Wobec tego , że obecnie dokonano odbudów zniszczonej ścianki odwołujący się twierdził , że nie było potrzebne zgłoszenie . [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy . Organ odwoławczy uznał , że ustalenia organu I instancji są prawidłowe . Potwierdził stanowisko , że inwestor prowadził roboty budowlane bez pozwolenia na budowę co skutkowało orzeczeniem nakazu rozbiórki . W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego R.R. podniósł , że dokonał jedynie odbudowy ścianki działowej oddzielającej dwa lokale mieszkalne stanowiące odrębne nieruchomości w budynku , którą zniszczył właściciel lokalu nr [...] J.R. niezadowolony z podziału nieruchomości dokonanego aktem notarialnym . W związku z tym twierdził, że nie musiał dokonywać zgłoszenia bowiem było ono dokonane prze jego matkę przy wyodrębnianiu własności lokali. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skargę należało uwzględnić. Okoliczności faktyczne sprawy ustalone przez organ w toku oględzin wskazują , że przedmiotowa ścianka istniała już wcześniej i stanowiła wewnętrzny element budynku rozdzielający dwa samodzielne lokale mieszkalne nr 1 i 3. Poprzednio wykonana była z gipsu i uległa zniszczeniu (jak twierdzi skarżący wskutek celowego działania J.R.). R. R. wykonał ściankę murowaną z cegły o grubości 12 cm w miejscu istniejącej poprzednio ścianki gipsowej. W tych okolicznościach organ zastosował przepis art. 48 Prawa budowlanego i nakazał rozbiórkę ścianki. Stwierdził jednocześnie, że inwestor powinien przed rozpoczęciem prac uzyskać pozwolenie na budowę. Jednak stanowiska takiego bliżej nie uzasadnił. Tymczasem przepis art. 48 prawa budowlanego dotyczy jedynie sytuacji gdy bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia wybudowano obiekt budowlany lub jego część. Natomiast przedmiotowa ścianka działowa nie stanowi obiektu budowlanego ani tez jego części. Przeciwnie rozumienie prowadziłoby do wniosku że każdy element składowy budynku ( np. pełniący funkcję dekoracyjną filar ) stanowi jego część w rozumieniu przepisu art. 48. Taka kwalifikacja robót budowlanych powoduje aktualnie koniecznośc ustalenia przez organ czy w świetle art. 29 ust 2 pkt 1 w zw. z art. 30 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego inwestor musiał dokonać zgłoszenia ich wykonania czy też obowiązku takiego nie miał. Należy zauważyć, że ścianka ta nie stanowi elementu konstrukcyjnego budynku (i dlatego nie jest wymagane pozwolenie na budowę w przypadku jej remontu) ale jednocześnie decyduje o przestrzennym wydzieleniu w budynku dwóch samodzielnych lokali mieszkalnych będących odrębnym przedmiotem własności. Zdaniem organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie ustalenie czy jest to okoliczność objęta z punktu widzenia prawa budowlanego czy tez nie. Na marginesie należy podnieść, że nie może być uznane za skuteczne zgłoszenie na które powołuje się skarżący, dokonane w roku 2000 przez jego matkę choćby ze względu na brak potwierdzenia jego przyjęcia, ale przede wszystkim dlatego że dotyczyło konkretnych – innych robót budowlanych. W sprawie niniejszej uzasadnienie prawne podejmowanej przez organ decyzji ma ogromne znaczenie. Organy nadzoru budowlanego prowadziły bowiem klika postępowań nadzorczych na wniosek zantagonizowanych właścicieli lokali i dokonywały w podobnym stanie faktycznym odmiennych kwalifikacji prawnych działań inwestorów ( sprawy o sygn. akt 7/IV S A 1255/03 i 7/IV S A 11132/03) . Ta okoliczność powoduje , że naruszone zostały zasady określone w art. 107 § 3kpa i 8 kpa . W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano negatywny wpływ zmienności rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracyjne na utrwalenie w praktyce zasady wynikającej z art. 8 kpa tj. obowiązku prowadzenia postępowania w taki sposób aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość, że działają bezstronnie. W tej sytuacji wobec naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego jaki i postępowania administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ponadto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt II wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło