IV SA 154/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie S NSA Bożena Walentynowicz, As. WSA Grzegorz Czerwiński /spr./, Protokolant: Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2004 roku sprawy ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji odmawiającej rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę Pismem z dnia 06 października 1999 roku K. K. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. o wydanie decyzji nakazującej w trybie art.48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) rozbiórkę budynku mieszkalno położonego na działkach o nr ew. [...] i [...] przy ul. [...] i [...] w P. Decyzją z dnia [...] stycznia 2000 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. odmówił wydania decyzji nakazującej rozbiórkę wyżej wymienionego budynku. W uzasadnieniu swojej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. stwierdził, że inwestor, który prowadził roboty budowlane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja została następnie uchylona nie może być traktowany jak osoba, która prowadziła roboty budowlane bez pozwolenia na budowę. Decyzją z dnia [...] lutego 2000 roku, Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania S. K. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] stycznia 2000 roku podzielając zawarte w niej argumenty. Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2001 roku, sygn. akt II SA/Lu 360/00 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie oddalił skargę S. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2000 roku. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził pogląd, że inwestor, który prowadził roboty budowlane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja została następnie uchylona nie może być traktowany jak osoba, która prowadziła roboty budowlane bez pozwolenia na budowę. Pismem z dnia 12 października 2001 roku skierowanym do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego S. K. złożył wniosek o wznowienie na podstawie art.145§1 pkt.5 kpa postępowania zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2000 roku utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2000 roku, Nr [...]. W uzasadnieniu wniosku S. K. stwierdził, że w dacie wydawania powyższych decyzji nie znane były fakty rażącego naruszenia prawa przez inwestora tj. Spółdzielnię Mieszkaniowej "P." w P. w zakresie szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z tym planem w obszarze gdzie zlokalizowana została budowa wyznaczono dziewięciometrowe nieprzekraczalne linie zabudowy wzdłuż ulic [...] i [...]. Tymczasem budynek został przez inwestora zrealizowany w ten sposób, że wykracza poza linie zabudowy na odległość od 3 do 5 m. Nie zachowano również odległości od działki sąsiadującej z inwestycją należącej do R. K. przybliżając budynek na odległość mniejszą niż 3 m od granicy tej działki. Nadto zdaniem S. K. inwestor samowolnie zmienił sposób użytkowania obiektu poprzez przeznaczenie na cele mieszkalne kondygnacji piwnicznej. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2002 roku, Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2000 roku, Nr [...]. Decyzją z dnia [...] lutego 2002 roku, Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art.151§1 pkt.1kpa odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] lutego 2002 roku. W uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że wskazane przez S. K. dowody pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż budynek zrealizowany został na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego. Nie mogą więc mieć znaczenia argumenty dotyczące przekroczenia linii zabudowy. Sprawa odległości budynku od granicy działki była znana organom administracji w dniu wydania decyzji i nie jest nową okolicznością. Z kolei zarzut zmiany sposobu użytkowania kondygnacji piwnicznej nie może być przedmiotem tego konkretnego postępowania. Od powyższej decyzji odwołanie złożył S. K. podnosząc, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podjął zaskarżona decyzję nie dokonując rzetelnej oceny faktów. Zdaniem skarżącego organ powołał się tylko na niektóre ustalenia zawarte w Uchwale Rady Miasta P. Nr [...], jak również dopuścił wariantową zabudowę w sytuacji unieważnienia przez Naczelny Sąd Administracyjny decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nadto nie została uwzględniona zmiana sposobu użytkowania kondygnacji piwnicznej. Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2002 roku. W uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że nie zaistniały żadne nowe przesłanki uzasadniające uchylenie ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2000 roku, Nr [...]. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył S. K. podnosząc zarzut, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie odniósł się do podstawowego dowodu w sprawie jakim jest operat z inwentaryzacji geodezyjnej budowy przy ul. [...] i nie wiadomo czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznaje ten operat za dowód w sprawie. Nie jest również znana ocena Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odnośnie naruszenia przez inwestora ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem skarżącego naruszone zostały przy rozpoznawaniu jego odwołania art.75§1 kpa, art.76§1kpa, art.77§1 kpa i art.80 kpa. W odpowiedzi na skrgę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego inwestor, który zrealizował budowę na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę następnie uchyloną nie może być traktowany jak osoba popełniająca samowolę budowlaną. W wyroku z dnia 31 października 2000 roku, sygn. akt IV SA 1814/98 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że Prace budowlane wykonane na podstawie ostatecznej decyzji, która z jakichkolwiek przyczyn później okazała się wadliwa, nie mogą być uznane za samowolę budowlaną". Również w wyroku z dnia 07 czerwca 2001 roku, sygn. akt IV SA 952/99 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "inwestorowi nie można uczynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, jeżeli w dacie rozpoczęcia robót budowlanych legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę". Inwestor Spółdzielnia Mieszkaniowa "P." w P. zrealizowała inwestycję w oparciu o dwie ostateczne decyzje o pozwoleniu na budowę. Nie został również złożony sprzeciw od zgłoszenia użytkowania zrealizowanego obiektu. Nie ma więc podstaw do stwierdzenia, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "P." w P. zrealizowała inwestycję w warunkach samowoli budowlanej mimo, że zrealizowana została ona na podstawie uchylonych pozwoleń na budowę i będącego integralną częścią tych pozwoleń projektu na budowę. Nawet jeśli projekt budowlany skonstruowany został w sposób naruszający przepisy prawne to inwestycja zrealizowana na jego podstawie nie może być przedmiotem decyzji nakazującej rozbiórkę. Podzielić należy pogląd Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyrażony w zaskarżonej decyzji, że przedstawione przez skarżącego argumenty nie mogą być podstawą wydania decyzji nakazującej rozbiórkę zrealizowanej przez Spółdzielnię Mieszkaniową "P." w P. inwestycji. Okoliczność, iż inwestycja zrealizowana została w odległości mniejszej niż 3 metry od granicy działki innego z uczestników procesu budowlanego, nie jest nową okolicznością, gdyż była znana już wcześniej organom nadzoru budowlanego, czemu organy te dały wyraz w treści uzasadnieniu wydanych decyzji. Nadto stwierdzić należy, że przybliżenie inwestycji do granicy działki niebędącej własnością skarżącego nie narusza jego uzasadnionych interesów. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż inwestor samowolnie zmienił sposób użytkowania obiektu poprzez przeznaczenie na cele mieszkalne kondygnacji piwnicznej również nie może być podstawą wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Ocena czy inwestor samowolnie zmienił sposób użytkowania części pomieszczeń znajdujących się w zrealizowanej inwestycji wymaga wszczęcia odrębnego postępowania. Okoliczność, iż inwestor zmienia sposób użytkowania pomieszczeń nie może być powodem wydania nakazu rozbiórki budynku w trybie art.48 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz. 414 ze zm.). Nakaz rozbiórki w tym trybie nie jest konsekwencją samowolnej zmiany przeznaczenia budynku lub jego części. W takim przypadku wszczynane jest postępowanie w oparciu o przepis art.51 w zw. z art.71 ust.3 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). celem takiego postępowania jest doprowadzenie do przywrócenia pierwotnej funkcji budynku lub jego części. W oparciu o ten przepis organ administracji publicznej również może nakazać dokonanie rozbiórki, jeżeli w celu zmiany przeznaczenia budynku wykonane zostały jakieś prace budowlane, ale wymaga to jak już wcześniej wskazano wszczęcia odrębnego postępowania. Podzielić należy również pogląd Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że nie może być podstawą wznowienia przedstawienie przez skarżącego dowodu, jakim jest operat z inwentaryzacji geodezyjnej budowy przy ul. [...] w P. Informacje wynikające z tego dokumentu mogą być podstawą do zakwestionowania zgodności z prawem projektu budowlanego. Okoliczność ta mogła mieć znaczenie dla oceny zgodności z prawem pozwolenia na budowę, którego integralną częścią jest projekt. Nie może natomiast mieć ona znaczenia dla wydania decyzji nakazującej rozbiórkę samowoli budowlanej. Nadto przedstawiony przez skarżącego dowód w postaci operatu inwentaryzacji geodezyjnej nie spełnia wymogów określonych w art.145§1 pkt.5 kpa. Nie może on być uznany za nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji z dnia [...] października 1999 roku przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. jak również w dniu wydania decyzji z dnia [...] lutego 2000 roku przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i nieznany tym organom. Dowód ten powstał po zapadnięciu tych decyzji. Jak wynika z faktury wystawionej za jego wykonanie tego operatu jego sporządzenie skarżący zlecił w dniu 31 sierpnia 2001 roku. Powstał on więc również po wydaniu w dniu 19 czerwca 2001 roku wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.