IV SA 1540/03

WyrokWSA w Warszawie2004-10-25

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Anna Żak, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może wydać nakaz rozbiórki samowoli budowlanej, jeśli od zakończenia budowy upłynęło 5 lat, a jej istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych (art. 7 i 77 kpa). Organ nie ustalił precyzyjnie daty zakończenia budowy samowoli budowlanej, co jest kluczowe dla zastosowania art. 49 Prawa budowlanego, który wyłącza możliwość nakazania rozbiórki po upływie 5 lat od zakończenia budowy, jeśli jej istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd podkreślił, że przy ocenie przesłanek do nakazania rozbiórki brane są pod uwagę wyłącznie kryteria zgodności z prawem, a nie względy społeczne.
Stan faktyczny
W sprawie przedmiotem sporu była decyzja nakazująca rozbiórkę ganku i zabudowy schodów zewnętrznych, które zostały dobudowane do budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Strony skarżące podnosiły, że od zakończenia budowy upłynęło ponad 5 lat, co zgodnie z art. 49 Prawa budowlanego wyłącza możliwość wydania nakazu rozbiórki. Podkreślały również, że budowa miała na celu zabezpieczenie potrzeb ich niepełnosprawnego syna. Organy nadzoru budowlanego uznały, że budowa została zrealizowana w 1996 roku i nie uwzględniły argumentu o upływie terminu.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie NSA Anna Żak, As. WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 19 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi B.D., R.D. i A.D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora nadzoru budowlanego z dnia [...] maja 2001r. nr [...] II. stwierdza, że zaskarżoną decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku Decyzją z dnia [...] maja 2001 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art.48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) nakazał B. i J. D. rozbiórkę dobudowanego do budynku mieszkalnego ganku o wymiarach 2,05 m x 2,00 m wraz z zabudową schodów zewnętrznych o wymiarach 3,45 m x 1,65 m zbudowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w [...] oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce. W uzasadnieniu swojej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził, że podczas wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 19 stycznia 2001 roku ustalono, że na działce należącej do B. i J.D. położonej przy ul. [...] w [...] dokonano dobudowy do budynku mieszkalnego ganku o wymiarach 2,05 m x 2,00 m oraz zabudowy schodów zewnętrznych o wymiarach 3,45 mx 1,65 m bez wymaganego pozwolenia na budowę. Dobudowa ganku i zabudowa schodów zrealizowana została w 1996 roku. W tej sytuacji zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zachodzą przesłanki do wydania nakazu przymusowej rozbiórki tych obiektów. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli B. i J.D. podnosząc zarzut, że dobudowy dokonali by zabezpieczyć synowi, który jest niepełnosprawny oraz jego czteroosobowej rodzinie godne warunki do życia. Nie byli świadomi tego, że na budowę tego typu obiektów wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. We wrześniu 1996 roku wiatr wyrwał ich synowi drzwi, gdy wychodził z mieszkania. Syn przewrócił się i doznał dotkliwych obrażeń. W tej sytuacji postanowili pilnie wbudować wiatrołap na istniejącym podejściu i schodach. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 roku, Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w części nakazującej uporządkowanie terenu po rozbiórce zaś w pozostałej części utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo ustalił, że zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki. W takim wypadku nie są brane pod uwagę żadne inne względy poza zgodnością budowy z przepisami prawa. Natomiast z uwagi na fakt, iż art.48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) nie pozwala na nałożenie obowiązku uporządkowania terenu konieczne było uchylenie decyzji w części nakładającej na B. i J. D. ten obowiązek. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli B. i J.D. podnosząc zarzut, że zachodziły przesłanki z art.49 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) uniemożliwiające wydanie decyzji o nakazie rozbiórki. Dobudowa ganku oraz wiatrołapu na podejściu i schodach wykonane zostały bowiem w marcu 1996 roku. Nadto podnieśli, że istnienie ganku ze schodami jest zgodne z zasadami współżycia społecznego, gdyż zabezpiecza ich niepełnosprawnego syna przed niebezpiecznymi następstwami warunków pogodowych. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art.7 kpa i art.77 kpa. Nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla sprawy okoliczności niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy i wydania prawidłowej decyzji. Zarówno w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak i w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący podnosili zarzut niemożności wydania nakazu rozbiórki w związku z upływem okresu 5 lat od daty zrealizowania samowoli budowlanej o czym mowa jest w art.49 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). Zgodnie z treścią art.49 ust.l wyżej wymienionej ustawy - w brzmieniu na datę wydania zaskarżonej decyzji - "nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego". Z akt sprawy wynika, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił jedynie, że obiekty budowlane w postaci ganku oraz zabudowy schodów zewnętrznych zrealizowane zostały w 1996 roku. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana została [...] maja 2001 roku. Gdyby budowa wyżej wymienionych obiektów nastąpiła przed dniem [...] maja 2001 roku to upłynąłby już okres 5 lat, o którym mowa w art.49 ust.l ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) i nie istniałaby możliwość wydania decyzji nakazującej ich rozbiórkę. Poprzestanie na ustaleniu, iż budowa obiektów, których dotyczy nakaz rozbiórki miała miejsce w 1996 roku uznać należy zdaniem Sądu za niewystarczające. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego winien dokładnie ustalić datę zakończenia budowy obiektów budowlanych w postaci ganku oraz zabudowy schodów zewnętrznych przy użyciu takich środków dowodowych jak przesłuchanie świadków, a gdy okaże się to niewystarczające także poprzez przesłuchanie stron postępowania w trybie określonym w kpa. Podzielić natomiast należy stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż przy ustalaniu czy istnieją przesłanki do wydania nakazu rozbiórki, nie mogą być brane pod uwagę żadne inne okoliczności poza zgodnością inwestycji z prawem. Powoływanie się przez skarżących na zgodność zrealizowanej inwestycji z zasadami współżycia społecznego nie może stanowić kryterium oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów na podstawie art. 145 §1 pkt.l lit.c i art.152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło