IV SA 1544/03
WyrokWSA w Warszawie2004-03-26
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Krystyna Borkowska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, oparte na naruszeniu art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego (istnienie obiektu, co do którego orzeczono nakaz rozbiórki), jest zasadne, jeśli decyzja nakazująca rozbiórkę została następnie uchylona przez Naczelny Sąd Administracyjny?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzającą nieważność pozwolenia na budowę oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Uzasadniono to tym, że decyzja nakazująca rozbiórkę ogrodzenia, która stanowiła podstawę do stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, została następnie uchylona przez Naczelny Sąd Administracyjny. W związku z tym, że wyszły na jaw istotne nowe okoliczności faktyczne, które mogły stanowić podstawę do wznowienia postępowania, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. L. i D. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] kwietnia 2003 r. stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...].06.2002 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego. GINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na naruszenie art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego, ponieważ na działce znajdowało się ogrodzenie, co do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Skarżący podnieśli, że ogrodzenie było prowizoryczne, a nowe zostało uwzględnione w projekcie.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędziowie NSA (del.) Krystyna Borkowska (spr.), As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. L., D. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. na rzecz skarżących S. L. i D. S. po 10 zł (dziesięć złotych) na rzecz każdej z nich tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...].04.2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania S. L. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].01.2003 r., stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...].06.2002 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej D. S. i S. L. pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego z garażem i przyłączami – utrzymał zaskarżona decyzje w mocy.
W uzasadnieniu swego stanowiska organ odwoławczy podał, co następuje;
Stosownie do brzmienia art. 35 ust. 5 – Prawa budowlanego właściwy organ wydaje decyzję odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki, znajduje się obiekt budowlany w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki.
W niniejszej sprawie decyzją z dnia [...].05.2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę samowolnie wykonanego ogrodzenia z płyt betonowych, na działce położonej przy ul. [...]. Do dnia wydania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego na działce przy ul. [...] – ogrodzenie, w stosunku do którego orzeczono rozbiórkę, nie zostało zlikwidowane.
W tej sytuacji należało uznać, iż Prezydent Miasta L., wydając kontrolowaną decyzję naruszył cytowany wyżej przepis i to w rażący sposób.
Na powyższą decyzję ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpiły S. L. i D. S. Domagając się jej uchylenia podniosły, że ogrodzenie, którego rozbiórkę nakazano było prowizoryczne i miało służyć zabezpieczeniu terenu w czasie budowy domu. Nowe ogrodzenie zostało uwzględnione w projekcie zatwierdzonym kontrolowaną decyzją.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.)– podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Zaskarżona decyzja dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji pozwalającej na budowę domu jednorodzinnego. Stwierdzając nieważność tej decyzji organy nadzoru, jako podstawę prawną wskazały art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Podstawowym więc dla niniejszej sprawy zagadnieniem jest, czy kontrolowana w trybie nadzoru decyzja wydana została z naruszeniem prawa i czy naruszenie to ma rażący charakter. Przypomnieć bowiem należy, że nie każde ale tylko kwalifikowane tj. rażące naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności wadliwej decyzji.
1. przyjmując, iż w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, organy nadzoru wskazały, iż kontrolowana decyzja pozwalająca na budowę domu, wydana została z naruszeniem art. 35 ust. 5 – Prawa budowlanego. Stosownie do jego brzmienia organ administracji odmawia udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki.
Istotnie, decyzją z dnia [...].05.2002 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał na zasadzie art. 48 – Prawa budowlanego rozbiórkę samowolnie, jego zdaniem, wykonanego ogrodzenia z płyt betonowych.
Zauważyć w tym miejscu należy, że wyrokiem z dnia 15.10.2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w L. uchylił ostateczna decyzję organów nadzoru budowlanego, orzekającą rozbiórkę w/w ogrodzenia. W ocenie Sądu decyzja ta wydana została bez wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla zastosowania sankcji przewidzianej w art. 48 – Prawa budowlanego.
Przytoczony wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego ma rozstrzygające znaczenie dla wyniku niniejszej sprawy. Zauważyć bowiem należy, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji stwierdzającej nieważność, istniała nieznana wówczas organowi nadzoru okoliczność, iż decyzja orzekająca rozbiórkę była niezgodna z przepisami prawa. Skoro więc w związku z wydaniem wymienionego wyżej wyroku Sądu, wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, stanowiące podstawę do wznowienia niniejszego postępowania, zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b – ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
2. Już tylko ubocznie należy zauważyć, że stwierdzając nieważność kontrolowanej decyzji, organy nadzoru zobowiązane były nie tylko do wskazania przepisu prawa, który został naruszony ale również wykazania, że naruszenie to miało charakter rażący.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera w tym zakresie żadnych ustaleń i pozbawione jest jakiejkolwiek argumentacji.
Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał, że ani oczywistość naruszenia przepisu, ani jego charakter nie są wystarczające do uznania, że miało miejsce rażące naruszenie prawa. Obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być traktowane społeczno gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją (por. Chruściki, P. Tarno – Postępowanie administracyjne – Zielona Góra, 1999 r., s. 156).
Ponadto o rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie – przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy – ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20.06.1995 r., sygn. akt III A.R.N 22/95).
Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na zas. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło