IV SA 1560/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie NSA Anna Żak, As. WSA Grzegorz Czerwiński,, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 19 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K.B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 roku, nr [...] II. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku Decyzją z dnia [...] grudnia 2000 roku, Nr [...], Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Z. Sp. z o.o. przy ul. [...] w B. pozwolenia na budowę polegającą na zabezpieczeniu stropu piwnicznego w bramie przejazdowej budynku mieszkalnego przy . w B. Pismem z dnia 02 czerwca 2001 roku K.B. i M.Ś. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2000 roku. W uzasadnieniu swojego wniosku podnieśli zarzut, że decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa, gdyż podstawą jej wydania była ekspertyza techniczna, a nie projekt budowlany, o którym mowa w art. 33 i art. 34 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). Nadto planowanej inwestycji nie uzgodniono z Miejskim Konserwatorem Zabytków mimo tego, że budynek położny jest w ścisłej strefie ochrony konserwatorskiej. Brak jest też uzgodnień przeciwpożarowych, a przejazd przez bramę odbywać się będzie nad piwnicami w których składowany jest opał. Decyzją z dnia [...] czerwca 2001 roku, Nr [...]. Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2000 roku. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że w dacie wydawania tej decyzji wnioskodawcy nie byli stroną w sprawie, gdyż decyzja wydana została przed nabyciem przez nich na własność mieszkań w budynku przy [...] w B. Nie mogą więc być w tej sytuacji uznani za stronę postępowania. Decyzją z dnia [...] października 2001 roku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2001 roku i przekazał sprawę Wojewodzie [...] do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że wnioskodawcom przysługuje status strony, gdyż stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji lecz także każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności. W tej sytuacji zdaniem Głównego Inspektor Nadzoru Budowlanego brak było podstaw do odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 roku, Nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2000 roku. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, by decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 roku była dotknięta wadą prawną skutkującą stwierdzeniem jej nieważności. Zdaniem Wojewody [...] będąca podstawą wydania decyzji o pozwoleniu na budowę ekspertyza techniczna dotycząca zabezpieczenia stropu piwnicznego w bramie przejazdowej budynku mieszkalnego przy [...] spełniała wszelkie wymogi stawiane projektowi budowlanemu. Zarzuty dotyczące braku uzgodnienia inwestycji z Miejskim Konserwatorem Zabytków oraz nie uzgodnienia inwestycji pod względem ochrony przeciwpożarowej mogą, niezależnie od tego czy zarzuty te są słuszne czy nie, stanowić jedynie podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 145§1 pkt.6 kpa. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego uzasadniających wznowienie postępowania nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła K.B. podnosząc zarzut, że w świetle rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 03 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 140, poz. 906) ekspertyza techniczna nie spełnia warunków uznania jej za projekt budowlany. Nadto podniosła, że pozwolenie na budowę wydane zostało bez uzgodnienia z Miejskim Konserwatorem Zabytków oraz nie została sporządzona opinia pod względem ochrony przeciwpożarowej. Podniosła również zarzut, że postępowanie toczyło się bez udziału strony do tego uprawnionej tj. B. P. będącej współwłaścicielką sąsiedniej nieruchomości. Decyzją z dnia [...] marca 2003 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] podzielając zawarte w niej stanowisko. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła K.B. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 roku. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie z powodu zarzutów w niej wymienionych. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art.7 kpa i art.77§l kpa. Zgodnie z treścią art,157§2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony. Stroną postępowania w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art.28 kpa). Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to znaczy, ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania (art. 28 kpa). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 1999 roku, sygn. akt IV SA 1258/98 - niepublikowany). Za słuszne uznać należy stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego że status strony, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przysługuje nie tylko osobie, która była stroną postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz także osobie której interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć, skutki stwierdzenia jej nieważności. Należy jednak zwrócić uwagę na zagadnienie, które umknęło uwadze tak Wojewody Śląskiego jak i Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Pozwolenie na budowę polegającą na zabezpieczeniu stropu piwnicznego w bramie przejazdowej budynku mieszkalnego przy [...] w B. wydane zostało na rzecz Z. Sp. z o.o., która administruje budynkiem mieszkalnym znajdującym się przy [...] w B. W budynku tym działa Wspólnota Mieszkaniowa i jak wynika z informacji zawartych w aktach sprawy jest to Wspólnota, w której wyodrębnionych zostało więcej niż siedem lokali. K.B. jest członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej budynku mieszkalnego przy [...] w B. Wspólnota Mieszkaniowa jak wynika z art.6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali (Dz. U. Nr 85 poz.388 ze zm.) może nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną, a zatem jest tzw. ułomną osobą prawną. Z kolei z treści art. 21 ust.l tejże ustawy wynika, że to Zarząd kieruje sprawami Wspólnoty Mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między Wspólnotą, a poszczególnymi właścicielami lokali. K.B. jako członek Wspólnoty Mieszkaniowej może więc w postępowaniu administracyjnym dotyczącym budynku Wspólnoty działać tylko za pośrednictwem Zarządu Wspólnoty. Jedynie w wyjątkowych wypadkach, gdy członek Wspólnoty Mieszkaniowej wykaże swój indywidualny, własny interes prawny istnieje podstawa, by mógł on wystąpić jako strona w postępowaniu administracyjnym. W aktach sprawy brak materiału dowodowego, który pozwoliłby ustalić czy K.B. posiada taki własny indywidualny interes prawny, co pozwoliłoby uznać ją za stronę postępowania. Dopiero wykazanie się przez nią takim własnym indywidualnym interesem prawnym uprawniałoby organy administracji publicznej do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Jeśli natomiast K.B. takiego interesu prawnego nie posiada to brak jest podstaw do wszczynania na jej wniosek postępowania nieważnościo wego. W ocenie Sądu na obecnym etapie postępowania przed wyjaśnieniem tej podstawowej kwestii przedwczesnym jest merytoryczne rozpoznawanie podniesionych przez skarżącą zarzutów dotyczących decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 roku. Z powyższych względów na podstawie art. 145 §1 pkt.l lit.c i art.152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku, Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.