IV SA 1561/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, As. WSA Mariola Kowalska (spr.), Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2004 r. sprawy ze skargi P.M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2003r. stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2002r. nr [...], umarzającej postępowanie w przedmiocie nakazu zasypania wykonanego stawu rybnego o wymiarach 70x30m na działce o nr [...] położonej na gruntach wsi M. nr [...] gm. [...]. Organ ustalił, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał w dniu [...] marca 2001 r. decyzję nakazującą P. M. zasypanie wykonanego stawu rybnego o wymiarach 70x30m oraz doprowadzenie terenu działki do stanu poprzedniego. W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jednoznacznie określił, iż staw rybny został wykonany w sierpniu 2000r. poprzez wydobycie urobku ziemnego i jego wywóz poza teren działki. Powyższe potwierdził P. M. w protokole oględzin z dnia 20 lutego 2001 r. Teren działki położony jest w obrębie strefy ochronnej Parku Krajobrazowego [...]. P.M. nie uzyskał stosowanego pozwolenia w tym zakresie, jak też nie dokonał zgłoszenia zamiaru wykonywania stawu rybnego. W dniu 27 września 2002r. właścicielka sąsiedniej nieruchomości T.M. wniosła o wznowienie sprawy zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] marca 2001 r. Po wznowieniu postępowania, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] uchylił własną decyzję ostateczną z dnia [...] marca 2001 r. i jednocześnie decyzją z dnia [...] grudnia 2002r., na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie dot. wykonanego stawu rybnego o wymiarach 70x30m usytuowanego na działce o nr geodez. [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po analizie akt sprawy stwierdził rażące naruszenie przepisów k.p.a. oraz prawa materialnego - Prawa budowlanego w zakresie ustalenia stron postępowania. Stroną postępowania w sprawie wznowienia może być w ocenie organu jedynie ta osoba - właściciel działki sąsiedniej jeżeli wykaże on naruszenie swojego prawnie chronionego interesu. Z akt organu I instancji nie wynika, aby interes ten został naruszony, tj., że inwestycja wywiera wpływ na działkę wnioskodawczyni. Ponadto dowody na podstawie, których organ ustalił stan faktyczny zostały uzyskane niezgodnie z trybem określonym w przepisach k.p.a. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła T.M. oraz P.M. W odwołaniu odwołujący się wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. P.M. podniósł, iż poprzednio wydana decyzja nakazująca mu zasypanie stawu została podjęta wskutek błędnych wyjaśnień odwołującego się spowodowanych napadem rabunkowym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r. Nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ ten po analizie akt sprawy uznał zarzuty podniesione w odwołaniu za chybione. Skargę na powyższą decyzję wywiódł P.M. Podniósł, iż T.M. jest stroną postępowania, ponieważ jest jedyną spadkobierczynią działki o nr [...] sąsiadującej z działką na której jest staw Ponadto został wprowadzony w błąd przez urzędników, którzy źle zrozumieli jego wyjaśnienia dotyczące rekultywacji stawu. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie. Podniósł, iż w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu, że T. M. jest stroną niniejszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji określonej w art. 16 Kpa, stąd też ustalenie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 §1 pkt1-7kpa. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został naruszony. Rozpoznając sprawę w omawianym trybie organ orzekający bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem, a ocenie podlega sama decyzja i jej skutki prawne. Stwierdzając nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2002r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien był wskazać jakie przepisy prawa jego zdaniem zostały naruszone przy wydawaniu powyższej decyzji i wykazać rażący charakter tego naruszenia. Wskazywana przez organ stopnia wojewódzkiego sama możliwość naruszenia przepisu art. 28 k.p.a., nie może stanowić podstawy do orzekania w tym zakresie. Przed stwierdzeniem nieważności organ powinien był przeprowadzić postępowanie dowodowe, z którego jednoznacznie wynikałoby, iż T. M. nie służy przymiot strony. Z akt sprawy wynika natomiast, iż może być ona stroną jako właścicielka sąsiedniej nieruchomości, na co wskazują zarówno wyjaśnienia samej skarżącej, jak również M. T. Orzekanie w tym zakresie przed wyjaśnieniem sprawy narusza art. 7 i 77 k.p.a. nakazujący organom zebranie całego materiału w sprawie i wszechstronne jej wyjaśnienie . Nie znajduje również uzasadnienia zarzut niezastosowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego art. 86 k.p.a. [...] wysłuchania stron postępowania o spornych interesach w przypadku niewyjaśnienia sprawy na podstawie zgromadzonych przez organ dowodów. Stosowane tego przepisu uzależnione jest od oceny organu prowadzącego postępowanie Stwierdzając nieważność decyzji na tej podstawie organ musiałby wykazać, iż nastąpiło rażące naruszenie granic uznania administracyjnego. Takiej analizy organ wyższego stopnia jednak nie przeprowadził. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działający w sprawie jako organ II instancji i zobowiązany tym samym do ponownej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy, z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. nie zbadał sprawy. W uzasadnieniu decyzji brak jest oceny decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2002r. pod kątem jej wad, które skutkowałyby stwierdzeniem jej nieważności. Organ odwoławczy nie odniósł się do ustaleń organu I instancji w zakresie naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących sposobu przeprowadzenia postępowania dowodowego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] oraz wpływie tego naruszenia na rozstrzygnięcie sprawy. Z orzeczeń NSA wynika natomiast, iż art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie wyklucza przypisania decyzji wady nieważności w przypadku ujawnienia rażącego naruszenia przepisów proceduralnych, jeżeli to naruszenie pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy, [wyrok NSA z dnia 4 września 2002r. sygn.akt IV SA 2326/03, nie publik.]. Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji winien rozważyć, czy stwierdzone przez niego w trakcie postępowania naruszenia przepisów k.p.a. dotyczące postępowania dowodowego, w szczególności dotyczące dowodów z zeznań świadków, charakteru prawnego i mocy dowodowej protokołu sporządzonego przez organ administracji, formy i treści dokumentowania zeznań świadków i stron, naruszają prawo w takim zakresie, iż mogłoby to mieć wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2002r. Z ww. przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) orzekł jak w sentencji.