IV SA 1574/03

lSygn. akt IV SA 1574/03 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędziowie WSA Wojciech Mazur asesor WSA Wanda Zielińska-Baran/spr./ Protokolant Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2004 r. sprawy ze skargi P. F. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu uchyla zaskarżone postanowienie orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku zasadza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego P. F. kwotę 450 zł /czterysta pięćdziesiąt/ tytułem zwrotu kosztów postępowania Minister Środowiska postanowieniem z dnia [...] marca 2003r., po rozpatrzeniu zażalenia P. F. oraz Wodociągów B. Sp. z o. o. w B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2002 r., umarzając jednocześnie postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia podano, że organ pierwszej instancji wznowił postępowanie po otrzymaniu od Prezydenta Miasta B. powiadomienia o wznowieniu postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a następnie na skutek przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa uchylił własne postanowienie z dnia [...] czerwca 2000r.w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji polegającej na modernizacji części biologicznej miejskiej oczyszczalni ścieków w B.. Przepis art. 147 kpa jednoznacznie stanowi, iż wznowienie postępowania z przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa następuje na żądanie strony, a to oznacza, że organ nie ma może z tej przyczyny wznowić postępowania z urzędu. Z uwagi na to, iż akta spraw>' nie zawierały wniosku P. F. o wznowienie postępowania w sprawie uzgodnienia omawianej inwestycji, to należało postępowanie umorzyć ze względu na wady przedmiotowego postanowienia mieszczące się w podstawach do stwierdzenia nieważności, bowiem zostało wydane wbrew obowiązującym przepisom. W odniesieniu do zarzutu Wodociągów B. Sp. z o.o. że P. F. nie ma przymiotu strony w tym postępowaniu, organ drugiej instancji podniósł, że w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stronami postępowania są właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiednich działek, a to oznacza ,że P. F. jako właściciel sąsiedniej działki jest stroną omawianego postępowania. W skardze na to postanowienie P. F. podniósł zarzut naruszenia norm postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 145, art. 147 oraz art.7, art. 9 art. 10, art. 12, art. 13, art.35, art. 36 kpa, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz nakazanie wydania orzeczenia w terminach zgodnych z kpa. W skardze podniesiono, że rozpoznanie zażalenia trwało ponad rok, a organ nie informował go przedłużeniu terminu załatwienia sprawy oraz przyczynach zwłoki. Skarżący podniósł, że nie zgadza się ze stanowiskiem, że postępowanie przed Wojewodą [...] w sprawie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest autonomicznym, odrębnym i samodzielnym postępowaniem, na które nie ma wpływu stan faktyczny i prawny sprawy o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu , toczącej się przed Prezydentem Miasta B.. Postępowanie uzgodnieniowe jest postępowaniem wpadkowym w postępowaniu prowadzonym o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Wobec tego wniosek skarżącego z dnia 8 października 200 lr. złożony Prezydentowi B. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2000r. będzie także dotyczył kwestii wpadkowych przewidzianych prawem w tymże postępowaniu. W skardze zostało podniesione, że twierdzenia Ministra Środowiska o braku wniosku skarżącego w przedmiocie wznowienia postępowania są nieuprawnione. Skarżący występował pismami z dnia 19 i 28 listopada 200lr. do Wojewody [...], w których podnosił,że nie został zapewniony mu udział w postępowaniach administracyjnych dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, Wojewoda wnioski te przekazał według właściwości do Prezydenta [...]. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Legalność aktu administracyjnego wymaga jego zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Wydanie aktu administracyjnego z naruszeniem wymogów procesowych powoduje różne skutki w zależności od rodzaju naruszeń. O ile chodzi o uchybienie przez organ orzekający zasadzie określonej w art. 10 § 1 kpa skutki są tu jednoznaczne. Przeprowadzenie postępowania w sprawie bez niezawinionego przez stronę udziału w postępowaniu daje bezwarunkową podstawę do wznowienia postępowania z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Wznowienie postępowania na tej podstawie następuje bowiem niezależnie od tego , czy to kwalifikowane naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść aktu administracyjnego, czy też takiego wpływu nie można stwierdzić. Stosownie do treści art. 10 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowaniu. Oznacza to, że obowiązek ten spoczywa nie tylko na organie prowadzącym postępowanie główne, ale także na organie współdziałającym w tzw. postępowaniu wpadkowym. Pozbawienie strony przez organ administracji publicznej możliwości realizacji zasady czynnego udziału w postępowaniu traktowane jest jako działanie bezprawne, sprzeczne z zasadą praworządności, określoną w art. 6 kpa. Wypada zauważyć, że zgodnie z art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz.139) wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadkach określonych w tym przepisie wymaga obligatoryjnego współdziałania dwóch różnych organów, organu głównego wydającego tę decyzję z organem współdziałającym, którego zadaniem jest zaopiniować w trybie art. 106 § 5 kpa warunki zabudowy i zagospodarowania terenu ustalonych w projekcie tej decyzji. Organ decydujący o ostatecznym kształcie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, po wszczęciu postępowania występuje do organu współdziałającego o zajęcie stanowiska w sprawie. Wystąpienie to inicjuje wszczęcie postępowania wpadkowego przed organem współdziałającym. Postępowanie to nie ma samodzielnego bytu prawnego w tym znaczeniu, że jest ściśle związane z postępowaniem wszczętym przez organ prowadzący postępowanie główne. Postępowanie wpadkowe jest jednak postępowaniem autonomicznym w stosunku do postępowania głównego w tym znaczeniu, że organ współdziałający prowadząc to postępowanie obowiązany jest do przestrzegania przepisów prawa procesowego, w tym stosownie do treści art. 10 kpa -zapewnić stronie czynny udział w tym postępowaniu. W razie uchybienia temu obowiązkowi, na wniosek strony, która nie brała udziału w tym postępowaniu obowiązany jest wznowić postępowanie w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W świetle powyższego należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem organu współdziałającego może nastąpić dopiero po złożeniu wniosku przez stronę do tegoż organu o wznowienie postępowania uzgodnieniowego z przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Z akt rozpatrywanej sprawy niewątpliwie wynika, że skarżący w piśmie z dnia 19 listopada 2001 roku skierowanym do Wojewody [...] wskazywał na okoliczność nie zapewnienia mu udziału w postępowaniu uzgadniającym projekt decyzji Prezydenta Miasta [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji polegającej na modernizacji miejskiej oczyszczalni ścieków, pod względem ochrony środowiska, wnosząc przy tym o zajęcie się tą sprawą. Jednocześnie poinformował o wznowieniu postępowania przez Prezydenta Miasta [...] zakończonego decyzją ustalającą warunki zajaudowy i zagospodarowania terenu. W ocenie Sądu, poczynione ustalenia faktyczne wskazują na zasadność zarzutów skargi o nietrafności stanowiska organu odwoławczego co przyjęcia, że skarżący nie występował do organu z wnioskiem o wznowienie postępowania z przesłanki określonej w art.145 § 1 pkt 4 kpa, zakończonego ostatecznym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2002 r. Reasumując ocenić należy, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów procesowych i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. Stosownie do art. 152 cyt. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.