IV SA 1578/03

WyrokWSA w Warszawie2004-11-26

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ogrodzenie, które wymaga zgłoszenia zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, ale nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, może być przedmiotem nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego jest możliwy tylko w przypadku obiektów budowlanych wzniesionych bez pozwolenia na budowę, bez wymaganego zgłoszenia lub mimo sprzeciwu organu. Ogrodzenie, które wymaga jedynie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę, i nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu ustawy, nie może być przedmiotem obligatoryjnej rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Zastosowanie tego przepisu wymaga kumulatywnego spełnienia wszystkich jego przesłanek i nie dopuszcza rozszerzającej interpretacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. Skarżący podnosili, że ogrodzenie nie jest obiektem budowlanym, a jedynie urządzeniem budowlanym. Organy nadzoru budowlanego utrzymały w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę, uznając, że ogrodzenie zostało wybudowane samowolnie i wypełnia dyspozycję art. 48 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2004 r. sprawy ze skargi B. i S. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2000r. nakazał, na podstawie art.48 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89 poz.414 z późn. zm.) rozbiórkę wybudowanego samowolnie trwałego ogrodzenia na działce nr [...] od strony ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu wskazano, że inwestor dokonując budowy ogrodzenia nie spełnił wymagań określonych w art.30 pkt.1 i 2 Prawa budowlanego, a mianowicie zrealizował ogrodzenie bez zgłoszenia i wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli B. i S. N., wyjaśniając w odwołaniu, że ogrodzenie zostało dostawione do linii pozostałych ogrodzeń przy ul. [...]. Wyjaśnili ponadto ,że wystąpili do Rady Gminy [...] o sprzedaż na ich rzecz działki nr [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2003r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego. Organ II instancji uznał, że kwestie podnoszone w odwołaniu przez Skarżących nie mogą być brane pod uwagę, gdyż w sytuacji stwierdzenia przez organy nadzoru budowlanego faktu, że obiekt budowlany został wybudowany w sposób wypełniający dyspozycję art. 48 ustawy Prawo Budowlane, organ ten zobligowany jest nakazać jego rozbiórkę. Skargę na powyższą decyzję złożyli B. i S. N., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji . Strony skarżące podnoszą, że obie decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 48 prawa budowlanego bowiem ogrodzenie nie jest obiektem budowlanym, a urządzeniem budowlanym tj urządzeniem technicznym zapewniającym możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosi o oddalenie skargi wskazując, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271 z późn. zm.). Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art.48 prawa budowlanego oraz naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Dla możliwości zastosowania w postępowaniu administracyjnym rygorów wskazanych w art. 48 cyt. ustawy, organ administracyjny wydający w sprawie decyzję opartą na tymże przepisie, musi w sposób nie budzący wątpliwości ustalić: 1. brak wymaganego pozwolenia na budowę, albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. 2. nakaz rozbiórki musi dotyczyć wybudowanego bądź będącego w budowie obiektu budowlanego lub jego części. Z treści zaskarżonych decyzji oraz akt sprawy wynika, że nakaz rozbiórki dotyczy wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia ogrodzenia przyłączającego niejako teren innej działki od strony ulicy do działki na której wzniesiono dom mieszkalny. Nie ulega, że wzniesienie ogrodzenia od strony dróg, ulic i placów i innych miejsc publicznych wymaga zgłoszenia właściwemu organowi zgodnie z art. 30 ust.1 pkt.2 lecz nie uzasadnia to jeszcze twierdzenia, że ogrodzenie jest obiektem budowlanym w znaczeniu wskazanym w przepisie, tj. art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Decyzja nakazująca rozbiórkę bez jednoznacznego ustalenia charakteru obiektu, którego dotyczy, narusza przepis art. 48 Prawa budowlanego. Właściwe ustalenie jest niezbędne dla oceny w aspekcie art. 28 bądź 29 Prawa budowlanego, czy było niezbędne uzyskanie pozwolenia na budowę czy też nie. Art. 48 Prawa budowlanego dotyczy bowiem obligatoryjnej rozbiórki obiektów budowlanych lub ich części wzniesionych bez pozwolenia na budowę, bez wymaganego zgłoszenia bądź mimo wniesienia sprzeciwu właściwego organu. Przepis art. 48 Prawa budowlanego jest normą prawną o charakterze represyjnym. Z tych też względów zastosowanie tego przepisu jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy wszystkie wymogi, w tymże przepisie wskazane, zaistnieją kumulatywnie. Wobec daleko idących skutków dla podmiotów postępowania administracyjnego, każdy element normy prawnej z art. 48 musi być zdefiniowany w sposób wynikający wprost z ustawy i nie jest dopuszczalna rozszerzająca interpretacja terminów w tymże przepisie użytych – wyrok NSA z 18.03.1999 IV SA 482/97 LEX nr 46664. Zgodnie z przepisem art.51 ust. 4 prawa budowlanego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji do robót budowlanych innych niż określone w art.48 stosuje się przepisy ustępu 1-3 tego artykułu. Powyższe uchybienia w pełni uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji z obowiązkiem ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten organ. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji winien uzupełnić materiał dowodowy w zakresie wyżej omówionym i poddać go wszechstronnej analizie w aspekcie przepisów prawnych wyżej wskazanych. Zważywszy na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż postępowanie administracyjne przed organami administracji obu instancji w niniejszej sprawie wykazało naruszenie przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały bez wyjaśnienia okoliczności istotnych dla wyniku sprawy i dlatego działając na podstawie art. 145 ust.1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło