IV SA 1609/03

WyrokWSA w Warszawie2004-10-20

Skład orzekający: Maria Czapska-Górnikiewicz, Krystyna Tomaszewska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę, nawet jeśli inwestorzy powołują się na nieświadomość przepisów lub powszechną praktykę budowania podobnych obiektów bez pozwolenia?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego. Nieznajomość prawa ani powszechna praktyka nie stanowią okoliczności zwalniających z tego obowiązku ani nie usprawiedliwiają legalności samowolnej budowy. W przypadku stwierdzenia budowy bez pozwolenia, organ z mocy prawa orzeka o rozbiórce.
Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywana była skarga J. i S. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę garażu przybudowanego do budynku gospodarczego. Garaż został wykonany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący powoływali się na nieświadomość przepisów i pozytywne odpowiedzi uzyskane w urzędach dotyczące budowy bez fundamentu.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2004 r. sprawy ze skargi J. i S. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego skargę oddala Decyzją z dnia [...] maja 2002 roku nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zobowiązał J. i S. małżonków G. do dokonania rozbiórki garażu o konstrukcji drewnianej przybudowanego od strony południowej w szczycie budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr Ew. [...] w miejscowości B. gmina S. W uzasadnieniu podał, że w wyniku kontroli stwierdzono, iż w miesiącu styczeń-luty 2002 r. inwestorzy wykonali w szczycie budynku gospodarczego – od strony południowej garaż o konstrukcji drewnianej. Przy realizacji wykorzystano istniejący od 10 lat parkan-płot z desek, który stanowi tylną ścianę garażu oraz ścianę szczytową budynku gospodarczego. Dobudowany garaż o wymiarach 2,5 x 5,0 m i wysokości 1,85 x 2,40 m podzielony jest na dwa stanowiska – jedno stanowisko zadaszone jest folią, drugie jeszcze bez zadaszenia. Na konstrukcji drewnianej wykonano dwie ściany budynku z desek i kawałków blachy, ściany frontowej niezabudowano. Na wykonanie tego obiektu inwestorzy nie posiadali wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 KPA po rozpatrzeniu odwołania J. i S. G. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie nakazał rozbiórkę garażu. Podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że na rozpoczęcie robót budowlanych związanych z budową garażu wymagane było uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. Budowanie obiektu budowlanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę obliguje stosownie do art. 48 Prawa budowlanego – organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli J. i S. G. Skarżący stwierdzili, że pytali w urzędach czy wolno im budować bez fundamentu budynek typu wiata i otrzymali odpowiedź pozytywną. Ponadto wskazali, iż przez nieświadomość postąpili wbrew przepisom Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Jak wynika z akt sprawy bezspornym jest fakt, że sporny obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zostało to ustalone w przeprowadzonym dwu-instancyjnym postępowaniu administracyjnym. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] marca 2002 roku przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ustalono, iż sporna inwestycja powstała w styczniu-lutym 2002 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Protokół ten został podpisany przez wszystkie strony postępowania. Sami skarżący J. i S. G. wskazują na fakt w skardze do Sądu, iż sporny obiekt powstał bez pozwolenia na budowę, powołując się przy tym na powszechnie znaną praktykę budowania podobnych obiektów we wsi bez pozwolenia. Należy stwierdzić, iż jest to przekonanie opatrzone wadą, niezgodne z porządkiem prawnym wyrażonym w ustawie Prawo budowlane. Ponadto skarżący zasłaniają się nieznajomością prawa, co nie jest okolicznością łagodzącą, zwalniającą ich ani mogącą usprawiedliwić legalność ich czynności. W świetle art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. 2003, Nr 207, poz. 2016) Prawo budowlane właściwy organ administracyjny nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego w formie decyzji administracyjnej pobudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie nie jest istotne czy obiekt ten jest wykorzystywany jako garaż, czy jako wiata jak podnoszą skarżący. Jest to obiekt budowlany, który podlega rygorowi z art. 48 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym rygorem organ administracyjny z mocy prawa orzeka o rozbiórce obiektu budowlanego w przypadku gdy zostaną spełnione przesłanki przewidziane w hipotezie art. 48 Prawa budowlanego, tj. w przypadku gdy obiekt budowlany lub jego część powstanie bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. W takim przypadku jest obowiązkiem organu wydać decyzję nakazującą rozbiórkę. W świetle przedstawionego materiału w sprawie obowiązek ten zaistniał, ponieważ sporna inwestycja powstała bez pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Nie kwestionują tego stanu skarżący, a wręcz potwierdzają. Jak wynika z powyższego o rozbiórce decyduje nie subiektywne przekonanie skarżących, iż sporny budynek jest im konieczny do funkcjonowania gospodarstwa, ani nawet przekonanie organu. Jedynym powodem orzeczenia rozbiórki jest niezastosowanie się do treści konkretnego przepisu tj uzyskania pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia zamiaru budowy obiektu przed jego realizacją. W tej sytuacji na mocy art. 48 Prawa budowlanego organ nie mógł orzec inaczej, niż o nakazaniu skarżącym rozbiórki spornego obiektu budowlanego. Dlatego też na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło