IV SA 1612/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędziowie NSA Bogusław Moraczewski, WSA Leszek Kamiński ( spr.), Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004 r. sprawy ze skargi T.Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, W wyniku czynności kontrolnych Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził, iż na nieruchomości dz. ew. nr [...] w H. przy ul. [...] prowadzone są roboty budowlane przy budowie ogrodzenia. Ponieważ współwłaściciele działki nie wylegitymowali się zgłoszeniem władzy budowlanej wymienionych robót. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 1999 r. wstrzymał roboty, a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia nakazał T. Z. dokonanie całkowitej rozbiórki tego ogrodzenia. Uzasadnieniem decyzji było to, że inwestor wykonał bramę i furtkę w granicy z działką [...] stanowiącą wg ewidencji gruntów drogę. Nadto od strony działki nr [...], również stanowiącej drogę wstawiono pięć stalowych słupków osadzonych punktowo. T. Z. w odwołaniu podniósł, że roboty od strony istniejącej drogi tj. dz. nr [...] miały charakter odtworzeniowy i polegały na zamianie słupków betonowych na stalowe bez wymiany siatki. Natomiast bramę i furtkę zamontowano tymczasowo od strony działki sąsiada nr [...], który wyraził na to zgodę. Wprawdzie część działki sąsiada wpisano do ewidencji gruntów jako drogę, to jednak działka należy do sąsiadów. Ponieważ Gmina zamierza poszerzyć drogę o 6 m. to po uregulowaniu stanu prawnego na własny koszt przesunie bramę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003 r.. (tj. po trzech latach od daty wpływu) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję przytaczając jako uzasadnienie treść art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106 poz. 1126 tekst jednolity z późn. zm.). Powiadomiono też Prokuraturę o niewykonaniu ostatecznej - zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r., od której właśnie jako nieostatecznej, odwołanie rozpoznano. Powołując się również na ostateczność wymienionej decyzji nr [...] rozpoczęto postępowanie egzekucyjne wysyłając upomnienie do inwestora. W skardze na obie decyzje tj. decyzji [...] WINB nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. jak i poprzedzającej ją decyzji PINB w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. T.Z. zarzucił nieustalenie stanu faktycznego, w szczególności charakteru jaki miały wykonywane roboty, dalej, że organ nie udowodnił, że działka nr [...] jest drogą publiczną, gdyż o zakwalifikowaniu działki do drogi mogą decydować okoliczności wynikłe z ustawy o drogach a nie zapisy w ewidencji gruntów. Ponadto zarzucono obrazę art. 107 § 3 k.p.a. przez brak uzasadnienia zastosowanych przepisów, a także wyjście poza potrzebę i uprawnione działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w decyzji rozbiórkowej odnoszącej się do całego ogrodzenia, gdy tymczasem powinien się ograniczyć jedynie do przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego. Skutkiem tego jest utrata władztwa nad działką którą Gmina chce z pokrzywdzeniem właścicieli przeznaczyć na drogę publiczną. Zdaniem skarżącego wymiany słupków ogrodzenia, z pozostawieniem dotychczasowej siatki nie można uznać za remont wobec czego art. 29 ust. 2 pkt 1 prawa budowlanego zastosowano wadliwie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, iż doszło do naruszenia prawa, a w szczególności przepisów postępowania administracyjnego. Zarzuty zawarte w skardze należy uznać za zasadne. W pierwszym rzędzie zaś należy wskazać, że wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę całego ogrodzenia, w sytuacji, gdy do ewentualnego naruszenia prawa mogło dojść jedynie w stosunku do części ogrodzenia objętego naprawami, stanowi jaskrawe naruszenie prawa. Usunięcie ewentualnej samowoli musi być bowiem poprzedzone stwierdzeniem czy w ogóle do niej doszło. W sprawie niniejszej należało zbadać co najmniej dwa aspekty sprawy. Po pierwsze czy w ogóle wykonywane są roboty budowlane w rozumieniu prawa budowlanego, po wtóre, czy wymagają one pozwolenia bądź zgłoszenia. Zgodnie z przyjętą w art. 7 k.p.a. zasadą prawd) obiektywnej organy administracji publicznej, prowadzące postępowanie, mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Z powołanego przepisu prawa wynika między innymi, że organ administracji jest zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (wyrok NSA z dnia 17 maja 1994 r., SA/Lu 1921/93. niepublikowany). Tymczasem organy administracyjne nie ustosunkowały się do zarzutów zgłoszonych przez skarżącego, nie dokonały odpowiednich ustaleń, w szczególności nie udowodniono, że roboty 'przy ogrodzeniu wykonywano od strony drogi publicznej, nie ustalono też charakteru tych robót. Niewyjaśnienie przez organy powyższych okoliczności stanowi naruszenie przepisów art. 7 i 77 k.p.a., co miało zasadniczy wpływ na treść rozstrzygnięcia. Uzasadnia to w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszej instancji, jako że wskazane uchybienia dotyczą postępowania organów obu instancji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchylił zarówno decyzję organu II instancji jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, gdyż orzekające w nich organy naruszyły przepisy postępowania, nie przeprowadzając niezbędnych dowodów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.