IV SA 1624/03

WyrokWSA w Warszawie2004-09-28

Skład orzekający: Krystyna Borkowska, Mirosława Kowalska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, który jest w budowie lub został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, niezależnie od okoliczności popełnienia samowoli budowlanej?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma bezwzględny obowiązek nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, który jest w budowie lub został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Obowiązek ten wynika z art. 48 Prawa budowlanego i jest oparty wyłącznie na przesłance formalnoprawnej niedopełnienia wymogu uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia przed rozpoczęciem robót budowlanych. Zastosowanie tego przepisu nie jest zależne od okoliczności popełnienia samowoli budowlanej.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę W.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę rozpoczętej rozbudowy budynku gospodarczego. Rozbudowa ta, stanowiąca łącznik między istniejącymi budynkami, była realizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące przekłamania stanu faktycznego i argumentował, że fundamenty zostały wykonane wcześniej, a budowa była prowadzona systemem gospodarczym z powodu braku środków finansowych.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska, Sędziowie (WSA, As. WSA Mirosława Kowalska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka ( spr.), Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2004 r. sprawy ze skargi W.P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki rozpoczętej rozbudowy budynku gospodarczego. Oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2002 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał G. i W. P. rozbiórkę rozpoczętej rozbudowy budynku gospodarczego zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu podał, że na wniosek M.J. odbyła się wizja lokalna w sprawie prawidłowości zabudowy działki nr ewid. [...] w P. W jej wyniku stwierdzono, że inwestorzy realizują rozbudowę budynku gospodarczego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Rozbudowa ta stanowi łącznik pomiędzy istniejącymi budynkami gospodarczymi. Wykonywane są ściany murowane z pustaka żużlowego na betonowym fundamencie oraz wylano płytę betonową. Działania takie są sprzeczne z art. 28 Prawa budowlanego, a zatem orzeczono nakaz jego rozbiórki. Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania W.P., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że przystąpienie do rozbudowy budynku gospodarczego bez zachowania wymogów prawnych powoduje bezwzględny obowiązek orzeczenia przymusowej rozbiórki. W niniejszej sprawie stan faktyczny wypełnia przesłankę normy prawnej zawartej w art. 48 Prawa budowlanego, w myśl którego właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł W.P. Skarżący podniósł, iż w decyzji są istotne przekłamania stanu faktycznego. Stwierdzenie, iż w chwili kontroli wykonane były fundamenty budynku oraz częściowe ściany zewnętrzne z pustaka żużlowego jest tylko w części prawdziwe. Fundamenty były wykonane w 1994 r. jako obrzeże utwardzonego placu przywarsztatowego, a postawienie pustaka żużlowego jest faktem. Na budowę hali produkcyjnej w postaci kolejnych etapów stawianych budynków systemem gospodarczym zdecydował się, gdyż nie stać go było na wykonanie jednorazowo dużej inwestycji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga nie jest zasadna. Zaskarżonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzji nie można zasadnie postawić zarzutu naruszenia prawa. Zgodnie z treścią przepisu art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm.), zwanej dalej ustawą właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Treść powyższego artykułu obowiązująca w czasie wydawania zaskarżonej decyzji jednoznacznie wskazywała, iż przewidziany tym przepisem obligatoryjny nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego, oparty został wyłącznie na przesłance formalnoprawnej, tj. na niedopełnieniu przez inwestora wymogu uzyskania przed rozpoczęciem robót budowlanych pozwolenia na budowę bądź dokonania wymaganego zgłoszenia, a także prowadzenia robót budowlanych pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ na wskazane w zgłoszeniu roboty budowlane. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że skarżący rozpoczął realizację inwestycji w 2001 r. – budowę budynku gospodarczego, która miała stanowić łącznik pomiędzy istniejącymi już budynkami gospodarczymi bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ustalenia te wynikają zarówno z protokołu oględzin w dniu 30 sierpnia 2002 r. podpisanego i niekwestionowanego przez inwestora jak i z wyjaśnień W.P. złożonych na rozprawie w dniu 28 września 2004 r. Skarżący podał, że rozbudował tzw. łącznik bez pozwolenia na budowę, a stawiał go w 2001 r. Przedmiotową inwestycję nazwał wprawdzie "murkiem akustyczno-oporowym", który służy ochronie, ale sięga on od jednego budynku do drugiego i posiada zarówno otwory okienne jak i wjazd. Zatem prawidłowe jest rozstrzygnięcie organu o jego rozbiórce podjęte w oparciu o art. 48 ustawy. Zastosowanie tego przepisu nie jest zależne od tego, w jakich okolicznościach doszło do popełnienia samowoli budowlanej (skarżący w skardze podnosi brak środków finansowych na zrealizowanie dużej jednorazowej inwestycji). Ujawnienie samowoli budowlanej nie tylko upoważniło organy nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki lecz wręcz je do tego obligowało. Także orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie interpretacji art. 48 Prawa budowlanego sprzed zmian dokonanych ustawą z dnia 27 marca 2003 r. jest jednolite i nie nasuwa w tym przedmiocie żadnych wątpliwości (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 1999 r. sygn. akt IV SA 903/97 – nie publikowany, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2000 r. sygn. akt IV SA 394/98 – OSP 2001/7-8 poz. 10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2001 r. sygn. akt IV SA 952/99 – Lex nr 54192). W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło