IV SA 1643/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Wanda Zielińska - Baran, Sędziowie sędzia NSA Tadeusz Cysek, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego J. W. kwotę 265 zł. (dwieście sześćdziesiąt pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2003r, po rozpatrzeniu odwołania J. W., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy W. z dnia [...] października 2002r. odmawiającą ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalno- usługowego, położonego na działce nr [...], w obrębie [...], przy [...] w W. W uzasadnieniu decyzji podano, że stosownie do treści art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) podstawą prawną decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony dla danego obszaru. W myśl przepisu art. 46a ust. 1 pkt 1 tej ustawy decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest nieważna, jeżeli jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że planowana inwestycja jest sprzeczna z ustaleniami Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego W., zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta W. Nr [...] z dnia [...] września 1992r. ( Dz. Urz. Woj, [...] z 1992r. Nr [...], poz. [...]), ponieważ działka nr [...], na której inwestor zamierza realizować inwestycję, znajduje się w pasie terenu rezerwowanego dla projektowanej trasy ekspresowej " N-S ", która przebiega przez obszar funkcji mieszkaniowo- usługowych, oznaczonych w planie symbolem MU-28. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy wyjaśnił, iż przepis art. 33 cyt. wyżej ustawy wyraźnie stanowi, iż ustalenia planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego wprowadzają ograniczenia w dysponowaniu własnością nieruchomości. Jeżeli właściciel nieruchomości na skutek uchwalenia planu lub jego zmiany nie może w ogóle korzystać z nieruchomości lub jej części, w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem, bądź korzystanie z nieruchomości zostało istotnie ograniczone, może , stosownie do treści art. 36 ww. ustawy, zażądać od gminy: odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę, albo wykupienia nieruchomości lub jej części, albo zamiany nieruchomości na inną. W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącego J. M. podniósł zarzut: po pierwsze - naruszenia prawa materialnego, tj. art. 112 i nast., w tym w szczególności art. 136 ust.3, art. 137 ust.l pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, polegający na ich niezastosowaniu, mimo iż pozbawienie lub ograniczenie prawa własności może nastąpić tylko w trybie wywłaszczenia nieruchomości uregulowanego w ww. ustawie, po drugie - naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 i 7 kpa -poprzez rozstrzygnięcie niniejszej sprawy bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz sprzecznie z przepisami prawa i słusznym interesem strony. W wywodach uzasadnienia skargi podniesiono, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wyjaśniło, czy faktycznie przedmiotowa działka znajduje się na terenie przeznaczonym pod węzeł komunikacyjny projektowanej trasy N-S i [...], bowiem na wyrysie miejscowego planu, załączonym do pisma z dnia 31 maja 2005 r. nie jest zaznaczona rezerwa pod w/w węzeł komunikacyjny, a z tego wyrysu i wypisu wynika jedynie, iż teren inwestycji znajduje się na obszarze przeznaczonym pod funkcję miesżkaniowo-usługową. Ponadto zdaniem pełnomocnika skarżącego, w niniejszej sprawie, powinien znaleźć zastosowanie art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust.l pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, skoro przez okres 7 lat nie zrealizowano celu publicznego wskazanego w planie miejscowym, ani nie rozpoczęto . prac związanych z realizacją tego celu. Właściciel nieruchomości, po upływie tego terminu nie może być ograniczany w korzystaniu z tej nieruchomości i powinien otrzymać decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podniósł, iż " nie podjęcie postępowania wywłaszczeniowego na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami w stosunku do działki skarżącego stanowi naruszenie art.l protokołu Europejskiej Konwencji Praw Człowieka", powołując przy tym orzeczenie Trybunału Europejskiej Komisji Praw Człowieka w Strasburgu z dnia 23 września 1982 r. Nr A. 52, opublikowane w Sporrong i Lonnroth przeciwko Szwecji. Skarżący – J. W. oświadczył, że na zasadzie art. 36 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie występował do władz gminy z żadnym żądaniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych i aktów, przy czym stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) nie jest związany zarzutami i granicami skargi. Na wstępie wypada przypomnieć, że stosownie do zasady praworządności (legalności), określonej w art. 6 kpa, organy administracji publicznej mają obowiązek działać na podstawie obowiązujących przepisów prawa. W niniejszej sprawie obowiązkowi temu uchybił organ odwoławczy, gdyż w pierwszym rzędzie powinien wyjaśnić kwestię - obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego miasta W. z 1992 roku , mając na względzie treść art. 67 ust. 1 i ust. la ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). Zgodnie z uregulowaniem przyjętym przez ustawodawcę w art. 67 ust.l ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym obowiązujące w dniu wejścia w życie tej ustawy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego utraciły moc z dniem 1 stycznia 2003 roku. Ważność tych planów, jak stanowi ust.la wymienionego artykułu, mogła być przedłużona o jeden rok, tj. do 1 stycznia 2004 roku, o ile w terminie do 1 stycznia 2003 roku rada gminy uchwaliła studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i przystąpiła do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo jego zmian. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż decyzja z dnia [...] października 2002r. organu pierwszej instancji, odmawiająca skarżącemu ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na działce nr [...], przy [...] w W. została wydana w oparciu o ustalenia Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego W., zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta W. Nr [...] z dnia [...] września 1992r. ( Dz. Urz. Woj.[...] z 1992r. Nr [...], poz. [...]), obowiązującego z pewnością do dnia 1 stycznia 2003 roku. W świetle przytoczonych powyżej uregulowań prawnych, wątpliwości Sądu budzi kwestia obowiązywania ww. planu zagospodarowania W. w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Innymi słowy, czy wymieniony plan jako przepis prawa miejscowego (art. 7 ustawy), mógł stanowić podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia. Materiał dowody sprawy niewątpliwie wskazuje, iż organ odwoławczy w toku prowadzonego postępowania nie zajmował się wyjaśnieniem tej kwestii. Tymczasem poczynienie ustaleń co do obowiązywania planu zagospodarowania ma zasadnicze znaczenie ze względu treść art. 44 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem ustawodawca w tym przepisie przewidział odrębny tryb postępowania przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w razie braku planu zagospodarowania przestrzennego. Zauważyć więc należy, że istota postępowania odwoławczego w ujęciu art. 138 kpa polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy administracyjnej, nie zaś jedynie na kontroli rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji oraz dokonaniu oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu, bądź zażaleniu, jak to zostało uczynione w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy prowadzi postępowanie administracyjne z uwzględnieniem wszystkich zasad postępowania administracyjnego, w szczególności art. 6, art. 7 i art. 15, w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania swojego rozstrzygnięcia, w granicach wyznaczonych treścią art. 136 kpa. Organ drugiej instancji obowiązany jest uwzględnić zmianę stanu faktycznego i prawnego, jaka nastąpiła pomiędzy datą wydania rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji a datą jego rozstrzygnięcia. Ujawnione naruszenia przepisów prawa procesowego, zdaniem Sądu mogły mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego zaskarżona decyzja nie mogła się ostać w obrocie prawnym. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, iż chybiony jest zarzut skargi naruszenia przez organy administracyjne orzekające obu instancji przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603), gdyż jak trafnie podkreślił organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, skarżący z powodu ograniczenia jego prawa do swobodnego dysponowania działką nr [...] na skutek ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego W. z 1992 roku, mógł na podstawie art. 36 cyt. wyżej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wystąpić do gminy ze stosownym roszczeniem. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 ust.l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 209 cyt. ustawy.