IV SA 1677/03
WyrokWSA w Warszawie2004-11-03
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Leszek Kamiński, Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe w sprawie nakazu rozbiórki szopy, w szczególności dotyczące ustalenia daty jej powstania oraz charakteru prac (budowa czy remont)?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie przeprowadziły prawidłowo postępowania dowodowego. Nie wyjaśniono kluczowych okoliczności, takich jak data powstania szopy oraz charakter wykonanych prac (remont czy budowa), co narusza przepisy art. 7, 10, 77, 80 i 81 k.p.a. i miało istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
W sprawie wszczęto postępowanie administracyjne na skutek doniesienia o samowolnie wybudowanej szopie drewnianej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę szopy, uznając, że prace wykonano bez zezwolenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca K. N. twierdziła, że szopa istniała wcześniej i dokonano jedynie jej odnowienia. Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r., a sprawę rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2004 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki szopy drewnianej I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Na skutek doniesienia K. S. o samowolnie wybudowanej na działce sąsiedniej szopie drewnianej wszczęto postępowanie administracyjne.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. dokonał oględzin zabudowy, na dowód czego sporządzono protokół, w którym odnotowano, że do stodoły dobudowana została szopa drewniana o trzech ścianach i wymiarach 2x2,5 m z dachem jednospadowym krytym eternitem. Obecna przy oględzinach właścicielka K. N. oświadczyła, że szopa istniała wcześniej, a dopiero w lecie roku 2000. ze względu na zły stan techniczny, wymieniła pokrycie dachowe i ściany zewnętrzne na nowe.
Po wykonaniu protokołu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. stwierdził, że prace budowlane wykonano bez stosownego zezwolenia i nakazał rozbiórkę szopy.
W odwołaniu K. N. podkreśliła, że szopa stała już 8 lat, a obecnie prace odnowieniowe przeprowadziła bez wymiany czy naruszania konstrukcji, do odnowienia użyła zaś materiału rozbiórkowego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając poglądy wyrażone w decyzji organu I instancji.
Na tę decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła K. N., ponowiła w niej poprzednie argumenty, wskazując na niezasadność rozbiórki szopy, skoro dokonano tylko wymiany pokrycia ścian bocznych i poszycia dachu. Podała też, że szopę wybudowała w odległości 80 cm od granicy z sąsiadem, który wyraził na to zgodę, a K. S. graniczy z drugiej strony. W piśmie skierowanym do Sądu przed rozprawą K. S. podała, że szopa była wybudowana w 2000 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Sprawa niniejsza na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, gdyż zgodnie z treścią tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Wniesiona skarga jest zaś o tyle zasadna, że skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.
Zadaniem organu prowadzącego postępowanie administracyjne jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a następnie dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego w świetle konkretnej normy prawnej. Zastosowanie właściwego przepisu jest więc warunkowane prawidłowym przeprowadzeniem postępowania dowodowego.
Ocena postępowania przeprowadzonego przez organy administracyjne w niniejszej sprawie prowadzi zaś do wniosku, że postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone w sposób określony przez art. 7 i 77 k.p.a. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, iż doszło do naruszenia prawa, a w szczególności przepisów postępowania administracyjnego.
Przede wszystkim nie dokonano ustaleń, kiedy na działce K. N. powstała szopa podlegająca rozbiórce. Z jej twierdzeń wynika, że działo się to około 1993 r., sąsiadka zaś twierdzi, że było to w roku 2000. Okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie dla zastosowania przepisów prawa materialnego i przyjęcia właściwych podstaw prawnych w decyzji.
Nie dokonano też wiarygodnych i jednoznacznych ustaleń czy szopa była remontowana, czy też budowana na nowo. Skarżąca twierdzi bowiem konsekwentnie od początku sprawy, tj. od daty oględzin, że dokonała jedynie wymiany pokrycia drewnianego i poszycia dachowego bez robót naruszających konstrukcję szopy. Skarżąca powołuje się też na zgodę sąsiadów na wybudowanie szopy w niewielkiej odległości od granicy. Jeżeli tak, to należało uzyskać informację, kiedy taka zgoda została wyrażona i na jakie roboty.
Mając na uwadze skonfliktowanie sąsiadów występujących w sprawie, organy administracyjne powinny prowadzić czynności ze szczególną troską zarówno o zgodne z prawem zbieranie dowodów jak i o ich ocenę.
Kodeks postępowania administracyjnego wyznacza tryb uzyskiwania dowodów z dokumentów, oświadczeń stron czy zeznań świadków. Należy zatem mieć na uwadze, że zgodnie z art. 76. § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Waloru takiego nie mają zatem dokumenty prywatne takie np. jak oświadczenia podpisane przez osoby fizyczne, które mogą być dowodem tylko tego, że twierdzenia w nich zawarte zostały wypowiedziane na piśmie. Natomiast walor dowodowy będzie miało oświadczenie strony złożone po myśli art.75 § 2 k.p.a., który przewiduje, iż organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Również zeznanie świadka złożone przed organem, pod rygorem odpowiedzialności karnej posiada walor dowodowy i pozwala na skuteczną ocenę sytuacji faktycznej. Dopiero zaś prawidłowo zebrane dowody, w stosunku do których umożliwiono stronom wypowiedzenie się na podstawie art. 81 k.p.a. tworzą całokształt materiału dowodowego. W przeciwnym przypadku okoliczność faktyczna nie może zostać uznana za udowodnioną, organ zaś nie może uznać, że orzeka na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Zaniechania w zakresie prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego naruszają zatem w sposób istotny przepisy proceduralne, co mogło w sposób istotny wpłynąć na końcowy wynik sprawy,
Niewyjaśnienie przez organy powyższych okoliczności narusza art. 7, 10, 77 oraz art. 80 i 81 k.p.a. co miało zasadniczy wpływ na treść rozstrzygnięcia. Uzasadnia to w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszej instancji, jako że wskazane uchybienia dotyczą postępowania organów obu instancji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz.1270 z późn. zm.) uchylił zarówno decyzję organu II instancji jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło