IV SA 1681/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski (spr.) Sędziowie As. WSA Grzegorz Czerwiński As. WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka Protokolant Sylwia Mackiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku garażowego. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji Nr [...] z dnia [...] października 2002r. i decyzji tego organu Nr [...] z dnia [...] marca 2002roku; II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2003r., nr [...] znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania J. J., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn.zm) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 106 z 2000r. poz.1126 z późn.zm) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października, znak: [...] nakazującą R. i J. J. rozbiórkę budynku garażowego na działce o numerze ewidencyjnym [...] w [...], gmina [...]. W toku przeprowadzonej analizy materiału dowodowego organ odwoławczy ustalił, iż na nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym [...] położonej w [...], gmina [...] należącej do R. i J. J. dokonano czynności kontrolnych w wyniku których stwierdzono, iż budynek garażowy został wybudowany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonej dokumentacji technicznej i pozwolenia na budowę wydanego przez Wójta Gminy [...] decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 1998r., znak: [...]. Ponadto ustalono również, że zmienione zostały wymiary budynku, który został poszerzony o 0,5m i wydłużony o 7m wykonano otwór okienny w północnowschodniej ścianie budynku o wymiarach 0,90 x l,20m czego nie przewidywał projekt, oraz zwiększona został ilość wywietrzników na dachu. Organ II instancji w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji wskazał również, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] marca 2002r., nr [...], znak: [...] nakazał inwestorom na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane wykonanie powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej i inwentaryzacji urbanistyczno budowlanej w/w obiektu zawierającej opinię o jego stanie, w terminie 60 dni licząc od dnia w którym decyzja nakładająca obowiązek stanie się ostateczna. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił opinię organu I instancji, iż wobec niewykonania przez inwestorów nałożonych obowiązków pomimo upływu zakreślonego 60 dniowego terminu, należało nakazać rozbiórkę spornej inwestycji na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Zgodnie bowiem z dyspozycją powołanego przepisu w razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt. 2 właściwy organ nakazuje w drodze decyzji zaniechanie dalszych robót, bądź rozbiórkę obiektu lub jego części. Na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003r. skargę złożył J. J. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu jest niewspółmierna do popełnionego wykroczenia. W opinii strony skarżącej przedmiotowe "odstępstwo budowlane" nie narusza interesów osób trzecich, ponadto narazi skarżącego na "ogromne straty finansowe i moralne". W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z póxn. zm) Skarga zasługuje na uwzględnienie ze względu na błędne rozstrzygniecie organów administracji. Sąd nie jest związany granicami skargi, ale zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją, to oznacza , że władny jest uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które przytacza strona skarżąca. Podstawę materialnoprawnę rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie stanowi art. 51 Prawa budowlanego. Zgodnie z jego dyspozycją przypadku stwierdzenia zaistniałych okoliczności, organ uprawniony jest do wydania w zależności od charakteru i stanu zaawansowania robót budowlanych, określonych decyzji: nakazującej zaniechanie dalszych robót, bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, jeżeli nie ma możliwości doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem; albo decyzji określającej czynności jakie należy wykonać w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie, określając jednocześnie termin wykonania tych czynności. W powołaniu na art. 51 ust 1 pkt 2 prawa budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał inwestorów do przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej i inwentaryzacji urbanistyczno-budowlanej zawierającej w szczególności opinię o stanie technicznym budynku. W ocenie Sądu, organy w niniejszej sprawie niewłaściwie zastosowały przepis Prawa budowlanego nakładając na inwestora obowiązek przedstawienia określonych dokumentów, czym w sposób rażący naruszyły art. 51 ust 1 pkt. 2 Prawa budowlanego. Należy podkreślić, iż w powołanym artykule mowa jest o nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Nałożenie obowiązku przedstawienia określonych dokumentów, nie jest nałożeniem obowiązku wykonania określonych czynności w rozumieniu powyższego przepisu Decyzja wydana na jego podstawie nie może ograniczać się do nakazania inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy przedłożenia określonej dokumentacji, ekspertyz i ocen, ale musi wskazywać przede wszystkim konkretne czynności faktyczne mające na celu doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem oraz sposób ich dokonania. Prawidłowa wykładnia art. 51 ust 1 pkt.2 Prawa budowlanego powoduje, że nie można zaakceptować poglądu obu organów, że rozstrzygniecie organu nadzoru kontrolowane w niniejszym postępowaniu, było zgodne z literą prawa i odpowiadało zamysłowi ustawodawcy. Podkreślić należy, iż obowiązek dostarczenia określonej dokumentacji ekspertyz i ocen winien być nałożony na podstawie art. 81 c Prawa budowlanego. Przywołany przepis zawiera uprawnienie organu administracji architektoniczno-budowlanej i organu nadzoru budowlanego do żądania od uczestników procesu budowlanego informacji i udostępnienia dokumentów związanych m.in. z prowadzeniem robót budowlanych, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania. Zgodnie z ust. 2 cytowanego artykułu w razie powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, organy administracji architektoniczno budowlanej i nadzoru budowlanego mogą nałożyć na uczestników procesu budowlanego w drodze postanowienia obowiązek dostarczenia na ich koszt w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Ponadto wskazać należy, iż nałożenie obowiązku dostarczenia określonych dokumentów powinno nastąpić w drodze postanowienia, a nie w drodze decyzji. Forma decyzji zarezerwowana jest bowiem do rozstrzygania sprawy co do jej istoty. Postanowienie zaś nie rozstrzyga o istocie sprawy lecz dotyczy poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania. W świetle rozpatrywanej sprawy, nie ma wątpliwości, iż nałożenie na inwestora obowiązku przedłożenia określonych dokumentów nie jest rozstrzygnięciem sprawy co do jej istoty. Przeprowadzonego postępowania w sprawie nakazu rozbiórki inwestycji nie można uznać za prawidłowe. Decyzje zapadłe w toku orzekania dotknięte są wada kwalifikowaną stanowiącą podstawę do stwierdzenia nieważności w oparciu o przepisy art. 156 kpa. Jedną z przesłanek enumeratywnie wymienionych w § 1 pkt. 2 powołanego artykułu jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Zachodzi zatem w przypadku gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy (zob. wyrok NSA, II SA 1726/00, LEX nr 51233). Ujawnione naruszenia przepisów prawa powodują konieczność stwierdzenia nieważności zarówno decyzji II i I instancji oraz poprzedzającej je decyzji Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2002r., nr [...], z mocy art. 145 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).