IV SA 1687/03
WyrokWSA w Warszawie2004-10-29
Skład orzekający: sędzia NSA Andrzej Gliniecki, WSA Mirosława Kowalska, WSA Ewa Machlejd (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy na gruncie współwłasności jest dopuszczalne, gdy inwestor jest uczestnikiem postępowania spadkowego, a rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej nie jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia współwłasności przez sąd powszechny?Ratio decidendi
Zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 KPA jest niedopuszczalne, gdy rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej nie jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny. W przypadku samowolnej budowy, adresatem decyzji może być inwestor, a nie tylko właściciel, co oznacza brak związku przyczynowego z postępowaniem spadkowym dotyczącym współwłasności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi U. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zawieszeniu postępowania w sprawie samowolnej budowy garażu i altany. Skarżąca podnosiła, że garaż został wybudowany bez jej zgody na nieruchomości stanowiącej współwłasność, a postępowanie powinno być zawieszone ze względu na toczące się postępowanie spadkowe. Organy administracyjne zawiesiły postępowanie, uznając zagadnienie współwłasności za wstępne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie WSA Mirosława Kowalska, Ewa Machlejd (spr.), Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2004 r. sprawy ze skargi U. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, II. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Burmistrz Miasta i Gminy B. decyzją z dnia [...] września 1998 r. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i art. 104 Kpa, po rozpatrzeniu sprawy samowolnej budowy garażu i altany w J. na działce nr [...] nakazał A. B. rozbiórkę garażu murowanego o wymiarach 6,5 na 4,0 m oraz drewnianego budynku gospodarczego (letniskowego) wybudowanych na działce nr [...] w J. bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania A. B. zaskarżoną decyzję uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w B. po rozpatrzeniu wniosku A. B. postanowieniem z dnia [...] kwietnia nr 1999 nr [...] na podstawie art. 97 par 1 ust 4 Kpa zawiesił postępowanie w sprawie zrealizowanego budynku gospodarczego w miejscowości J. W uzasadnieniu wskazano, że we wniosku o zawieszenie postępowania A. B. wskazał, że jest uczestnikiem postępowania spadkowego toczącego się przed Sądem Rejonowym w G. W ocenie wnioskodawcy wynik postępowania sądowego będzie miał wpływ na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła U. P. podnosząc, że A. B. garaż wybudował bez jej zgody na nieruchomości stanowiącej współwłasność z naruszeniem przepisów prawa budowlanego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. na podstawie art. 138 par 1 pkt 1 KPA oraz art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 97 par 1 pkt 4 Kpa w przedmiotowej sprawie rozpatrzenie i podjęcie decyzji administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny.
Na to postanowienie U. P. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzuciła organowi II instancji błędne stosowanie przepisów prawa budowlanego i administracyjnego. Skarżąca podniosła, że na gruncie stanowiącym współwłasność garaż został wybudowany w czasie toczącego się postępowania spadkowego bez jej zgody.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o oddalenie skargi.
Organ II instancji podnosił, że przedmiotowy garaż został wybudowany przez A. B. w latach 1998-1999 na terenie działki stanowiącej współwłasność U. P. i A. B. bez zgody współwłaścicielki. Budowa na terenie współwłasności wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli, a jej brak stanowi wadę polegającą na braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Kwestią wstępną jest ustalenie, czy inwestycja znajdować się będzie na terenie przyznanym inwestorowi czy skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153 poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2003 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Skarga jest zasadna w zakresie zarzutu naruszenia przez organy nadzoru budowlanego przepisów postępowania administracyjnego.
Zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa uzależnione jest od występowania łącznie trzech przesłanek: postępowanie administracyjne jest w toku, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte, brak rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jeżeli chodzi o tę przesłankę, to organ musi ustalić związek przyczynowy między rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.05.1998 r. sygn. akt I SA 1874/97, Lex nr 45706).
Pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie, będącej przedmiotem postępowania przez organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego.
W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne było w toku, po uchyleniu przez Wojewodę [...] decyzji Burmistrza Miasta i Gminy B. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Rozstrzygniecie sprawy administracyjnej dotyczy samowolnej budowy garażu i altany w J. przez inwestora A. B.. Rozstrzygnięcie tej kwestii i ewentualne wydanie decyzji z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia współwłasności w postępowaniu sądowym o dział spadku, bowiem adresatem decyzji zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego może być nie tylko właściciel czy zarządca obiektu budowlanego, ale także inwestor. Rozstrzygniecie w postępowaniu spadkowym przed sądem powszechnym nie jest więc zagadnieniem prejudycjalnym dla postępowania administracyjnego. Tak więc wobec braku związku przyczynowego między tymi postępowaniami, zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa jest niedopuszczalne.
Biorąc pod uwagę powyższe i mając na uwadze, że naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło