IV SA 1695/02
WyrokWSA w Warszawie2004-01-21
Skład orzekający: Krystyna Borkowska, Halina Kuśmirek, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie zażaleniowe na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., uznając postępowanie za bezprzedmiotowe, podczas gdy organ pierwszej instancji wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwa?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, umarzając postępowanie zażaleniowe na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., popełnił błąd proceduralny. Jeśli organ odwoławczy nie podziela stanowiska organu pierwszej instancji co do istnienia zagrożenia, powinien uchylić postanowienie organu pierwszej instancji i orzec co do istoty sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a nie umarzać postępowanie. Pozostawienie w obrocie prawnym postanowienia organu pierwszej instancji, które organ odwoławczy uznał za wadliwe, prowadzi do sprzeczności między sentencją a motywami rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał roboty budowlane ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa i naruszenie planu zagospodarowania przestrzennego. Inwestor wniósł zażalenie, podnosząc zarzut powagi rzeczy osądzonej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie zażaleniowe, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ roboty budowlane nie były prowadzone. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że umorzenie postępowania było wadliwe.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądzono od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D. W. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska (spr.), Sędziowie NSA Halina Kuśmirek, WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Dorota Zamiela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi D. W. na postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie II. zasądza od [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D. W. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia [...].05.2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego "wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, polegających na budowie dwóch budynków pensjonatowych oraz dwóch zbiorników suchych na nieczystości płynne, na działce nr [...] położonej w P. przy ul.[...] (...)".
Jako podstawę prawną postanowienia wskazał art.50 ust.2 Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu w/w postanowienia podał, że ponieważ roboty budowlane prowadzone były "w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska należało wstrzymać ich wykonywanie. Naruszone zostały ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który teren ten przeznacza pod rekreację, zieleń leśną, bez prawa zabudowy". W złożonym na w/w postanowienie zażaleniu J. A., domagając się jego uchylenia, podniósł, iż niedopuszczalnym było z uwagi na powagę rzeczy osądzonej wydanie w/w postanowienia, skoro Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...].O2.2OOO c., wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji z dnia [...].08.1999 r. pozwalającej na budowę przedmiotowych obiektów.
Postanowieniem z dnia [...].03.2002 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu w/w zażalenia, umorzył postępowanie zażaleniowe w oparciu o art.138 § 1 pkt3 W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia wyjaśnił, że przeprowadzone w dniach [...].02.2000 r. i [...].06.2001 r. wizje lokalowe wykazały, że wydanie przez Wojewodę [...] w dniu [...].O2.2OOO r. decyzji wstrzymującej wykonanie decyzji pozwalającej na budowę i dokonanie stosownego zapisu w książce budowy spowodowało,
że inwestor nie wykonywał od 11.02.2002 r. żadnych robót
budowlanych. W tych warunkach wydawanie postanowienia o
wstrzymaniu robót było bezprzedmiotowe.
W złożonej od w/w postanowienia skardze D. W.
domagając się jego uchylenia podniósł, iż umorzenie przez organ
odwoławczy postępowania było bezpodstawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art.138 § 1 pkt 3 kpa.
Umarzając postępowanie zażaleniowe organ odwoławczy jako podstawę prawną wskazał art.138 § 1 pkt 3 kpa. Przepis ten nie określa przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego, jednakże w tej sytuacji należy uwzględniać przesłanki zawarte w art.105 § 1 kpa. Stosownie do jego brzmienia organ administracji państwowej wydaje decyzje o umorzeniu postępowania jedynie wtedy, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe.
Z bezprzedmiotowością postępowania mamy natomiast do czynienia wówczas, gdy w oczywisty sposób organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Jeżeli jednak istnieje pewien stan faktyczny, który podlega uregulowaniu przez organy administracji państwowej na wniosek strony lub z urzędu, postępowanie administracyjne winno się toczyć.
Umarzając postępowanie zażaleniowe organ II instancji jako przyczynę uzasadniającą w/w orzeczenie wskazał brak przesłanek z art.50 ust.l Prawa budowlanego, podkreślając, że roboty budowlane nie były w tym czasie prowadzone.
Nie podzielił więc wyrażonego w postanowieniu organu I instancji stanowiska, że wykonywane roboty "mogły spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia".
W takiej sytuacji winien uchylić postanowienie organu I instancji i orzec co do istoty sprawy.
Podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia stanowić będzie zatem art.138 ust.l pkt 2 kpa.
Zaskarżone postanowienie, umarzające na podstawie pkt cyt. wyżej przepisu postępowanie odwoławcze, pozostawiło w obrocie prawnym postanowienie organu I instancji, uważane - jak wynika z pisemnych motywów tego postanowienia - za wadliwe. Zatem między zawartym w sentencji postanowienia rozstrzygnięciem a jego motywami zachodzi ewidentna sprzeczność.
Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art.138 ust-1 pkt 3 kpa, mającym istotny wpływ na wynik sprawy i na zasadzie art.145 § 1 pkt C ustawy z dnia 3O.O8.2OO2 r. - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w sentencji.
Z uwagi na procesowy charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia nie zachodziła potrzeba orzekania w trybie art.152 cyt. wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło