IV SA 1696/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2004 r. sprawy ze skargi T. S.A. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej T. S.A. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 1995 roku, Nr [...] Burmistrz Gminy W. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) nakazał firmie "T." przymusową rozbiórkę: 1) drewnianego zadaszenia, opartego z trzech stron na murowanym parkanie posesji i przylegającego, również z trzech stron do budynku, 2) dwóch ścian szczytowych zamykających w/w zadaszenie od strony wschodniej. W uzasadnieniu swojej decyzji Burmistrz Gminy W. stwierdził, że budowę obiektu rozpoczęto w roku 1995 bez wymaganego pozwolenia na budowę, co skutkuje koniecznością nakazania jego rozbiórki. Od powyższej decyzji Burmistrza Gminy W. odwołanie złożyła Sp. z o.o. "T." podnosząc zarzut, że przedmiotowy obiekt przeznaczony jest do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych i wypełnia dyspozycję art.29 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz. 414 ze zm.). Decyzją z dnia [...] sierpnia 1995 roku, Nr [...] Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Gminy W. z dnia [...] czerwca 1995 roku. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że zadaszenie i jego konstrukcja narusza art. 5 ust. 1 pkt. 9 wyżej wymienionej ustawy z uwagi na ukierunkowanie jego spadów na teren sąsiednich nieruchomości. Nadto z akt sprawy wynika, że budynek wokół którego wykonano zadaszenie został oddany do użytkowania jako zrealizowany całkowicie wraz z robotami zewnętrznymi. Wyrokiem z dnia 25 marca 1997 roku, sygn. akt IV SA 1147/95 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wydając decyzję Wojewoda [...] nie ustosunkował się do podniesionych w odwołaniu zarzutów. Organ nie ustosunkował się bowiem do zarzutu, iż decyzję w I instancji wydał organ niewłaściwy do rozstrzygnięcia sprawy. Nadto stronom postępowania nie zapewniono możliwości czynnego udziału w tym postępowaniu uniemożliwiając im wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów, co stanowi naruszenie art. 10 kpa. Brak też w aktach sprawy dowodu na to. że strona postępowania została powiadomiona o terminie przeprowadzenia dowodu z wizji lokalnej co z kolei stanowi naruszenie art.79 § 1 kpa i art. 81 kpa. Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla W. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) nakazał Firmie "T." Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. [...] w W. dokonanie rozbiórki następujących elementów budynku dobudowanych i nadbudowanych bez pozwolenia na budowę do budynku biurowo - mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] w W.: 1) zadaszenia drewnianego, wspartego na murowanym ogrodzeniu od stronysąsiednich nieruchomości o wymiarach zewnętrznych 18,40 m x 5,60 m + 7,90 m x 9,40 m + 5,4 m x 9,40 m dobudowanego w poziomie parteru z trzech stron do istniejącego budynku biurowo - mieszkalnego, 2) dwóch ścian szczytowych zamykających powyższe zadaszenie, 3) zabudowy tarasu w poziomie II pietra o wymiarach zewnętrznych 9,02 m x 18,45 m. W uzasadnieniu swojej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla W. stwierdził, że w dniu 25 maja 1999 roku, przeprowadzona została kontrola budynku biurowo - mieszkalnego przy ul. [...] w W.. W wyniku tej kontroli stwierdzono wybudowanie przedmiotowego zadaszenia oraz dwóch ścian szczytowych zamykających to zadaszenie. Nadto ujawniono, że inwestor dokonał zabudowy tarasu na poziomie II piętra. W trakcie kontroli ustalono, że budowa zadaszenia nastąpiła w roku 1995 natomiast budowa tarasu zrealizowana została w 1998 roku. O terminie przeprowadzenia oględzin inwestor został powiadomiony. Strona mimo zawiadomienia o wszczęciu postępowania nie wykazała zainteresowania tym postępowaniem i nie skorzystała z możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Rozpoczęcie robot budowlanych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę poza wyjątkami przewidzianymi w art. 29 i art.30 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Bezsporne jest, że w dacie rozpoczęcia inwestycji inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę. Skutkować to musi wydaniem nakazu rozbiórki na podstawie art.48 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. odwołanie złożyła Spółka Akcyjna "T." podnosząc zarzut, że decyzja skierowana została do osoby nie będącej stroną w sprawie, gdyż T. działa jako Spółka Akcyjna, a nie jako Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Nadto zdaniem skarżącej Spółki Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego oparł swą decyzję o niewłaściwą podstawę prawną i nie dość wnikliwie przeprowadził postępowanie dowodowe, co narusza art. 7 kpa i art.77 kpa. Nie zostało bowiem ustalone w jakim okresie wybudowane zostały poszczególne części budynku mieszkalno - biurowego mieszczącego się przy ul. [...] w W.. Z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, w oparciu o jakie dokumenty Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił datę budowy spornych elementów budynku tj. zadaszenia, dwóch ścian szczytowych zamykających powyższe zadaszenie oraz zabudowy tarasu na poziomie drugiego piętra. Tymczasem prace budowlane na terenie posesji przy ul. [...] w W. prowadzone były w różnym okresie. Zdaniem skarżącej Spółki w sprawie winien mieć zastosowanie przepis art. 37 ust. 1 pkt. 1 lub 2 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz.229 ze zm.) w związku z art. 103 ust.2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). Budowa miała bowiem miejsce przed dniem 01 stycznia 1995 roku. a jedynie część prac wykończeniowych prowadzono w 1995 roku. Przez pojecie obiektu, którego budowa została zakończona przed dniem 01 stycznia 1995 roku należy zdaniem skarżącej Spółki rozumieć zarówno obiekt ukończony lub jego część jak i obiekt nie wykończony lub jego część wybudowaną pod rządem prawa budowlanego z 1974 roku. Skarżąca Spółka podniosła również zarzut, że błędne było zastosowanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane w przypadku zabudowy tarasu w istniejącym budynku mieszkalnym. Obiekty budowlane nie wymagające pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia nie podlegają regulacji wynikającej z art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Zabudowa tarasu zdaniem skarżącej Spółki nie wymagała ani pozwolenia ani budowę, ani zgłoszenia. W tej sytuacji zastosowanie winny mieć art. 50 i 51 wyżej wymienionej ustawy. Decyzją z dnia [...] marca 2003 roku, NR [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. z dnia [...] grudnia 2002 roku. W uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego, iż ustalony stan faktyczny spełnia warunki do wydania nakazu rozbiórki w oparciu o przepis art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu stwierdził, że omyłka pisarska w nazwie Spółki została sprostowana postanowieniem, Nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 roku. Bezzasadny jest też zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzut, iż postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało z uchybieniem art.7 kpa i art.77 kpa. Ustalenia, że obiekt został wybudowany-rozbudowany pod rządami ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane są prawidłowe i brak jest podstaw do kwestionowania tych ustaleń. Nie można też zdaniem organu odwoławczego uznać budowy zadaszenia drewnianego wspartego na murowanym ogrodzeniu, dwóch szczytowych ścian zamykających powyższe zadaszenie oraz zabudowy tarasu w poziomie II piętra za roboty budowlane w stosunku, do których zastosowanie winien mieć art.51 wyżej wymienionej ustawy. Rozbiórce podlegają bowiem nie tylko obiekty budowlane lub ich części wybudowane bez pozwolenia na budowę, ale także te, których wykonanie wymagało zgłoszenia. Roboty, co do których nie jest wymagane pozwolenie na budowę, ani zgłoszenienie powodują ingerencji organów nadzoru budów lanego. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżący popada w sprzeczność, gdyż najpierw twierdzi, że obiekt nie został wybudowany w roku 1995, a następnie żąda przeprowadzenia postępowania w oparciu o uregulowania ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Spółka Akcyjna "T." podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002 roku. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 138 kpa i art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na Spółkę Akcyjną "T." wykonanie rozbiórki następujących elementów budynku: 1) zadaszenia drewnianego, wspartego na murowanym ogrodzeniu od strony sąsiednich nieruchomości o wymiarach zewnętrznych 18,40 m x 5,60 m + 7,90 m x 9,40 m + 5,4 m x 9,40 m dobudowanego w poziomie parteru z trzech stron do istniejącego budynku biurowo - mieszkalnego, 2) dwóch ścian szczytowych zamykających powyższe zadaszenie, 3) zabudowy tarasu w poziomie II pietra o wymiarach zewnętrznych 9,02 m x 18,45 m. Po wydaniu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. zmianie uległ jednak stan faktyczny będący podstawą wydania tej decyzji. Spółka "T." rozebrała bowiem elementy budynku wymienione w pkt. 1 i 2. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego posiadał informacje na ten temat, gdyż w aktach sprawy znajduje się protokół oględzin z dnia 03 lutego 2003 roku, z którego wynika, iż czynność taka została wykonana. Nadto jak wynika z akt sprawy w tym samym dniu, w którym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznawał odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002 roku, rozpoznawał też odwołanie od decyzji tego samego organu z dnia [...] lutego 2003 roku. Z treści uzasadnienia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 roku jednoznacznie wynika, że Spółka "T." dokonała rozbiórki elementów budynku wymienionych w pkt. 1 i 2 i w to miejsce wykonała inne elementy budynku. Z tego też powodu zaistniała konieczność wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nowej decyzji z dnia [...] lutego 2003 roku nakazującej rozbiórkę tych już nowo wybudowanych elementów budynku. Organ odwoławczy, w ramach swych uprawnień kontrolnych, ocenia materiał dowodowy, uwzględniając stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ I instancji, jak i zmiany stanu faktycznego, które zaszły pomiędzy wydaniem decyzji organu I instancji, a wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2000 roku, sygn. akt. V SA 1799/00 - niepublikowane). Utrzymanie w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w części nakazującej rozbiórkę zadaszenia drewnianego, wspartego na murowanym ogrodzeniu od strony sąsiednich nieruchomości o wymiarach zewnętrznych 18,40 m x 5,60 m + 7,90 m x 9,40 m + 5,4 m x 9,40 m dobudowanego w poziomie parteru z trzech stron do istniejącego budynku biurowo – mieszkalnego oraz dwóch ścian szczytowych zamykających powyższe zadaszenie powodowałoby, iż decyzja w tej części stała się niewykonalna. Nie można bowiem rozebrać czegoś co już zostało rozebrane i nie istnieje. Błędne jest również rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczące nakazu rozbiórki zabudowy tarasu w poziomie II piętra o wymiarach zewnętrznych 9,02 m x 18,45 m. Zgodzić należy się wprawdzie z poglądem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż rozmiary oraz konstrukcja zabudowy tarasu wskazują na to, iż jest to obiekt budowlany. Jego wykonanie było budową obiektu budowlanego, a nie robotami budowlanymi. Za prawidłowy uznać należy pogląd Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego, iż zastosowanie w tej sytuacji powinien mieć artykuł 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz. 414 ze zm.), a nie art.51 tejże ustawy, jak twierdzi skarżąca Spółka. Rozstrzygnięcie to uznać jednak należy za przedwczesne. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wziął pod uwagę treści art. 49 wyżej wymienionej ustawy. Zgodnie z treścią tego artykułu nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wymieniony w art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane termin oznacza, że w ciągu 5 lat od daty zakończenia samowoli budowlanej winna zostać wydana ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego. Z ustaleń poczynionych w toku postępowania wynika, że zabudowa tarasu wykonana została w 1998 roku. Tymczasem ostateczna decyzja w sprawie rozbiórki samowolnie zrealizowanej zabudowy tarasu wydana została w dniu [...] marca 2003 roku. Jeżeli zabudowa tarasu nastąpiła przed dniem 31 marca 1998 roku wówczas decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana byłaby już po upływie pięciu lat od daty zakończenia tej zabudowy. Za bezzasadny uznać należy natomiast zarzut skarżącej Spółki, iż decyzja nakazująca rozbiórkę skierowana została do osoby nie będącej strona w sprawie. Błąd w pisowni nazwy Spółki zdaniem Sądu uznać należy za oczywistą omyłkę pisarską. Jak wynika z akt sprawy omyłka ta została organy administracji publicznej sprostowana. Z powyższych względów na podstawie art. 145§ 1 pkt. 1 a i c oraz art. 152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.