IV SA 1703/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie WSA Mirosława Kowalska (spr.), WSA Ewa Machlejd, Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2004 r. sprawy ze skargi T. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T. O. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi istniejącego na działce nr [...], położonej we wsi R. gmina G. budynku inwentarskiego, poprzez zamurowanie lub wypełnienie luksferami istniejących w ścianie budynku od strony granicy działki sąsiedniej nr [...] pięciu sztuk otworów okiennych, zamontowania na w/w budynku od strony działki nr [...] rynien i rur spustowych ze skierowaniem wód opadowych na własną nieruchomość – w terminie do dnia 15 listopada 2002 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wyznaczenia terminu wykonania nałożonego obowiązku i wyznaczyć termin jego wykonania do dnia [...] maja 2003 r., zaś w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że przedmiotowy budynek inwentarski konstrukcji murowanej wybudowany został ok. 1960 r. wg oświadczenia właścicielki na podstawie pozwolenia na budowę (pozwolenia nie odnaleziono) od strony granicy działki sąsiedniej nr [...] istnieje 5 sztuk otworów okiennych. Budynek jest oddalony od granicy o ok. 0,9m. Ponadto w budynku brak jest rynien i wody opadowe mogą spływać na teren sąsiedniej działki nr [...]. Organ I instancji w uzasadnieniu w/w decyzji powołał się na przepis § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 140 z późn. zm.), który określa, że budynki z otworami okiennymi lub drzwiowymi mogą być usytuowane w odległości co najmniej 4m od granicy działki sąsiedniej, a jeżeli ściana nie posiada otworów – 3m. Zatem fakt, ze istnienia otworów w ścianie w świetle powyższych ustaleń jest niezgodne z w/w przepisami. Podobnie zgodnie z § 126 ust. 1 i 3 w/w rozporządzenia obiekt nie spełnia wymogu odprowadzenia wody opadowej na własną działkę. Organ I instancji powołał ponadto przepis art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126), który stanowi, że obiekty budowlane należy budować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej, jak też nakłada na uczestników procesu budowlanego obowiązek przestrzegania przepisów techniczno-budowlanych w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podzielił argumentację organu I instancji uznając, że jego rozstrzygnięcie jest właściwe w świetle art. 51 ust. 1 pkt 2 ust. 4 Prawa budowlanego z 1994 roku. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2003 r. T. O. podniósł, że nie godzi się z nakazem zlikwidowania otworów okiennych. Podniósł, że w latach 1964-1965 budynek wznieśli jego rodzice, jest on jego własnością od dnia 12 lutego 1993 r. Okna są niezbędne dla wentylacji pomieszczeń chlewni i obory mieszczących się w budynku gospodarczym. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji można postawić zarzut naruszenia prawa, a w takim właśnie zakresie możliwa jest ich sądowa kontrola (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja zapadły z obrazą przepisów art. 7 kpa, wobec braku dokładnego wyjaśnienia sprawy, art. 77 kpa wobec braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, art. 107 kpa gdy zważyć, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera właściwej analizy materiału dowodowego i wykładni przepisów prawa. Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie organów obu instancji jest wadliwe, bowiem nie zostało oparte na istotnych w sprawie ustaleniach. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja zapadły w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Zgodnie z tym przepisem organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonania robót do stanu zgodnego z prawem, chodzi o roboty wykonane bez wymaganego pozwolenia, w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub w sposób istnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu lub w przepisach. Orzeczenia organów obu instancji zapadły z przywołaniem także § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – regulującego kwestię odległości budynków od granicy działki. Zastosowanie powyższych przepisów w żaden sposób nie przystaje do ustaleń poczynionych w sprawie, a opisanych wyżej. Organy rozpoznając niniejszą sprawę nie ustaliły bowiem jednoznacznie kiedy powstały okna i w jakich okolicznościach tj. czy w ramach realizacji budowy obiektu na podstawie pozwolenia na budowę, czy były przewidziane w zatwierdzonym projekcie, czy też stanowiły odstępstwo od niego, wreszcie czy konkretne okna powstały w innym czasie niż budowa i jeżeli tak to kiedy. Powyższe ustalenia dotyczące czasu i okoliczności powstania okien są niezbędne dla zastosowania właściwych rozstrzygnięć w sprawie w oparciu o właściwe przepisy prawa budowlanego i warunków technicznych. Organy rozstrzygając w sprawie powoływały przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, których nie stosuje się z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 3, jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę. Organy nie wykazały z czego wynika zastosowanie powyższych przepisów, wobec ustaleń jakie poczyniły w sprawie. Podobnie nieuzasadnione przy ustaleniach w sprawie jest zastosowanie art. 51 prawa budowlanego z 1994 r. Zgodnie z art. 61 § 1 i § 3 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Tu postępowanie zostało wszczęte na wniosek. Organ był zatem zobligowany do zbadania w pierwszej kolejności, czy żądanie pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony. Wszczęcie postępowania na wniosek może nastąpić tylko z inicjatywy osoby, która ma legitymację procesową w rozumieniu art. 28 kpa. W niniejszej sprawie składający wniosek jest właścicielem sąsiedniej działki, musi jednak wykazać, że ma prawo dochodzenia zamurowania okien w przedmiotowym budynku nie tylko pod względem podmiotowym, ale też przedmiotowym, to znaczy chce chronić swoje uzasadnione interesy. Organ nie zbadał przymiotu strony po stronie wnioskodawcy wg wyżej wymienionych kryteriów mimo, że wszczął postępowanie na wniosek. W realiach sprawy podkreślenia wymaga to, że przedmiotowe okna znajdują się w warunkach wiejskich i choć granica nieruchomości biegnie w odległości ok. 0,9m od nich, to najbliższy budynek gospodarczy po jej drugiej stronie jest usytuowany w znacznej odległości i nie w położeniu równoległym. Mając na uwadze powyższą argumentację, Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).