IV SA 1729/03
WyrokWSA w Warszawie2004-10-04
Skład orzekający: sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Asesor WSA Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego, wydane w sytuacji gdy organ pierwszej instancji uznał stronę za uczestnika postępowania na prawach strony, może być zasadne, jeśli organ odwoławczy kwestionuje legitymację procesową tej strony do złożenia wniosku o zawieszenie postępowania?Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego zostało uchylone, ponieważ organ odwoławczy błędnie ocenił status prawny strony skarżącej. Organ pierwszej instancji traktował stronę jako uczestnika postępowania na prawach strony, podczas gdy organ odwoławczy, umarzając postępowanie zażaleniowe, oparł się na argumentacji o braku legitymacji procesowej tej strony do złożenia wniosku o zawieszenie postępowania. Taka rozbieżność w ocenie statusu prawnego narusza zasady ogólne postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Stowarzyszenie "W." wystąpiło o dopuszczenie do postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na użytkowanie stacji termicznej obróbki odpadów. Po początkowych problemach z ustaleniem statusu, organ pierwszej instancji odmówił zawieszenia postępowania, jednocześnie traktując Stowarzyszenie jako organizację społeczną na prawach strony. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie zażaleniowe, uznając, że Stowarzyszenie nie miało legitymacji do złożenia wniosku o zawieszenie postępowania. Stowarzyszenie zaskarżyło to postanowienie do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Orzeczono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2004 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "W. " z siedzibą w G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003r [...] w przedmiocie umorzenie postępowania zażaleniowego I. uchyla zaskarżone postanowienie II. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku
Stowarzyszenie W. pismem z dnia 29 kwietnia 2002 r. wystąpiło do Urzędu Wojewódzkiego w G. Wydział Ochrony Środowiska o uznanie za stronę w postępowaniu administracyjnym w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie stacji termicznej obróbki odpadów niebezpiecznych P. w G . Po przekazaniu wniosku według właściwości do Wydziału Rozwoju Regionalnego powiadomiono wnioskodawcę , że inwestor dotychczas nie złożył wniosku o pozwolenie na użytkowanie wobec czego postępowanie takie nie toczy się a sam wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie może być aktualnie rozpatrzony .
W dniu [...] października 2002 r. Wydział Rozwoju Regionalnego Urzędu Wojewódzkiego w G. powiadomił Stowarzyszenie o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie jednak nie wydał postanowienia w przedmiocie wniosku o dopuszczenie do postępowania na prawach strony .
W dniu 15 listopada 2002 r. przedstawiciel stowarzyszenia dokonując przeglądu akt stwierdził , że postępowanie o pozwolenie na użytkowanie prowadzone jest niezgodnie z prawem a zwłaszcza bez uzyskania koniecznych oświadczeń organów inspekcji sanitarnej .
W związku z tym Stowarzyszenie złożyło w dniu [...] listopada 2002 r. wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie .
Po rozpatrzeniu wniosku Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2002 r. na podstawie art. 123 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 kpa odmówił zawieszenia postępowania .
Jednocześnie w uzasadnieniu postanowienia wyraził pogląd, że Stowarzyszenie działało w przedmiotowym postępowaniu na podstawie art. 31 kpa i jest jednym z uczestników postępowania . Jednak organizacja taka nie może składać oświadczeń woli wymaganych prawem materialnym, ani też jej czynności nie mogą być przejawem zasady dyspozycyjności postępowania . Organ uznał , że prawo zgłaszania wniosku o zawieszenie postępowania przysługuje jedynie stronie na której żądanie wszczęto postępowanie a Stowarzyszenie nie ma legitymacji procesowej do złożenia takiego wniosku .
Odwołanie od tego postanowienia złożyło Stowarzyszenie W.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa postanowieniem z dnia [...] marca 2003 r. umorzył postępowanie zażaleniowe .
Organ uznał , że umorzenie postępowania było zasadne wobec zakończenia postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie oraz , że Stowarzyszenie nie miało legitymacji do złożenia wniosku o zawieszenie postępowania .
Skargę na powyższe postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyło Stowarzyszenie W. wnosząc o stwierdzenie nieważności bądź uchylenie postanowienia umarzającego postępowanie zażaleniowe .
W piśmie procesowym z dnia 20 września 2004 r. skarżący podniósł, że organ I instancji w toku postępowania traktował Stowarzyszenie jak stronę będącą organizacją społeczną dopuszczoną do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 kpa . Natomiast organ odwoławczy błędnie uznał , że tak nie było .
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko stwierdzając , iż umorzenie postępowania było zasadne wobec zakończenia postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył ,co następuje :
Skarga jest zasadna .
Skarga dotyczy postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzającego postępowanie zażaleniowe w przedmiocie zawieszenia postępowania wobec stwierdzenia, że postępowanie główne zostało zakończone a ponadto wniosek o zawieszenie postępowania pochodził od podmiotu który nie był legitymowany do jego złożenia .
Formalny charakter zaskarżonego postanowienia powoduje ograniczenie rozważań Sądu do badania podstaw prawnych wydanego rozstrzygnięcia.
Należy mieć na uwadze , że organ I instancji rozpatrzył wniosek Stowarzyszenia o zawieszenie postępowania w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie dla spółki z o. o. P. i postanowieniem z [...] listopada 2002 r. odmówił zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu postanowienia wyraził pogląd prawny wskazujący na to , że traktuje Stowarzyszenie jako organizację społeczną na prawach strony działającą na podstawie art. 31 kpa .
W tych okolicznościach nie ulega wątpliwości , że Stowarzyszenie było dopuszczone do udziału w postępowaniu i uczestniczyło w nim na prawach strony mimo braku formalnego postanowienia przewidzianego w art. 31 § 2 kpa
Stanowisko to wynika także z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 1988 r. sygn. IV SA 855/88 , pub. ONSA 1990 nr ,1 poz. 3 ).
Należy zważyć , że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając jako organ II instancji i poddając ocenie to samo zagadnienie zajmuje różne stanowiska .
Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2003 r. pozwalającej na użytkowanie wydał decyzję z dnia [...] marca 2003 r. ( znak [...]) gdzie zajął inne stanowisko w ocenie statusu prawnego Stowarzyszenia niźli przy rozpatrywaniu przedmiotowego zażalenia. W tamtym postępowaniu w ogóle odmówił przymiotu strony Stowarzyszeniu W. uznając, iż nie działała ono jako organizacja społeczna w trybie art. 31 kpa . Przy rozpatrzeniu przedmiotowego zażalenia wyraził pogląd, że Stowarzyszeniu nie przysługiwała jedynie legitymacja do złożenia wniosku o zawieszenie postępowania .
Podkreślić trzeba , że wniosek Stowarzyszenia o zawieszenie postępowania został rozpatrzony przez organ I instancji jako złożony na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa . Zatem argumenty organu odwoławczego świadczące o tym , że tylko strona może złożyć wniosek o zawieszenie postępowania dotyczą trybu określonego w art. 98 § 1 kpa i nie korespondują z podstawą prawną rozstrzygnięcia organu I instancji .
Poza tym w ramach jednego postępowania i w tych samych okolicznościach organ odwoławczy nie może rożnie oceniać statusu prawnego skarżącego bowiem narusza to zasady ogólne wyrażone w przepisach art. 7 kpa, art. 8 kpa i art. 10 kpa .
Dlatego Sąd uznał , że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 kpa a w zakresie braku spójności w motywach uzasadnienia z naruszeniem art. 107 § 3 kpa .
Wobec stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania , które miało wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie .
Ponadto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt II wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło