IV SA 1732/03
WyrokWSA w Warszawie2004-11-03
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Grzegorz Czerwiński, Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, gdy strona wniosła o to z powodu ujawnienia nowych okoliczności dotyczących posadowienia obiektu, a organ ocenił te okoliczności przed formalnym wznowieniem postępowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego, oceniając merytorycznie przyczyny wznowienia przed formalnym postanowieniem o wznowieniu. Obowiązkiem organu jest najpierw zbadanie, czy wniosek spełnia przesłanki formalne (art. 145 § 1 k.p.a.) i terminowe (art. 148 k.p.a.), a dopiero w dalszej kolejności, po wznowieniu postępowania, przeprowadzenie postępowania dowodowego i merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Odmowa oparta na negatywnej ocenie przyczyn wznowienia przed jego formalnym rozpoczęciem stanowi naruszenie przepisów proceduralnych.Stan faktyczny
Strona L. C. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wojewody z dnia [...] stycznia 1998 r. nakazującą rozbiórkę części garażu, argumentując, że decyzja zapadła na podstawie nieaktualnej mapy rozgraniczeniowej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wznowienia, uznając brak przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. i uchybienie terminowi. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Asesor WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2004 r. sprawy ze skargi L. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
L. C. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1998r. w przedmiocie nakazu rozbiórki części garażu stanowiącego własność wnioskującej. W uzasadnieniu wskazała, iż powyższa decyzja Wojewody [...] zapadła w oparciu o nieaktualną mapę rozgraniczeniową.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2003r. nr [...], działając na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 145, 147, 148 § 1 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania w sprawie rozstrzygniętej decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1998r Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki
W uzasadnieniu organ podniósł, iż wniosek o wznowienie postępowania dotyczy decyzji prawomocnej, co do której Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 23 marca 1999r. sygn.akt II SA. L- 2I
95 oddalił skargę L. C.
W ocenie organu we wniosku strona nie podniosła żadnej okoliczności która mieściłaby się w kategorii przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1-8 kpa. Wobec braku uregulowania spraw własnościowych brak jest podstaw do wznowienia postępowania, a ponadto strona wniosek o wznowienie złożyła z uchybieniem miesięcznego terminu określonego w art. 148 k.p.a.
W odwołaniu od decyzji L. C. podniosła, iż obecnie przedmiotowa część garażu jest na jej działce i w związku z powyższym istnieje podstawa do umorzenia postępowania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy,
Organ stwierdził, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana zgodnie z obowiązującym prawem. Ponieważ nie zachodzą przesłanki z art. 145 § 1 k.p.a. oraz został naruszony termin określony w art. 148 k.p.a., to odmowa wznowienia postępowania nie narusza art. 149 § 3 k.p.a., stanowiącego podstawę wydania kwestionowanej decyzji. Ponadto nie zaistniały w
sprawie okoliczności, które mogłyby wyłączyć art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podniosła ponadto, iż pismo w sprawie zmiany decyzji wniosła do organu administracji w dniu 22 lutego 2001 r. i dlatego nie uchybiła 1 miesięcznemu terminowi.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Co do zasady należy stwierdzić, iż dopuszczalne jest wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, co do której sąd administracyjny oddalił skargę, jeżeli po wyroku sądowym zostaną ujawnione lub wystąpią przesłanki do wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5, 7, 8 k.p.a. [zob. 1997.06.03 wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie dnia 3 czerwca 1997r. , sygn.akt SA/Rz 1306/95, publik. - LEX nr 29835].
Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 Kpa i 77 Kpa na organie administracji państwowej spoczywa bezwzględny obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i zebrania niezbędnych dowodów do jej załatwienia.
Utrwalone jest stanowisko doktryny i orzecznictwa Naczelnego Sadu Administracyjnego, że obowiązek przeprowadzania całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności, spoczywa na organie i nie może być przerzucany na stronę. Ciężar dowodu na mocy art. 77 § 1 Kpa obciąża organ administracyjny Jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić (patrz wyrok NSA z 7.05.1985 r., GP 1986 r. Nr 9).
Z treści art. 77 § 1 Kpa wynika więc, że gdy strona przedstawi materiał dowodowy niepełny lub wątpliwy, to rzeczą organu jest przeprowadzenie nowych dowodów i uzupełnienie materiałów aż do ustalenia stanu faktycznego.
Powyższe zasady mają zastosowanie również w przypadku prowadzenia postępowania przed organami administracji w tzw. trybach nadzwyczajnych, w tym również prowadzonych na podstawie art. 145-153kpa.
Po wniesieniu przez stronę wniosku o wznowienie postępowania, obowiązkiem organu, było w pierwszej kolejności zbadanie czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia
enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 kpa bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 kpa - organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 kpa wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 kpa.
Skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania podniosła okoliczności związane z posadowieniem jej obiektu, przedkładając jednocześnie mapę dla celów projektowych, z pieczątką Starostwa Powiatowego w L., z której to skarżąca wywodziła przesłankę do zmiany ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej rozbiórkę dobudowy garażu.
Obowiązkiem organu było na tym etapie postępowania jedynie ustalenie czy przesłanka określona przez skarżącą mieści się w katalogu określonym art. 145 § 1 k.p.a., w przypadku zaś wątpliwości, zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a. organ winien był przeprowadzić stosowne postępowanie w tym zakresie.
Przesłanką odmowy wznowienia postępowania na gruncie art. 149 par. 3 Kpa może być żądanie wznowienia postępowania z przyczyny innej niż określone w art. 145 par. 1 pkt 1-8 Kpa. Katalog bowiem przyczyn wymienionych w tym przepisie został ustalony enumeratywnie.
Nie może być nią natomiast negatywny wynik ustaleń co do przyczyn wznowienia. W rozpoznawanej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, oparł swoje rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania na dokonanej przez siebie ocenie przyczyn wznowienia, czego dowodem jest stanowisko organu zawarte w uzasadnieniu decyzji, iż brak uregulowania spraw własnościowych przesądza o niemożliwości wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Oceny takiej dokonał organ przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, a więc sprzecznie z § 3 w związku z § 2 w art. 149 Kpa. Powyższe naruszenie prawa procesowego uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Ponadto, organ nie wyjaśnił również, odmawiając wznowienia postępowania , od jakiej daty liczył termin miesięczny do wniesienia wniosku o wznowienie, nie
ustosunkował się do pisma skarżącej z dnia 22 lutego 2001 r., w którym to piśmie po raz pierwszy wnosiła o zmianę ostatecznej decyzji rozbiórkowej, przywołując na jego poparcie dokument, z którego wynikało inne usytuowanie granic, niż przyjęły to organy orzekające w sprawie rozbiórki.
Mając na względzie wskazane wyżej rozważania i uchybienia Sąd uznał, że ze względu na swój charakter miały istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło